TRAKTAT
USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKĄ WSPÓLNOTĘ ENERGII ATOMOWEJ
(Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.)
JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL BELGÓW, PREZYDENT REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC, PREZYDENT REPUBLIKI FRANCUSKIEJ, PREZYDENT REPUBLIKI WŁOSKIEJ, JEJ KRÓLEWSKA WYSOKOŚĆ WIELKA KSIĘŻNA LUKSEMBURGA, JEJ KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓLOWA NIDERLANDÓW,
UZNAJĄC, że energia atomowa stanowi zasadnicze źródło rozwoju i ożywienia przemysłu, które umożliwi rozprzestrzenienie idei pokoju,
PRZEKONANI, że jedynie wspólny wysiłek podjęty natychmiastowo może zaowocować osiągnięciami proporcjonalnymi do twórczego potencjału ich krajów,
ZDECYDOWANI stworzyć warunki niezbędne do rozwoju silnego przemysłu jądrowego zapewniającego szeroki dostęp do zasobów energetycznych, prowadzącego do modernizacji procesów technicznych i zapewniającego, dzięki wielu innym zastosowaniom, dobrobyt ich narodów,
PRAGNĄC stworzyć warunki bezpieczeństwa niezbędne do eliminacji zagrożeń dla życia i zdrowia ludności,
PRAGNĄC włączyć inne kraje w swoje prace i współpracować z organizacjami międzynarodowymi zaangażowanymi w pokojowe wykorzystanie energii atomowej,
POSTANOWILI ustanowić Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM) i w tym celu powołali jako swych pełnomocników:
JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL BELGÓW:
Paula Henriego Spaaka,
Ministra Spraw Zagranicznych,
Barona J. Ch. Snoy et d'Oppuersa,
Sekretarza Generalnego Ministerstwa Spraw Gospodarczych, Przewodniczącego Delegacji Belgijskiej na Konferencję Międzyrządową,
PREZYDENT REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC:
Dr. Konrada Adenauera,
Kanclerza Federalnego,
Profesora dr. Waltera Hallsteina
Sekretarza Stanu do spraw Zagranicznych,
PREZYDENT REPUBLIKI FRANCUSKIEJ:
Christiana Pineau,
Ministra Spraw Zagranicznych,
Maurice'a Faure'a,
Podsekretarza Stanu do spraw Zagranicznych;
PREZYDENT REPUBLIKI WŁOSKIEJ:
Antonio Segniego,
Prezesa Rady Ministrów,
Profesora Gaetano Martino,
Ministra Spraw Zagranicznych;
JEJ KRÓLEWSKA MOŚĆ WIELKA KSIĘŻNA LUKSEMBURGA:
Josepha Becha,
Premiera Rządu, Ministra Spraw Zagranicznych,
Lamberta Schausa,
Ambasadora, Przewodniczącego Delegacji Luksemburskiej na Konferencję Międzyrządową;
JEJ KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓLOWA NIDERLANDÓW:
Josepha Lunsa,
Ministra Spraw Zagranicznych,
J. Linthorsta Homana,
Przewodniczącego Delegacji Niderlandzkiej na Konferencję Międzyrządową;
KTÓRZY, po wymianie swych pełnomocnictw uznanych za należyte i sporządzone we właściwej formie, uzgodnili co następuje:
Artykuł 1
Niniejszym Traktatem WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY ustanawiają między sobą Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM).
Zadaniem Wspólnoty jest przyczynianie się do podwyższania poziomu życia w Państwach Członkowskich i rozwijania stosunków z innymi państwami poprzez ustanowienie warunków niezbędnych do stworzenia i szybkiego rozwoju przemysłu jądrowego.
Artykuł 2
Aby wykonać to zadanie, Wspólnota, na warunkach przewidzianych w niniejszym Traktacie:
a) wspiera badania naukowe i zapewnia rozpowszechnianie wiedzy technicznej;
b) tworzy jednolite normy bezpieczeństwa mające chronić zdrowie pracowników i ludności oraz zapewnia ich stosowanie;
c) ułatwia inwestycje i zapewnia, w szczególności stymulując działania ze strony przedsiębiorstw, tworzenie podstawowych instalacji niezbędnych do rozwoju energetyki jądrowej we Wspólnocie;
d) gwarantuje wszystkim użytkownikom Wspólnoty regularne i sprawiedliwe dostawy rud i paliw jądrowych;
e) zapewnia, poprzez odpowiedni nadzór, niestosowanie materiałów jądrowych do celów innych niż planowane;
f) wykonuje przyznane jej prawo własności specjalnych materiałów rozszczepialnych;
g) zapewnia powszechną możliwość zbytu i dostęp do najlepszych rozwiązań technicznych poprzez tworzenie wspólnego rynku specjalistycznych materiałów i sprzętu, swobodny przepływ kapitału do celów inwestycji w sferze energetyki jądrowej oraz swobodę zatrudnienia specjalistów we Wspólnocie;
h) nawiązuje z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi stosunki umożliwiające postęp w pokojowym wykorzystaniu energii jądrowej.
Artykuł 3
1.Zadania powierzone Wspólnocie wykonują następujące instytucje:
ZGROMADZENIE,
RADA,
KOMISJA,
TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI.
Każda z tych instytucji działa w granicach uprawnień przyznanych jej niniejszym Traktatem.
2.Radę i Komisję wspomaga Komitet Ekonomiczno-Społeczny pełniący funkcje doradcze.
Artykuł 4
1.Komisja jest odpowiedzialna za wspieranie i ułatwianie badań jądrowych w Państwach Członkowskich oraz za uzupełnianie ich poprzez realizację programu badawczo-szkoleniowego w ramach Wspólnoty.
2.W tym celu, Komisja podejmuje działania w dziedzinach wymienionych w załączniku I do niniejszego Traktatu.
Lista ta może zostać zmieniona przez Radę, stanowiącą większością kwalifikowaną na wniosek Komisji. Komisja zasięga opinii Komitetu Naukowo-Technicznego przewidzianego w artykule 134.
Artykuł 5
W celu koordynacji i uzupełniania badań prowadzonych w Państwach Członkowskich, Komisja, kierując wniosek do określonego adresata, przekazywany także danemu rządowi, lub występując z wnioskiem publicznym, zwraca się do Państw Członkowskich, osób lub przedsiębiorstw z prośbą o informacje na temat programów dotyczących badań wskazanych we wniosku.
Komisja może wydać uzasadnioną opinię na temat każdego z programów, o których została poinformowana po umożliwieniu zainteresowanym stronom wypowiedzenia się. Komisja jest obowiązana wydać taką opinię jeżeli zwróci się o to Państwo, osoba lub przedsiębiorstwo informujące o programie.
Komisja za pomocą tych opinii zapobiega zbędnemu powielaniu prac i kieruje badania ku sektorom niedostatecznie rozpoznanym. Komisja nie może publikować tych programów bez zgody informującego Państwa, osoby lub przedsiębiorstwa.
Komisja regularnie publikuje listę sektorów badań jądrowych, które uznaje za niedostatecznie rozpoznane.
Komisja może kontaktować ze sobą przedstawicieli publicznych i prywatnych ośrodków badawczych oraz innych specjalistów zaangażowanych w badania w takich samych lub podobnych sektorach, w celu prowadzenia wzajemnych konsultacji i wymiany informacji.
Artykuł 6
Aby zachęcić do realizacji przedstawionych jej programów badawczych, Komisja może:
a) zapewniać pomoc finansową na podstawie umów badawczych, jednak bez możliwości dotowania;
b) dostarczać na cele tych programów, nieodpłatnie lub za wynagrodzeniem, wszelkie dostępne jej materiały wyjściowe lub specjalne materiały rozszczepialne;
c) udostępniać instalacje, sprzęt lub specjalistyczną pomoc Państwom Członkowskim, osobom lub przedsiębiorstwom nieodpłatnie lub za wynagrodzeniem;
d) zachęcać do wspólnego finansowania przez zainteresowane Państwa Członkowskie, osoby lub przedsiębiorstwa.
Artykuł 7
Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, która zasięga opinii Komitetu Naukowo-Technicznego, uchwala programy badawczo-szkoleniowe.
Programy te opracowuje się na okres nie dłuższy niż pięć lat.
Fundusze niezbędne do realizacji tych programów są przewidziane co roku w budżecie badawczo-inwestycyjnym Wspólnoty.
Komisja zapewnia realizację programów i przedkłada Radzie roczne sprawozdanie w tej kwestii.
Komisja powiadamia Komitet Ekonomiczno-Społeczny o ogólnym zarysie programów badawczo-szkoleniowych Wspólnoty.
Artykuł 8
1.Po konsultacji z Komitetem Naukowo-Technicznym, Komisja tworzy Wspólny Ośrodek Badań Jądrowych.
Ośrodek ten zapewnia realizację programów badawczych i inne zadania zlecone przez Komisję.
Ośrodek zapewnia również opracowanie jednolitej terminologii i znormalizowanego systemu pomiarowego w atomistyce.
Ośrodek organizuje centralne biuro ds. pomiarów jądrowych.
2.Ośrodek może prowadzić swoją działalność w oddzielnych zakładach z przyczyn geograficznych lub funkcjonalnych.
Artykuł 9
1.Po uzyskaniu opinii Komitetu Ekonomiczno-Społecznego Komisja może utworzyć, w ramach Wspólnego Ośrodka Badań Jądrowych, jednostki szkolenia specjalistów, zwłaszcza w dziedzinie pozyskiwania minerałów, wytwarzania materiałów jądrowych wysokiej czystości, przetwarzania paliwa napromienionego, inżynierii atomowej, zdrowia i bezpieczeństwa oraz produkcji i użytkowania izotopów promieniotwórczych.
Szczegóły szkoleń ustala Komisja.
2.Utworzona zostanie jednostka o statusie wyższej uczelni, której sposób funkcjonowania określa Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, na wniosek Komisji.
Artykuł 10
Komisja może powierzyć, w drodze umowy, realizację określonych części programu badawczego Wspólnoty Państwom Członkowskim, osobom, przedsiębiorstwom, a także państwom trzecim, organizacjom międzynarodowym lub obywatelom państw trzecich.
Artykuł 11
Komisja publikuje programy badawcze wymienione w artykułach 7, 8 i 10 oraz regularne sprawozdania na temat postępów w ich realizacji.
Artykuł 12
Państwa Członkowskie, osoby i przedsiębiorstwa mają prawo otrzymywać, na wniosek złożony Komisji, niewyłączne licencje z patentów, tymczasowo chronionych praw patentowych, wzorów użytkowych lub wniosków patentowych będących własnością Wspólnoty, o ile są w stanie efektywnie użytkować objęte nimi wynalazki.
Na takich samych warunkach Komisja udziela sublicencji z patentów, tymczasowo chronionych praw patentowych, wzorów użytkowych lub wniosków patentowych, o ile Wspólnota jest posiadaczem uprawniających do tego licencji umownych.
Komisja udziela tych licencji lub sublicencji na warunkach uzgodnionych z licencjobiorcą i przekazuje wszystkie informacje niezbędne do ich użytkowania. Warunki te dotyczą w szczególności odpowiedniego wynagrodzenia i, w odpowiednim przypadku, prawa licencjobiorcy do udzielania sublicencji stronom trzecim oraz obowiązku objęcia informacji tajemnicą handlową.
Jeżeli umowa nie zawiera warunków wymienionych w akapicie trzecim, licencjobiorca może przekazać sprawę do Trybunału Sprawiedliwości w celu ustalenia odpowiednich warunków.
Artykuł 13
Komisja przekazuje Państwom Członkowskim, osobom i przedsiębiorstwom informacje uzyskane przez Wspólnotę nie objęte postanowieniami artykułu 12, o ile pochodzą one z jej własnego programu badawczego lub zostały udostępnione Komisji z prawem do swobodnego dysponowania.
Komisja może jednak uzależnić ujawnienie tych informacji od zachowania poufności i nieprzekazywania ich stronom trzecim.
Komisja nie może ujawniać informacji objętych ograniczeniami co do użytkowania lub rozpowszechniania - na przykład oznaczonych jako tajne - o ile nie zapewni przestrzegania tych ograniczeń.
a) Rozpowszechnianie na podstawie ugody
Artykuł 14
Komisja dokłada starań, na podstawie ugody, aby zapewnić zarówno przekazywanie informacji użytecznych dla Wspólnoty w realizacji jej celów, jak i udzielanie licencji z patentów, tymczasowo chronionych praw patentowych, wzorów użytkowych lub wniosków patentowych obejmujących te informacje.
Artykuł 15
Komisja ustanawia procedurę, w ramach której Państwa Członkowskie, osoby lub przedsiębiorstwa mogą wykorzystywać ją jako pośrednika do wymiany tymczasowych lub ostatecznych wyników ich badań, o ile wyniki te nie zostały uzyskane przez Wspólnotę na podstawie umów badawczych zawartych przez Komisję.
Procedura ta musi zapewniać poufny charakter wymiany. Jednakże, Komisja może przekazywać udostępnione wyniki Wspólnemu Ośrodkowi Badań Jądrowych do celów dokumentacyjnych, bez prawa użytkowania w sposób nie zatwierdzony przez stronę udostępniającą.
b) Informacje przekazywane Komisji z urzędu
Artykuł 16
1.Niezwłocznie po wpłynięciu wniosku o patent lub wzór użytkowy z zakresu ściśle jądrowego w Państwie Członkowskim, Państwo to zwraca się z prośbą do wnioskodawcy o zgodę na bezzwłoczne przekazanie treści wniosku Komisji.
W przypadku zgody wnioskodawcy, treść wniosku zostaje przekazana w ciągu trzech miesięcy od daty jego wpłynięcia. W przypadku braku zgody wnioskodawcy, Państwo Członkowskie zawiadamia Komisję w tym samym terminie o wpłynięciu wniosku.
Komisja może zwrócić się z prośbą do Państwa Członkowskiego o ujawnienie treści wniosku, o którym została powiadomiona.
Komisja zwraca się z taką prośbą w ciągu dwóch miesięcy od daty otrzymania powiadomienia. Przedłużenie tego terminu powoduje odpowiednie przedłużenie terminu określonego w szóstym akapicie.
Po otrzymaniu prośby Komisji, Państwo Członkowskie ponownie zwraca się do wnioskodawcy z prośbą o zgodę na przekazanie treści wniosku. W przypadku zgody wnioskodawcy, wniosek przekazuje się bezzwłocznie.
W przypadku braku zgody wnioskodawcy, Państwo Członkowskie jest mimo to obowiązane ujawnić Komisji treść wniosku w ciągu 18 miesięcy od daty jego wpłynięcia.
2.Państwa Członkowskie informują Komisję w ciągu 18 miesięcy od daty jego wpłynięcia o każdym nieopublikowanym jeszcze wniosku o patent lub wzór użytkowy, który, pomimo iż nie leży w zakresie ściśle jądrowym, to jednak, zdaniem tych Państw, może być bezpośrednio związany z rozwojem energetyki jądrowej we Wspólnocie i mieć dla niego zasadnicze znaczenie.
Treść wniosku przekazuje się Komisji na jej prośbę w terminie dwóch miesięcy.
3.Aby umożliwić niezwłoczną publikację, Państwa Członkowskie redukują do minimum okres rozpatrywania wniosków o przyznanie patentu lub wzoru użytkowego związanego z zagadnieniami wymienionymi w ustępach 1 i 2, których dotyczyła prośba Komisji.
4.Komisja traktuje powyższe informacje jako poufne. Mogą one być przekazywane wyłącznie do celów dokumentacyjnych. Niemniej jednak, Komisja może wykorzystywać wynalazki, o których została poinformowana, za zgodą wnioskodawcy lub zgodnie z artykułami 17-23.
5.Postanowienia niniejszego artykułu nie mają zastosowania jeżeli umowa zawarta z państwem trzecim lub organizacją międzynarodową wyklucza przekazywanie informacji.
c) Przyznanie licencji w drodze arbitrażu lub z urzędu
Artykuł 17
1.W przypadku braku ugody, niewyłączne licencje mogą zostać udzielone w drodze arbitrażu lub z urzędu, na warunkach przewidzianych w artykułach 18-23:
a) na rzecz Wspólnoty lub wspólnych przedsiębiorstw, którym to prawo zostało przyznane na mocy artykułu 48 w odniesieniu do patentów, tymczasowo chronionych praw patentowych lub wzorów użytkowych chroniących wynalazki bezpośrednio dotyczące badań jądrowych, jeżeli udzielenie tych licencji jest konieczne do kontynuacji ich własnych badań lub niezbędne do funkcjonowania ich instalacji.
Na wniosek Komisji, licencje te przewidują prawo do upoważniania stron trzecich do wykorzystywania wynalazku, jeżeli strony te wykonują prace lub zlecenia na rachunek Wspólnoty lub wspólnych przedsiębiorstw;
b) na rzecz osób lub przedsiębiorstw występujących do Komisji o licencje z patentów, tymczasowo chronionych praw patentowych lub wzorów użytkowych chroniących wynalazki bezpośrednio dotyczące i zasadnicze dla rozwoju energetyki jądrowej we Wspólnocie, o ile spełnione są wszystkie z następujących warunków:
i) co najmniej cztery lata upłynęły od daty złożenia wniosku o udzielenie patentu, za wyjątkiem wynalazków z zakresu ściśle jądrowego;
ii) wymogi warunkujące rozwój energetyki jądrowej, zdefiniowany przez Komisję, nie są spełniane w odniesieniu do danego wynalazku na terenie Państwa Członkowskiego, na którym podlega on ochronie;
iii) właściciel nie spełnił tych wymogów osobiście ani poprzez swoich licencjobiorców pomimo wezwania;
iv) osoby lub przedsiębiorstwa wnioskujące o licencje są w stanie efektywnie spełnić te wymogi poprzez wdrożenie wynalazku.
Aby spełnić te wymogi, Państwa Członkowskie nie mogą podejmować środków przymusu przewidzianych w ich krajowych przepisach, które ograniczyłyby zakres ochrony wynalazku, chyba że Komisja wystąpi o to z uprzednim wnioskiem.
2.Niewyłączna licencja nie może zostać udzielona na warunkach przewidzianych w ustępie 1, jeżeli właściciel udowodni zaistnienie uzasadnionych przyczyn, w szczególności fakt nieprzyznania mu odpowiedniego terminu.
3.Licencja udzielona na podstawie ustępu 1 uprawnia do pełnego odszkodowania, którego wysokość uzgadnia właściciel patentu, tymczasowo chronionego prawa patentowego lub wzoru użytkowego wraz z licencjobiorcą.
4.Postanowienia niniejszego artykułu nie naruszają postanowień Konwencji Paryskiej o Ochronie Własności Przemysłowej.
Artykuł 18
Dla celów przewidzianych w niniejszej sekcji powołuje się Komitet Arbitrażowy. Członków komitetu mianuje oraz jego regulamin uchwala Rada na wniosek Trybunału Sprawiedliwości.
Strony mogą wnieść odwołanie ze skutkiem zawieszającym od decyzji Komitetu Arbitrażowego do Trybunału Sprawiedliwości w ciągu miesiąca od daty jej doręczenia. Trybunał Sprawiedliwości kontroluje jedynie formalną ważność decyzji i wykładnię postanowień niniejszego Traktatu przez Komitet Arbitrażowy.
Ostateczne decyzje Komitetu Arbitrażowego są dla zainteresowanych stron prawomocne. Podlegają one wykonaniu zgodnie z artykułem 164.
Artykuł 19
Jeżeli w przypadku braku ugody Komisja podejmie decyzję o przyznaniu licencji w jednym z przypadków wymienionych w artykule 17, zawiadamia o tym właściciela patentu, tymczasowo chronionego prawa patentowego, wzoru użytkowego lub wniosku o patent, podając w zawiadomieniu nazwę wnioskodawcy i zakres licencji.
Artykuł 20
W ciągu miesiąca od daty otrzymania zawiadomienia o którym mowa w artykule 19, właściciel może zaproponować Komisji i, w odpowiednim przypadku, wnioskodawcy zawarcie szczególnego porozumienia i przekazanie sprawy Komitetowi Arbitrażowemu.
Jeżeli Komisja lub wnioskodawca odmówi zawarcia porozumienia, Komisja nie może zwracać się do Państwa Członkowskiego ani jego właściwych władz o udzielenie licencji lub spowodowanie jej udzielenia.
Jeżeli Komitet Arbitrażowy po otrzymaniu sprawy na mocy szczególnego porozumienia uzna, że wniosek Komisji jest zgodny z postanowieniami artykułu 17, wydaje uzasadnioną decyzję, zawierającą licencję na rzecz wnioskodawcy oraz określającą warunki licencji i związane z nią wynagrodzenie, w zakresie, w którym strony nie uzyskały porozumienia w tych kwestiach.
Artykuł 21
W przypadku, gdy właściciel nie proponuje przekazania sprawy Komitetowi Arbitrażowemu, Komisja może wezwać dane Państwo Członkowskie lub jego właściwe władze do udzielenia licencji lub spowodowania jej udzielenia.
Jeżeli po rozpatrzeniu sprawy właściciela Państwo Członkowskie lub jego właściwe władze uznają, że warunki przewidziane w artykule 17 nie zostały spełnione, Państwo to zawiadamia Komisję o odmowie udzielenia licencji lub spowodowania jej udzielenia.
W przypadku odmowy udzielenia licencji lub spowodowania jej udzielenia lub jeżeli w ciągu czterech miesięcy od daty wniosku nie zostaną przekazane żadne informacje dotyczące udzielenia licencji, Komisja może w terminie dwóch miesięcy wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości.
Podczas postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości właściciel musi mieć możliwość złożenia zeznań.
Jeżeli Trybunał Sprawiedliwości uzna, że warunki przewidziane w artykule 17 zostały spełnione, dane Państwo Członkowskie lub jego właściwe władze podejmują środki w celu wykonania tego orzeczenia.
Artykuł 22
1.Jeżeli właściciel patentu, tymczasowo chronionego prawa patentowego lub wzoru użytkowego i licencjobiorca nie uzgodnią wysokości odszkodowania, strony te mogą zawrzeć porozumienie o przekazaniu sprawy Komitetowi Arbitrażowemu.
Tym samym strony zrzekają się prawa do wszczynania postępowania innego niż przewidziane w artykule 18.
2.Jeżeli licencjobiorca odmówi zawarcia porozumienia, udzieloną mu licencję uważa się za nieważną.
Jeżeli właściciel odmówi zawarcia specjalnego porozumienia, odszkodowanie wymienione w niniejszym artykule ustalają właściwe władze krajowe.
Artykuł 23
Po upływie roku decyzje Komitetu Arbitrażowego lub właściwych władz krajowych mogą zostać poddane kontroli w odniesieniu do warunków licencji, jeżeli uzasadniają to nowe okoliczności.
Kontroli dokonuje instytucja, która wydała daną decyzję.
Artykuł 24
Informacje uzyskane przez Wspólnotę dzięki realizacji programu badawczego, których ujawnienie może naruszyć interesy obronne jednego lub więcej Państw Członkowskich, są objęte systemem tajności zgodnie z poniższymi postanowieniami:
1.Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, uchwala przepisy bezpieczeństwa określające, z uwzględnieniem postanowień niniejszego artykułu, różne stopnie tajności i środki przewidziane dla każdego stopnia.
2.Jeżeli Komisja uzna, że ujawnienie określonych informacji może naruszyć interesy obronne jednego lub więcej Państw Członkowskich, zastosuje tymczasowo do tych informacji stopień tajności wymagany w takim przypadku przez przepisy dotyczące bezpieczeństwa.
Komisja niezwłocznie przekazuje te informacje Państwom Członkowskim, które są zobowiązane do tymczasowego utrzymania ich w tajemnicy na tych samych warunkach.
Państwa Członkowskie informują Komisję w ciągu trzech miesięcy o tym, czy zamierzają utrzymać stopień przyznany tymczasowo, zastąpić go innym lub odtajnić informacje.
Po wygaśnięciu tego okresu stosuje się najwyższy ze zgłoszonych stopni. Komisja odpowiednio zawiadamia Państwa Członkowskie.
Na wniosek Komisji lub Państwa Członkowskiego, Rada może w dowolnym czasie, stanowiąc jednomyślnie, zastosować inny stopień tajności lub odtajnić informacje. Rada zasięga opinii Komisji przed podjęciem jakichkolwiek działań na wniosek Państwa Członkowskiego.
3.Postanowienia artykułów 12 i 13 nie mają zastosowania do informacji objętych systemem tajności.
Niemniej jednak, o ile podjęto odpowiednie środki bezpieczeństwa,
a) Komisja może przekazać informacje wymienione w artykułach 12 i 13:
i) wspólnemu przedsiębiorstwu;
ii) osobie lub przedsiębiorstwu innemu niż wspólne przedsiębiorstwo, za pośrednictwem Państwa Członkowskiego, na którego obszarze osoba ta lub przedsiębiorstwo działa;
b) Państwo Członkowskie może przekazać informacje wymienione w artykule 13 osobie lub przedsiębiorstwu, innemu niż wspólne przedsiębiorstwo, działającemu na obszarze tego Państwa, pod warunkiem powiadomienia o tym Komisji;
c) ponadto, każde Państwo Członkowskie ma prawo wymagać od Komisji udzielenia licencji na podstawie artykułu 12 w celu zaspokojenia potrzeb tego Państwa lub osoby bądź przedsiębiorstwa działającego na jego terytorium.
Artykuł 25
1.Państwo Członkowskie zawiadamiające o wpłynięciu wniosku lub ujawniające treść wniosku o patent bądź wzór użytkowy dotyczący kwestii wymienionej w artykule 16 ustęp 1 lub 2, zwraca uwagę, w odpowiednim przypadku, na potrzebę stosowania odpowiedniego stopnia tajności z przyczyn obronnych, określając jednocześnie przewidywany okres jego stosowania.
Komisja przekazuje wszystkie informacje otrzymane na podstawie poprzedniego akapitu pozostałym Państwom Członkowskim. Komisja i Państwa Członkowskie podejmują środki, które w myśl przepisów bezpieczeństwa odpowiadają stopniowi tajności wymaganemu przez Państwo pochodzenia.
2.Komisja może przekazać te informacje także wspólnym przedsiębiorstwom lub, za pośrednictwem Państwa Członkowskiego, osobie bądź przedsiębiorstwu, innemu niż wspólne przedsiębiorstwo, działającemu na terytorium tego Państwa.
Wynalazki będące przedmiotem wniosków wymienionych w ustępie 1 mogą być stosowane wyłącznie za zgodą wnioskodawcy lub zgodnie z artykułami 17-23.
Przekazywanie informacji i, w odpowiednim przypadku, jej użytkowanie wymienione w niniejszym ustępie podlegają środkom, które w myśl przepisów bezpieczeństwa odpowiadają stopniowi tajności wymaganemu przez państwo pochodzenia.
Informacje mogą być przekazywane wyłącznie za zgodą państwa pochodzenia. Zgoda na przekazanie informacji lub użytkowanie może zostać wstrzymana wyłącznie z przyczyn obronnych.
3.Na wniosek Komisji lub Państwa Członkowskiego, Rada może w dowolnym czasie stanowiąc jednomyślnie zastosować inny stopień tajności lub odtajnić informacje. Rada zasięga opinii Komisji przed podjęciem jakichkolwiek działań na wniosek Państwa Członkowskiego.
Artykuł 26
1.Jeżeli informacje objęte patentami, wnioskami o patent, tymczasowo chronionymi prawami patentowymi, wzorami użytkowymi lub wnioskami o wzory użytkowe zostały utajnione zgodnie z artykułami 24-25, Państwa wnioskujące o to utajnienie nie mogą zabronić składania podobnych wniosków w innych Państwach Członkowskich.
Państwa Członkowskie podejmują środki niezbędne do utrzymania ochrony poufności tych praw i wniosków zgodnie z procedurami przewidzianymi w ich własnych przepisach ustawodawczych i wykonawczych.
2.Wnioski dotyczące informacji utajnionych zgodnie z artykułem 24 nie mogą być składane poza Państwami Członkowskimi, chyba że wyrażą one na to jednomyślną zgodę. W przypadku niezajęcia przez nie stanowiska, uznaje się, że zgoda ta została wyrażona po upływie sześciu miesięcy od daty przekazania im informacji przez Komisję.
Artykuł 27
Odszkodowanie za wszelkie szkody poniesione przez wnioskującego wskutek utajnienia informacji z przyczyn obronnych podlega przepisom prawnym Państw Członkowskich; za odszkodowanie odpowiedzialne jest Państwo, które złożyło wniosek o takie utajnienie, uzyskało wyższy stopień lub przedłużenie utajnienia albo spowodowało wprowadzenie zakazu składania wniosku poza Wspólnotą.
Jeżeli kilka Państw Członkowskich uzyskało wyższy stopień lub przedłużenie utajnienia albo spowodowało wprowadzenie zakazu składania wniosku poza Wspólnotą, za naprawienie wszelkich szkód wynikających z ich działań Państwa te odpowiadają solidarnie.
Wspólnota nie może domagać się odszkodowania na podstawie niniejszego artykułu.
Artykuł 28
Jeżeli przekazanie Komisji nieopublikowanych wniosków o patenty lub wzory użytkowe albo patentów lub wzorów użytkowych utajnionych z przyczyn obronnych spowodowało ich niewłaściwie wykorzystanie bądź podanie do wiadomości osobie nieupoważnionej, Komisja rekompensuje szkody poniesione przez daną stronę.
Nie naruszając własnych praw w stosunku do osoby odpowiedzialnej za szkodę, Wspólnota nabywa wszelkie prawa działania przysługujące danej stronie w stosunku do stron trzecich, w zakresie dokonanej rekompensaty za szkodę. Nie narusza to prawa Wspólnoty do podejmowania działań przeciwko osobie odpowiedzialnej za szkodę na podstawie ogólnie obowiązujących przepisów.
Artykuł 29
Jeżeli porozumienie lub umowa w sprawie wymiany informacji naukowych bądź przemysłowych w dziedzinie atomistyki między Państwem Członkowskim, osobą lub przedsiębiorstwem z jednej strony, a państwem trzecim, organizacją międzynarodową bądź obywatelem państwa trzeciego z drugiej strony wymaga sygnowania, po dowolnej stronie, przez państwo działające w ramach swoich suwerennych kompetencji, porozumienie to lub umowę zawiera Komisja.
Komisja może upoważnić Państwo Członkowskie, osobę lub przedsiębiorstwo do zawierania takich umów, na warunkach uznanych przez siebie za właściwe, z zastrzeżeniem postanowień artykułów 103 i 104.
Artykuł 30
W ramach Wspólnoty ustanawia się podstawowe normy ochrony zdrowia pracowników i ludności przed niebezpieczeństwem promieniowania jonizującego.
Pojęcie "podstawowe normy" oznacza:
a) maksymalne dopuszczalne dawki nie stanowiące zagrożenia;
b) maksymalne dopuszczalne poziomy narażenia na promieniowanie i skażenia;
c) podstawowe zasady opieki medycznej nad pracownikami.
Artykuł 31
Podstawowe normy opracowuje Komisja po uzyskaniu opinii grupy osób wyznaczonych przez Komitet Naukowo-Techniczny spośród ekspertów naukowych, zwłaszcza w dziedzinie zdrowia publicznego, z Państw Członkowskich. Komisja uzyskuje opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego odnośnie do tych norm.
Po konsultacji ze Zgromadzeniem, Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, która przekazuje jej zebrane przez siebie opinie tych komitetów, ustanawia normy podstawowe.
Artykuł 32
Na wniosek Komisji lub Państwa Członkowskiego, podstawowe normy mogą zostać zweryfikowane lub uzupełnione zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule 31.
Komisja rozpatruje każdy wniosek Państw Członkowskich.
Artykuł 33
Każde Państwo Członkowskie przyjmuje odpowiednie przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne w celu zapewnienia przestrzegania ustanowionych podstawowych norm oraz podejmuje niezbędne środki w zakresie nauczania, kształcenia i szkolenia zawodowego.
Komisja kieruje odpowiednie zalecenia dotyczące harmonizacji przepisów stosowanych w tej dziedzinie w Państwach Członkowskich.
W tym celu, Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję o przepisach obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszego Traktatu oraz o wszelkich kolejnych projektach takich przepisów.
Komisja kieruje wszelkie ewentualne zalecenia dotyczące tych projektów w ciągu trzech miesięcy od daty ich otrzymania.
Artykuł 34
Każde Państwo Członkowskie, na którego obszarze prowadzone są szczególnie niebezpieczne doświadczenia, podejmuje dodatkowe środki w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa, po uzyskaniu opinii Komisji na ich temat.
Zgoda Komisji jest wymagana w przypadku, gdy skutki tych doświadczeń mogą ulec rozprzestrzenieniu na obszary innych Państw Członkowskich.
Artykuł 35
Każde Państwo Członkowskie tworzy instalacje niezbędne do stałego kontrolowania poziomu napromieniowania powietrza, wód i gleby oraz do kontrolowania przestrzegania podstawowych norm.
Komisja ma prawo dostępu do tych instalacji; może sprawdzać ich działanie i sprawność.
Artykuł 36
Właściwe władze okresowo przekazują Komisji wyniki kontroli wymienionych w artykule 35, w celu zapewnienia jej stałych informacji o poziomie promieniotwórczości, na którą narażona jest ludność.
Artykuł 37
Każde Państwo Członkowskie udostępnia Komisji ogólne dane dotyczące każdego planu składowania odpadów radioaktywnych w dowolnej formie, tak, aby umożliwić ustalenie, czy realizacja tego planu może spowodować promieniotwórcze skażenie wód, gleby lub powietrza w innym Państwie Członkowskim.
Komisja wydaje opinię w ciągu sześciu miesięcy, po konsultacji z grupą specjalistów określoną w artykule 31.
Artykuł 38
Komisja kieruje do Państw Członkowskich zalecenia dotyczące poziomu promieniotwórczości w powietrzu, wodach i glebie.
W razie pilnej potrzeby Komisja wydaje dyrektywę nakazującą danemu Państwu Członkowskiemu podjęcie, w okresie wyznaczonym przez Komisję, środków niezbędnych do uniemożliwienia naruszania podstawowych norm oraz zapewnienia przestrzegania przepisów.
Jeśli Państwo to nie zastosuje się do dyrektywy Komisji w określonym terminie, Komisja lub dowolne zainteresowane Państwo Członkowskie może bezzwłocznie, na zasadzie odstępstwa od artykułów 141 i 142, wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości.
Artykuł 39
Niezwłocznie po założeniu Wspólnego Ośrodka Badań Jądrowych, Komisja tworzy w nim wydział dokumentacji i analizy kwestii ochrony zdrowia i bezpieczeństwa.
Wydział ten ma za zadanie w szczególności gromadzić dokumentację i informacje wymienione w artykułach 33, 36 i 37 oraz wspierać Komisję w realizacji zadań nałożonych na nią w niniejszym rozdziale.
Artykuł 40
W celu pobudzenia działalności osób i przedsiębiorstw oraz usprawnienia skoordynowanego rozwoju ich inwestycji w dziedzinie atomistyki, Komisja okresowo publikuje informacje na temat przykładowych programów, wskazując określone cele produkcyjne energetyki jądrowej oraz wszelkie typy inwestycji niezbędne do ich osiągnięcia.
Przed opublikowaniem tych programów Komisja zasięga opinii Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.
Artykuł 41
Osoby i przedsiębiorstwa prowadzące działalność przemysłową wymienioną w załączniku II do niniejszego Traktatu przekazują Komisji projekty inwestycyjne dotyczące nowych instalacji, wymiany lub przebudowy istniejących; rodzaj i zakres projektów, które należy przedłożyć, wyznacza się według kryteriów określonych przez Radę na wniosek Komisji.
Rada może zmodyfikować wymienioną wyżej listę rodzajów działalności przemysłowej, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, która zasięga uprzednio opinii Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.
Artykuł 42
Projekty wymienione w artykule 41 przekazuje się Komisji oraz, do celów informacyjnych, zainteresowanym Państwom Członkowskim, nie później niż trzy miesiące przed zawarciem pierwszej umowy z dostawcami lub, jeżeli prace ma prowadzić przedsiębiorstwo dysponujące własnymi zasobami, trzy miesiące przed rozpoczęciem prac.
Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, może zmienić ten termin.
Artykuł 43
Komisja omawia z osobami lub przedsiębiorstwami wszystkie aspekty projektów inwestycyjnych związane z celami niniejszego Traktatu.
Komisja informuje zainteresowane Państwa Członkowskie o swoim stanowisku.
Artykuł 44
Komisja może opublikować przekazane jej projekty inwestycyjne za zgodą zainteresowanych Państw Członkowskich, osób lub przedsiębiorstw.
Artykuł 45
Przedsiębiorstwa o podstawowym znaczeniu dla rozwoju przemysłu jądrowego we Wspólnocie mogą być tworzone jako wspólne przedsiębiorstwa w rozumieniu niniejszego Traktatu, zgodnie z postanowieniami poniższych artykułów.
Artykuł 46
1.Każdy projekt wspólnego przedsiębiorstwa, opracowany przez Komisję, Państwo Członkowskie lub inną stronę, podlega zbadaniu przez Komisję.
W tym celu, Komisja zasięga opinii Państw Członkowskich i wszelkich instytucji publicznych lub prywatnych, które mogą, jej zdaniem, udzielić użytecznych porad.
2.Komisja przekazuje Radzie projekt ustanowienia wspólnego przedsiębiorstwa, wraz ze swoją uzasadnioną opinią.
W przypadku pozytywnego zaopiniowania przez Komisję projektu wspólnego przedsiębiorstwa, Komisja składa Radzie propozycje dotyczące:
a) lokalizacji;
b) statutu;
c) skali i harmonogramu finansowania;
d) ewentualnego udziału Wspólnoty w finansowaniu wspólnego przedsiębiorstwa;
e) ewentualnego udziału państwa trzeciego, organizacji międzynarodowej lub obywatela państwa trzeciego w finansowaniu lub zarządzaniu wspólnym przedsiębiorstwem;
f) przyznania wszystkich lub niektórych korzyści wymienionych w załączniku III do niniejszego Traktatu.
Komisja załącza szczegółowe sprawozdanie na temat projektu jako całości.
Artykuł 47
Po przejęciu sprawy Rada może wystąpić do Komisji o przekazanie dalszych informacji lub podjęcie dalszych analiz, uznanych przez Radę za niezbędne.
Jeżeli Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, uzna że projekt zaopiniowany przez Komisję negatywnie winien być jednak realizowany, Komisja przekazuje Radzie szczegółowe sprawozdanie i propozycje przewidziane w artykule 46.
Zarówno w przypadku pozytywnej opinii Komisji, jak i w przypadku określonym w poprzednim akapicie, Rada stanowi większością kwalifikowaną w sprawie każdego wniosku Komisji.
Jednakże, Rada stanowi jednomyślnie w przypadku:
a) udziału Wspólnoty w finansowaniu wspólnego przedsiębiorstwa;
b) udziału państwa trzeciego, organizacji międzynarodowej lub obywatela państwa trzeciego w finansowaniu lub zarządzaniu wspólnym przedsiębiorstwem.
Artykuł 48
Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może przyznać wspólnemu przedsiębiorstwu niektóre lub wszystkie korzyści wymienione w załączniku III do niniejszego Traktatu; każde Państwo Członkowskie zapewnia ze swej strony ich uzyskanie.
W tym samym trybie, Rada może określić warunki regulujące przyznawanie tych korzyści.
Artykuł 49
Wspólne przedsiębiorstwa tworzy się decyzją Rady.
Każde wspólne przedsiębiorstwo ma osobowość prawną.
W każdym z Państw Członkowskich posiada ono zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom prawnym; może ono zwłaszcza nabywać lub zbywać mienie nieruchome i ruchome oraz stawać przed sądem.
Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień niniejszego Traktatu lub statutu wspólnego przedsiębiorstwa podlega ono zasadom obowiązującym przedsiębiorstwa przemysłowe lub handlowe; statut taki może zawierać pomocnicze odniesienie do krajowych przepisów Państw Członkowskich.
O ile niniejszy Traktat nie przewiduje właściwości Trybunału Sprawiedliwości, spory dotyczące wspólnych przedsiębiorstw rozstrzygają właściwe sądy krajowe.
Artykuł 50
Statut wspólnego przedsiębiorstwa ulega zmianom, w razie potrzeby, zgodnie z jego szczególnymi przepisami ustanowionymi w tym celu.
Zmiany wchodzą w życie dopiero po zatwierdzeniu przez Radę, stanowiącą zgodnie z procedurą ustanowioną w artykule 47, na wniosek Komisji.
Artykuł 51
Komisja jest odpowiedzialna za wykonanie wszystkich decyzji Rady dotyczących utworzenia wspólnych przedsiębiorstw do czasu utworzenia organów zapewniających ich funkcjonowanie.
Artykuł 52
1.Dostawy rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych zapewnia się, zgodnie z postanowieniami niniejszego rozdziału, w ramach wspólnej polityki zaopatrzeniowej w zakresie równego dostępu do źródeł zaopatrzenia.
2.W tym celu i na warunkach ustanowionych w niniejszym rozdziale:
a) wszelkie praktyki mające zapewnić uprzywilejowaną pozycję określonych użytkowników są zabronione;
b) niniejszym powołuje się Agencję z prawem pierwokupu do rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych wyprodukowanych na obszarze Państw Członkowskich oraz wyłącznym prawem do zawierania umów o dostawy rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych pochodzących ze Wspólnoty lub spoza niej.
Agencja nie może w żaden sposób dyskryminować użytkowników z powodu planowanego przez nich wykorzystania wnioskowanych dostaw, chyba że wykorzystanie to jest bezprawne lub niezgodne z warunkami nałożonymi przez dostawców spoza Wspólnoty na daną dostawę.
Artykuł 53
Agencję nadzoruje Komisja, która wydaje obowiązujące ją dyrektywy, posiada prawo weta w stosunku do jej decyzji oraz mianuje jej dyrektora generalnego i jego zastępcę.
Zainteresowane strony mogą występować do Komisji w sprawie każdego działania lub zaniechania dokonanego przez Agencję w wykonywaniu jej prawa pierwokupu lub wyłącznego prawa do zawierania umów o dostawy, zaś Komisja wydaje decyzję w takiej sprawie w ciągu miesiąca.
Artykuł 54
Agencja ma osobowość prawną oraz jest niezależna finansowo.
Rada ustanawia statut Agencji, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji.
Statut może zostać zmieniony w tym samym trybie.
Statut określa kapitał Agencji i warunki jego utworzenia. Kontrolna część kapitału zawsze pozostaje własnością Wspólnoty i Państw Członkowskich. Wpłaty na poczet kapitału określają Państwa Członkowskie za wspólnym porozumieniem.
Zasady zarządzania komercyjnymi działaniami Agencji określa statut. Statut może przewidywać opłatę od transakcji, w celu pokrycia kosztów działania Agencji.
Artykuł 55
Państwa Członkowskie przekazują lub powodują przekazanie Agencji wszelkich informacji niezbędnych do wykonywania przez nią prawa pierwokupu i wyłącznego prawa do zawierania umów na dostawy.
Artykuł 56
Państwa Członkowskie są odpowiedzialne za zapewnienie swobodnego funkcjonowania Agencji na ich terytoriach.
Mogą one utworzyć instytucję lub instytucje reprezentujące przed Agencją producentów i użytkowników z obszarów pozaeuropejskich pozostających pod jurysdykcją danego Państwa.
Artykuł 57
1.Prawo pierwokupu przysługujące Agencji obejmuje:
a) nabycie praw użytkowania i zużycia materiałów będących własnością Komisji na podstawie postanowień rozdziału VIII;
b) nabycie prawa własności we wszystkich innych przypadkach.
2.Agencja wykonuje prawo pierwokupu zawierając umowy z producentami rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych.
Z zastrzeżeniem artykułów 58, 62 i 63, wszyscy producenci są zobowiązani zaoferować Agencji rudy, materiały wyjściowe i specjalne materiały rozszczepialne produkowane przez siebie na terenie Państw Członkowskich, przed ich użyciem, przekazaniem lub składowaniem.
Artykuł 58
Jeżeli producent prowadzi prace na różnych etapach produkcji, od wydobycia rudy do wytworzenia metalu włącznie, może on zaoferować produkt Agencji na dowolnym wybranym przez siebie etapie.
To samo dotyczy dwóch lub więcej powiązanych przedsiębiorstw, o ile powiązanie to zostało odpowiednio zgłoszone Komisji i omówione z nią zgodnie z procedurą ustanowioną w artykułach 43 i 44.
Artykuł 59
Jeżeli Agencja nie wykona prawa pierwokupu w odniesieniu do całości lub dowolnej części produkcji, wówczas producent:
a) może przetworzyć lub zlecić przetworzenie rud, materiałów wyjściowych bądź specjalnych materiałów rozszczepialnych, własnymi środkami lub na podstawie umowy, o ile zaoferuje Agencji produkt takiego przetworzenia;
b) jest upoważniony, na mocy decyzji Komisji, do zbycia dostępnej produkcji poza Wspólnotą, o ile zaoferowane przez niego warunki nie będą korzystniejsze niż uprzednio zaoferowane Agencji. Niemniej jednak, specjalne materiały rozszczepialne można wywozić wyłącznie za pośrednictwem Agencji i zgodnie z postanowieniami artykułu 62.
Komisja nie może udzielić upoważnienia, jeżeli odbiorcy dostaw nie gwarantują przestrzegania ogólnych interesów Wspólnoty lub jeżeli warunki takiej umowy są sprzeczne z celami niniejszego Traktatu.
Artykuł 60
Potencjalni użytkownicy okresowo informują Agencję o swoich zapotrzebowaniach, podając ilości, cechy fizyczne i chemiczne, miejsce pochodzenia, przeznaczenie, daty dostawy i warunki cenowe, które mają zostać zawarte w planowanej przez nich umowie na dostawy.
Z kolei producenci informują Agencję o ofertach, które są w stanie złożyć, podając wszelkie istotne dane, w szczególności czas obowiązywania umów niezbędny do opracowania ich programów produkcyjnych. Umowy te nie mogą obowiązywać dłużej niż 10 lat, chyba że Komisja wyrazi na to zgodę.
Agencja informuje potencjalnych użytkowników o ofertach i o ilości otrzymanych wniosków oraz wzywa ich do składania zamówień w określonym terminie.
Po otrzymaniu wszystkich zamówień, Agencja przedstawia warunki, na których mogą one zostać zrealizowane.
Jeżeli Agencja nie może zrealizować otrzymanych zamówień w pełnym zakresie, rozdziela dostawy proporcjonalnie wśród zamówień dotyczących każdej oferty, z zastrzeżeniem postanowień artykułów 68 i 69.
Regulamin Agencji, wymagający zatwierdzenia Komisji, określa sposób zrównoważenia popytu i podaży.
Artykuł 61
Agencja realizuje wszystkie zamówienia, chyba że jest to niemożliwe z przyczyn prawnych lub materialnych.
Zawierając umowę, Agencja może zobowiązać użytkowników, przestrzegając postanowień artykułu 52, do dokonania odpowiednich przedpłat jako depozyt lub wsparcie dla długofalowych zobowiązań Agencji wobec producentów, jeżeli są one niezbędne do wykonania zamówienia.
Artykuł 62
1.Agencja wykonuje prawo pierwokupu w odniesieniu do specjalnych materiałów rozszczepialnych wyprodukowanych na obszarze Państw Członkowskich w celu:
a) zaspokojenia zapotrzebowania użytkowników we Wspólnocie zgodnie z artykułem 60,
b) składowania tych materiałów we własnym zakresie,
c) wywozu tych materiałów za zgodą Komisji, działającej zgodnie z artykułem 59 litera b) akapit drugi.
2.Niemniej jednak, z zastrzeżeniem postanowień rozdziału VII, materiały te i wszelkie nadające się do przerobu odpady pozostają własnością producenta, tak aby mógł on:
a) składować je za zgodą Agencji,
b) użytkować je w ramach własnych potrzeb,
c) udostępniać je przedsiębiorstwom ze Wspólnoty, w ramach ich własnych potrzeb, jeżeli w celu realizacji programu odpowiednio przekazanego Komisji, przedsiębiorstwa te pozostają z producentem w bezpośrednim związku, nie mającym na celu ani nie prowadzącym do ograniczenia produkcji, rozwoju technicznego lub inwestycji ani do nieuczciwego tworzenia nierówności pomiędzy użytkownikami we Wspólnocie.
2.Postanowienia artykułu 89 ustęp 1 litera a) mają zastosowanie do tych specjalnych materiałów rozszczepialnych produkowanych na obszarze Państw Członkowskich, w odniesieniu do których Agencja nie wykonała prawa pierwokupu.
Artykuł 63
Rudy, materiały wyjściowe i specjalne materiały rozszczepialne wyprodukowane przez wspólne przedsiębiorstwa przyznaje się użytkownikom zgodnie z zasadami przewidzianymi w statutach lub umowach tych przedsiębiorstw.
Artykuł 64
Z wyjątkiem postanowień przewidzianych w niniejszym Traktacie, Agencja, w miarę potrzeby działająca w ramach umów zawartych pomiędzy Wspólnotą i państwem trzecim lub organizacją międzynarodową, posiada wyłączne prawo zawierania porozumień lub umów, których głównym celem jest dostawa rud, materiałów wyjściowych lub specjalnych materiałów rozszczepialnych pochodzących spoza Wspólnoty.
Artykuł 65
Artykuł 60 ma zastosowanie do wniosków użytkowników i do umów zawartych przez użytkowników z Agencją o dostawy rud, materiałów wyjściowych lub specjalnych materiałów rozszczepialnych pochodzących spoza Wspólnoty.
Niemniej jednak, Agencja może określać geograficzne pochodzenie dostaw, pod warunkiem, że użytkownik będzie miał zagwarantowane warunki nie mniej korzystne niż wskazane w zamówieniu.
Artykuł 66
Jeżeli Komisja stwierdzi, na wniosek zainteresowanych użytkowników, że Agencja nie jest w stanie zrealizować w rozsądnym terminie całości lub części zamówionych dostaw lub może je zrealizować po zbyt wysokich cenach, użytkownicy mają prawo zawrzeć bezpośrednie umowy na dostawy spoza Wspólnoty, o ile umowy te spełniają zasadnicze wymogi określone w ich zamówieniach.
Prawo to przysługuje przez okres jednego roku i może zostać przedłużone w przypadku trwania okoliczności uzasadniających jego udzielenie.
Użytkownicy korzystający z prawa określonego w niniejszym artykule zawiadamiają Komisję o planowanych przez siebie umowach bezpośrednich. W ciągu miesiąca Komisja może nie wyrazić na nie zgody w przypadku ich sprzeczności z celami niniejszego Traktatu.
Artykuł 67
Z wyjątkiem postanowień zawartych w niniejszym Traktacie, ceny są ustalane w wyniku zrównoważenia podaży i popytu zgodnie z postanowieniami artykułu 60; krajowe przepisy prawne Państw Członkowskich nie mogą naruszać tych postanowień.
Artykuł 68
Praktyki cenowe mające zapewnić uprzywilejowaną pozycję niektórym użytkownikom z naruszeniem zasady równego dostępu, przewidzianej w postanowieniach niniejszego rozdziału, są zabronione.
Jeżeli Agencja stwierdzi stosowanie takich praktyk, zawiadamia o nich Komisję.
W przypadku potwierdzenia przez Komisję ich występowania, może ona ustalić cenę ofert na poziomie zapewniającym przestrzeganie zasady równego dostępu.
Artykuł 69
Ceny może ustalać Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji.
Określając warunki realizacji zamówień na podstawie artykułu 60, Agencja może zaproponować użytkownikom składającym zamówienia wyrównanie cen.
Artykuł 70
W ramach budżetu Wspólnoty, Komisja może udzielać pomocy finansowej programom poszukiwawczym prowadzonym na terenie Państw Członkowskich, na określonych przez siebie warunkach.
Komisja może kierować do Państw Członkowskich zalecenia mające na celu rozwijanie poszukiwań i eksploatację złóż.
Państwa Członkowskie przekazują Komisji roczne sprawozdanie na temat rozwoju poszukiwań i produkcji, przewidywanych rezerw i inwestycji górniczych, podjętych lub planowanych na ich obszarach. Sprawozdania są przekazywane Radzie wraz z opinią Komisji, która wskazuje w szczególności działania podjęte przez Państwa Członkowskie w odpowiedzi na zalecenia skierowane na podstawie poprzedniego akapitu.
Jeżeli na wniosek Komisji Rada uzna, stanowiąc większością kwalifikowaną, że, pomimo ekonomicznego uzasadnienia wydobycia w dłuższej perspektywie, prace poszukiwawcze i rozwój eksploatacji pozostają na zdecydowanie niewystarczającym poziomie, wówczas uważa się, że przez cały okres, w którym sytuacja ta nie zostanie naprawiona, dane Państwo Członkowskie zrzeka się w imieniu własnym i swoich obywateli prawa równego dostępu do innych źródeł dostaw we Wspólnocie.
Artykuł 71
Komisja kieruje do Państw Członkowskich wszelkie odpowiednie zalecenia dotyczące przepisów podatkowych bądź górniczych.
Artykuł 72
Stosując materiały dostępne we Wspólnocie i poza nią, Agencja może tworzyć niezbędne rezerwy handlowe w celu ułatwienia dostaw lub realizacji bieżących dostaw we Wspólnocie.
Komisja może, w razie potrzeby, podejmować decyzje o tworzeniu rezerw awaryjnych. Metody finansowania tych rezerw zatwierdza Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, na wniosek Komisji.
Artykuł 73
Jeżeli porozumienie lub umowa między Państwem Członkowskim, osobą lub przedsiębiorstwem z jednej strony a państwem trzecim, organizacją międzynarodową bądź obywatelem państwa trzeciego z drugiej strony przewiduje również dostawę produktów podlegających właściwości Agencji, zawarcie lub odnowienie tego porozumienia lub umowy wymaga uprzedniej zgody Komisji w zakresie dostawy tych produktów.
Artykuł 74
Komisja może wyłączyć stosowanie niniejszego rozdziału do przekazywania, przywozu lub wywozu niewielkich ilości rud, materiałów wyjściowych lub specjalnych materiałów rozszczepialnych, zwykle stosowanych do badań.
Agencja powinna być informowana o każdym przypadku przekazywania, przywozu lub wywozu, zaistniałym na podstawie niniejszego postanowienia.
Artykuł 75
Postanowienia niniejszego rozdziału nie mają zastosowania do zobowiązań w zakresie przetwarzania, przekształcania lub formowania rud, materiałów wyjściowych albo specjalnych materiałów rozszczepialnych, w przypadkach:
a) zobowiązań między osobami lub przedsiębiorstwami, jeżeli materiał ma po przetwarzaniu, przekształcaniu lub formowaniu powrócić do osoby lub przedsiębiorstwa, od których pochodzi;
b) zobowiązań między osobą lub przedsiębiorstwem a organizacją międzynarodową lub obywatelem państwa trzeciego, jeżeli materiał ma zostać przetworzony, przekształcony lub uformowany poza Wspólnotą, a następnie zwrócony osobie bądź przedsiębiorstwu, od którego pochodzi;
c) zobowiązań między osobą lub przedsiębiorstwem a organizacją międzynarodową lub obywatelem państwa trzeciego, jeżeli materiał ma zostać przetworzony, przekształcony lub uformowany we Wspólnocie, a następnie zwrócony organizacji bądź obywatelowi, od których pochodzi, albo innemu odbiorcy poza Wspólnotą, wskazanemu przez tę organizację lub obywatela.
Zainteresowane osoby lub przedsiębiorstwa zawiadamiają Agencję o istniejących zobowiązaniach i, niezwłocznie po podpisaniu umów, o ilościach przemieszczanych materiałów. Komisja może zabronić realizacji podjętych zobowiązań określonych w literze b), jeżeli uzna, że przekształcanie lub formowanie nie może zostać dokonane efektywnie i bezpiecznie bez straty materiału ze szkodą dla Wspólnoty.
Materiały objęte tymi zobowiązaniami podlegają na obszarach Państw Członkowskich środkom bezpieczeństwa określonym w rozdziale VII. Niemniej jednak, postanowienia rozdziału VIII nie mają zastosowania do specjalnych materiałów rozszczepialnych objętych zobowiązaniami wymienionymi w literze c) powyżej.
Artykuł 76
Z inicjatywy Państwa Członkowskiego lub Komisji, zwłaszcza gdy nieprzewidziane okoliczności powodują generalne niedobory, Rada może zmienić postanowienia niniejszego rozdziału, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, po konsultacji ze Zgromadzeniem. Komisja bada każdą taką propozycję Państwa Członkowskiego.
Po upływie siedmiu lat od wejścia w życie niniejszego Traktatu, Rada może zatwierdzić niniejsze postanowienia w całości. W przeciwnym razie, nowe postanowienie dotyczące przedmiotu niniejszego rozdziału przyjmuje się zgodnie z procedurą przewidzianą w poprzednim akapicie.
Artykuł 77
Zgodnie z postanowieniami niniejszego rozdziału, Komisja upewnia się, czy na obszarach Państw Członkowskich:
a) rudy, materiały wyjściowe i specjalne materiały rozszczepialne nie są eksploatowane niezgodnie z przeznaczeniem zadeklarowanym przez użytkowników;
b) postanowienia dotyczące dostaw i wszelkie zobowiązania w zakresie bezpieczeństwa przyjęte przez Wspólnotę na mocy umowy zawartej z państwem trzecim lub organizacją międzynarodową są przestrzegane.
Artykuł 78
Każdy, kto uruchamia lub eksploatuje instalacje służące do produkcji, rozdzielania lub innego wykorzystania materiałów wyjściowych lub specjalnych materiałów rozszczepialnych, lub do przetworzenia napromienionych paliw jądrowych, zgłasza Komisji podstawowe parametry techniczne tej instalacji, w zakresie, w jakim znajomość tych parametrów jest niezbędna do realizacji celów określonych w artykule 77.
Techniki, które mają być użyte do chemicznego przetworzenia materiałów napromienionych, muszą zostać zatwierdzone przez Komisję, w zakresie niezbędnym do realizacji celów określonych w artykule 77.
Artykuł 79
Komisja nakłada obowiązek przechowywania i udostępniania danych dotyczących eksploatacji w celu rozliczenia użytkowanych lub produkowanych rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych. Ten sam wymóg obowiązuje w przypadku transportu materiałów wyjściowych lub specjalnych materiałów rozszczepialnych.
Osoby objęte powyższym obowiązkiem zawiadamiają władze danego Państwa Członkowskiego o przekazaniu Komisji danych zgodnie z artykułem 78 i pierwszym akapitem niniejszego artykułu.
Charakter i zakres wymogów wymienionych w pierwszym akapicie niniejszego artykułu są określone w rozporządzeniu Komisji, zatwierdzonym przez Radę.
Artykuł 80
Komisja może zażądać, aby wszelkie nadwyżki specjalnych materiałów rozszczepialnych odzyskane lub otrzymane jako produkt uboczny oraz faktycznie nie użytkowane i nie gotowe do użytku zostały złożone w depozycie Agencji lub innego składu nadzorowanego lub mogącego być nadzorowanym przez Komisję.
Specjalne materiały rozszczepialne zdeponowane w ten sposób muszą być niezwłocznie zwrócone zainteresowanym stronom na ich wniosek.
Artykuł 81
Komisja może oddelegować swoich inspektorów na terytorium Państw Członkowskich. Przed wysłaniem inspektora z pierwszą misją na terytorium danego Państwa, Komisja przeprowadza z tym Państwem konsultacje; ustalenia te regulują również wszystkie przyszłe zadania tego inspektora.
Po przedstawieniu odpowiednich dokumentów uprawniających, inspektorzy mają zawsze prawo dostępu do wszystkich miejsc, danych i osób, które ze względu na wykonywany zawód są związane z materiałami, sprzętem lub instalacjami objętymi środkami bezpieczeństwa określonymi w niniejszym rozdziale, w zakresie niezbędnym do zastosowania tych środków do rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych oraz do zastosowania postanowień artykułu 77. Na wniosek zainteresowanego Państwa Członkowskiego, inspektorom mianowanym przez Komisję towarzyszą przedstawiciele władz tego Państwa, którzy jednak nie mogą opóźniać ani utrudniać wykonywania przez nich obowiązków.
W przypadku sprzeciwu, co do dokonania danej inspekcji, Komisja występuje do prezesa Trybunału Sprawiedliwości o wydanie nakazu jej przeprowadzenia. Prezes Trybunału Sprawiedliwości rozstrzyga sprawę w ciągu trzech dni.
W przypadku niebezpieczeństwa zaistnienia zwłoki, Komisja może samodzielnie wydać pisemny nakaz dokonania inspekcji, w formie decyzji. Nakaz ten przekazuje się niezwłocznie prezesowi Trybunału Sprawiedliwości do zatwierdzenia.
Po wydaniu nakazu lub decyzji, władze danego Państwa Członkowskiego zapewniają dostęp inspektorów do miejsc wskazanych w nakazie lub decyzji.
Artykuł 82
Inspektorów wyznacza Komisja.
Inspektorzy są odpowiedzialni za uzyskanie i weryfikację danych wymienionych w artykule 79. Informują oni Komisję o wszelkich nieprawidłowościach.
Komisja może wydać dyrektywę wzywającą dane Państwo Członkowskie do podjęcia środków niezbędnych do usunięcia nieprawidłowości w określonym przez nią terminie oraz poinformować o tym Radę.
Jeśli dane Państwo nie zastosuje się do tej dyrektywy w wyznaczonym terminie, Komisja lub każde inne zainteresowane Państwo może, na zasadzie odstępstwa od postanowień artykułów 141 i 142, wnieść sprawę bezpośrednio do Trybunału Sprawiedliwości.
Artykuł 83
1.W przypadku naruszenia przez osoby lub przedsiębiorstwa obowiązków nałożonych na nie w niniejszym rozdziale, Komisja może nałożyć na nie sankcje.
Sankcje obejmują, według stopnia surowości:
a) ostrzeżenie,
b) odebranie szczególnych korzyści, takich jak pomoc finansowa lub techniczna;
c) objęcie danego przedsiębiorstwa, przez okres nie dłuższy niż cztery miesiące, zarządem osoby lub rady mianowanej wspólnie przez Komisję i Państwo właściwe dla tego przedsiębiorstwa;
d) częściowe lub całkowite odebranie materiałów wyjściowych lub specjalnych materiałów rozszczepialnych.
2.Decyzje Komisji dotyczące realizacji ustępu 1 i wymagające wydania materiałów podlegają wykonaniu przymusowemu. Mogą one zostać wykonane na obszarach Państw Członkowskich na podstawie artykułu 164.
Na zasadzie odstępstwa od artykułu 157, odwołania wnoszone do Trybunału Sprawiedliwości od decyzji Komisji nakładającej sankcje wymienione w ustępie 1 mają skutek zawieszający. Niemniej jednak, na wniosek Komisji lub dowolnego Państwa Członkowskiego Trybunał Sprawiedliwości może nakazać natychmiastowe wykonanie decyzji.
Ochronę naruszonych interesów zapewnia ustanowienie odpowiedniej procedury prawnej.
3.Komisja może kierować dowolne zalecenia do Państw Członkowskich w odniesieniu do ustaw lub rozporządzeń mających zapewnić przestrzeganie zobowiązań wynikających z niniejszego rozdziału na ich terytoriach.
4.Państwa Członkowskie zapewniają stosowanie sankcji i, w razie potrzeby, usunięcie nieprawidłowości przez osoby, które się ich dopuściły.
Artykuł 84
Stosowanie środków bezpieczeństwa nie może prowadzić do dyskryminacji ze względu na przewidywane wykorzystanie rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych.
Zakres i procedura środków bezpieczeństwa oraz uprawnienia organów odpowiedzialnych za ich zastosowanie powinny zapewniać osiągnięcie celów określonych w niniejszym rozdziale.
Środki bezpieczeństwa nie obejmują materiałów mających zaspokajać wymogi obronności, specjalnie przetwarzanych w tym celu lub po takim przetworzeniu umieszczanych bądź składowanych w obiektach wojskowych zgodnie z odpowiednim planem operacyjnym.
Artykuł 85
W przypadku zaistnienia nowych okoliczności, z inicjatywy Państwa Członkowskiego lub Komisji, procedury stosowania środków bezpieczeństwa określone w niniejszym rozdziale mogą zostać zmienione przez Radę, stanowiącą jednomyślnie na wniosek Komisji, po konsultacji ze Zgromadzeniem. Komisja bada każdą taką propozycję Państwa Członkowskiego.
Artykuł 86
Specjalne materiały rozszczepialne są własnością Wspólnoty.
Prawo własności Wspólnoty obejmuje wszystkie specjalne materiały rozszczepialne, wytworzone lub przywożone przez Państwo Członkowskie, osobę lub przedsiębiorstwo i podlegające kontroli bezpieczeństwa przewidzianej w rozdziale VII.
Artykuł 87
Państwa Członkowskie, osoby i przedsiębiorstwa mają nieograniczone prawo eksploatacji i wykorzystywania specjalnych materiałów rozszczepialnych będących w ich posiadaniu, z uwzględnieniem zobowiązań nałożonych na nie niniejszym Traktatem, zwłaszcza związanych ze środkami bezpieczeństwa, prawem pierwokupu przysługującym Agencji oraz z ochroną zdrowia.
Artykuł 88
Agencja prowadzi w imieniu Wspólnoty specjalny rachunek zwany "rachunkiem finansowym specjalnych materiałów rozszczepialnych".
Artykuł 89
1.Na rachunku finansowym specjalnych materiałów rozszczepialnych:
a) wartość specjalnych materiałów rozszczepialnych pozostawionych lub udostępnionych Państwu Członkowskiemu, osobie lub przedsiębiorstwu zasila Wspólnotę i obciąża to Państwo Członkowskie, osobę lub przedsiębiorstwo;
b) wartość specjalnych materiałów rozszczepialnych wytworzonych lub wwiezionych przez Państwo Członkowskie, osobę lub przedsiębiorstwo i stających się własnością Wspólnoty obciąża Wspólnotę i zasila to Państwo Członkowskie, osobę lub przedsiębiorstwo. Podobny zapis jest dokonywany w przypadku, gdy Państwo Członkowskie, osoba lub przedsiębiorstwo zwraca Wspólnocie specjalne materiały rozszczepialne uprzednio pozostawione lub udostępnione temu Państwu Członkowskiemu, osobie lub przedsiębiorstwu.
2.Różnice wartości wpływające na ilość specjalnych materiałów rozszczepialnych wyraża się do celów rozliczeniowych w sposób nie powodujący strat ani zysków Wspólnoty. Ryzyko pociągające za sobą straty lub zyski jest ponoszone przez posiadacza.
3.Salda wynikające z powyższych transakcji wypłaca się niezwłocznie wierzycielowi na jego wniosek.
4.W przypadku realizowania transakcji przez Agencję na własny rachunek, do celów niniejszego rozdziału traktuje się ją jako przedsiębiorstwo.
Artykuł 90
Jeżeli wymagają tego nowe okoliczności, z inicjatywy Państwa Członkowskiego lub Komisji postanowienia niniejszego rozdziału dotyczące prawa własności Wspólnoty mogą zostać zmienione przez Radę, stanowiącą jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji ze Zgromadzeniem. Komisja bada każdą taką propozycję Państwa Członkowskiego.
Artykuł 91
System własności dotyczący przedmiotów, materiałów i dóbr, które na mocy niniejszego rozdziału nie podlegają prawu własności Wspólnoty, regulują prawa Państw Członkowskich.
Artykuł 92
Postanowienia niniejszego rozdziału mają zastosowanie do towarów i produktów wymienionych na listach stanowiących załącznik IV do niniejszego Traktatu.
Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, może zmienić te listy z inicjatywy Komisji lub Państwa Członkowskiego.
Artykuł 93
W rok po wejściu w życie niniejszego Traktatu, Państwa Członkowskie znoszą między sobą wszelkie cła przywozowe i wywozowe oraz opłaty o skutku równoważnym, jak również wszelkie ograniczenia ilościowe w przywozie i wywozie, dotyczące:
a) produktów z listy A1 i A2;
b) produktów z listy B, o ile podlegają one Wspólnej Taryfie Celnej i są zaopatrzone w zaświadczenie Komisji o zamierzonym wykorzystaniu do celów jądrowych.
Jednakże, terytoria pozaeuropejskie pozostające pod jurysdykcją Państwa Członkowskiego mogą nadal nakładać cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym, wyłącznie o charakterze fiskalnym. Stawki tych ceł i opłat oraz regulujący je system nie może prowadzić do dyskryminacji między danym Państwem a innymi Państwami Członkowskimi.
Artykuł 94
Państwa Członkowskie opracowują wspólną taryfę celną zgodnie z następującymi postanowieniami:
a) w odniesieniu do produktów wymienionych na liście A1, wspólną taryfę celną ustala się na poziomie najniższej taryfy obowiązującej w jednym z Państw Członkowskich w dniu 1 stycznia 1957 r.;
b) w odniesieniu do produktów wymienionych na liście A2, Komisja podejmuje wszelkie środki mające zapewnić, że Państwa Członkowskie rozpoczną negocjacje w ciągu trzech miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego Traktatu. Jeżeli w sprawie niektórych z tych produktów nie zostanie osiągnięte porozumienie w ciągu jednego roku od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu, Rada stanowiąc kwalifikowaną większością na wniosek Komisji ustala obowiązujące opłaty wspólnej taryfy celnej.
c) stosowanie wspólnej taryfy celnej dotyczącej produktów wyszczególnionych na listach A1 i A2 rozpoczyna się po upływie pierwszego roku od wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Artykuł 95
Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może podjąć decyzję o wcześniejszym zastosowaniu opłat wspólnej taryfy celnej do produktów wymienionych na liście B, jeżeli środek ten przyczyni się do rozwoju energetyki jądrowej we Wspólnocie.
Artykuł 96
Państwa Członkowskie znoszą wszelkie dyskryminacje ze względu na przynależność państwową, wpływające na prawo obywateli Państw Członkowskich do obejmowania stanowisk wymagających kwalifikacji w energetyce jądrowej, z zastrzeżeniem podstawowych ograniczeń wynikających z wymogów porządku, bezpieczeństwa i zdrowia publicznego.
Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, która najpierw zasięga opinii Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, oraz po konsultacji ze Zgromadzeniem, uchwala dyrektywy określające sposoby stosowania niniejszego artykułu.
Artykuł 97
W stosunku do osób fizycznych lub prawnych, publicznych bądź prywatnych, podlegających jurysdykcji jednego z Państw Członkowskich, które zamierzają uczestniczyć w budowie instalacji atomowych o charakterze naukowym lub przemysłowym we Wspólnocie, nie można stosować żadnych ograniczeń związanych z obywatelstwem.
Artykuł 98
Państwa Członkowskie podejmują wszelkie środki niezbędne do ułatwienia zawierania umów ubezpieczeniowych na wypadek zagrożeń jądrowych.
W ciągu dwóch lat od daty wejścia w życie niniejszego Traktatu, Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, która zasięgnęła uprzednio opinii Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, oraz po konsultacji ze Zgromadzeniem, uchwala dyrektywy określające sposoby stosowania niniejszego artykułu.
Artykuł 99
Komisja może kierować dowolne zalecenia w celu usprawnienia przepływu kapitału mającego finansować działalność przemysłową wyszczególnioną w załączniku II do niniejszego Traktatu.
Artykuł 100
Każde Państwo Członkowskie zobowiązuje się zezwolić na dokonywanie, w walucie Państwa Członkowskiego, w którym zamieszkuje wierzyciel lub beneficjent, płatności związanych z przepływem towarów, usług i kapitału, jak również transferem kapitału i płac, w zakresie w jakim przepływ towarów, usług, kapitału i osób między Państwami Członkowskimi podlega liberalizacji na podstawie niniejszego Traktatu.
Artykuł 101
W ramach posiadanych uprawnień i właściwości, Wspólnota może przyjmować zobowiązania poprzez podpisanie porozumień lub umów z państwem trzecim, organizacją międzynarodową lub obywatelem państwa trzeciego.
Komisja negocjuje te porozumienia lub umowy zgodnie z dyrektywami Rady i zawiera je po zatwierdzeniu przez Radę stanowiącą większością kwalifikowaną.
Jednakże, porozumienia lub umowy, które mogą zostać wykonane bez działań ze strony Rady oraz w ramach odpowiedniego budżetu, negocjuje i zawiera wyłącznie Komisja, informując o tym Radę.
Artykuł 102
Porozumienia lub umowy zawierane z państwem trzecim, organizacją międzynarodową lub obywatelem państwa trzeciego, których stroną, oprócz Komisji, są także inne Państwa Członkowskie, nie wchodzą w życie do czasu zawiadomienia Komisji przez wszystkie zainteresowane Państwa Członkowskie o tym, że porozumienia te lub umowy mogą być stosowane zgodnie z ich odpowiednimi przepisami krajowymi.
Artykuł 103
Państwa Członkowskie przekazują Komisji projekty porozumień i umów z państwem trzecim, organizacją międzynarodową lub obywatelem państwa trzeciego, jeżeli porozumienia te lub umowy dotyczą spraw wchodzących w zakres niniejszego Traktatu.
Jeżeli projekt porozumienia lub umowy zawiera postanowienia utrudniające stosowanie niniejszego Traktatu, Komisja przekazuje zainteresowanemu Państwo swoje uwagi w ciągu miesiąca od daty otrzymania projektu.
Państwo Członkowskie nie może zawrzeć proponowanego porozumienia lub umowy do czasu spełnienia wskazówek Komisji lub uzyskania orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości, które jest wydawane w trybie pilnym na wniosek danego Państwa i stwierdza zgodność proponowanych postanowień z postanowieniami niniejszego Traktatu. Państwo Członkowskie może złożyć wniosek do Trybunału Sprawiedliwości w dowolnym czasie po otrzymaniu uwag Komisji.
Artykuł 104
Osoby i przedsiębiorstwa zawierające albo odnawiające porozumienie bądź umowę z państwem trzecim, organizacją międzynarodową lub obywatelem państwa trzeciego po wejściu w życie niniejszego Traktatu nie mogą powoływać się na to porozumienie lub umowę w celu uniknięcia obowiązków przewidzianych w niniejszym Traktacie.
Każde Państwo Członkowskie podejmuje środki uznane przez siebie za niezbędne w celu przekazania Komisji, na jej wniosek, wszystkich informacji dotyczących porozumień lub umów zawartych po wejściu w życie niniejszego Traktatu i odnoszących się do poruszanych w nim kwestii przez osobę lub przedsiębiorstwo z państwem trzecim, organizacją międzynarodową bądź obywatelem państwa trzeciego. Komisja może wymagać przekazania tych informacji wyłącznie w celu sprawdzenia, czy porozumienia te lub umowy nie zawierają postanowień utrudniających wykonanie niniejszego Traktatu.
Na wniosek Komisji Trybunał Sprawiedliwości wydaje orzeczenie dotyczące zgodności tych porozumień lub umów z postanowieniami niniejszego Traktatu.
Artykuł 105
Postanowienia niniejszego Traktatu nie mogą stanowić przeszkody w wykonaniu porozumień lub umów zawartych przed jego wejściem w życie przez Państwo Członkowskie, osobę lub przedsiębiorstwo z państwem trzecim, organizacją międzynarodową bądź obywatelem państwa trzeciego, jeżeli porozumienia te lub umowy zostały przekazane Komisji nie później niż w ciągu 30 dni od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Jednakże porozumienia lub umowy zawarte między podpisaniem niniejszego Traktatu a jego wejściem w życie przez osobę lub przedsiębiorstwo z państwem trzecim, organizacją międzynarodową bądź obywatelem państwa trzeciego nie mogą stanowić przeszkody w wykonaniu niniejszego Traktatu, jeżeli w opinii Trybunału Sprawiedliwości orzekającego na wniosek Komisji jedną z głównych przyczyn zawarcia danego porozumienia lub umowy przez dowolną stronę był zamiar uchylenia się od postanowień niniejszego Traktatu.
Artykuł 106
Państwa Członkowskie, które przed wejściem w życie niniejszego Traktatu zawarły porozumienia z państwami trzecimi w sprawie współpracy w dziedzinie energetyki jądrowej, są obowiązane rozpocząć wspólnie z Komisją niezbędne negocjacje z tymi państwami w celu zapewnienia, że prawa i obowiązki wynikające z tych porozumień zostaną w granicach możliwości przejęte przez Wspólnotę.
Wszelkie nowe porozumienia wynikające z tych negocjacji wymagają zgody Państwa lub Państw Członkowskich będących sygnatariuszami powyższych porozumień oraz zgody Rady, stanowiącej większością kwalifikowaną.
Artykuł 107
Zgromadzenie, złożone z przedstawicieli narodów Państw należących do Wspólnoty, wykonuje uprawnienia doradcze i kontrolne przyznane mu niniejszym Traktatem.
Artykuł 108
1.Zgromadzenie składa się z delegatów, których mianują spośród swych członków Parlamenty, zgodnie z procedurą ustanowioną przez każde Państwo Członkowskie.
2.Liczba tych delegatów ustalona jest w następujący sposób:
Belgia 14
Niemcy 36
Francja 36
Włochy 36
Luksemburg 6
Niderlandy 14
3.Zgromadzenie opracowuje projekty jednolitej procedury powszechnych wyborów bezpośrednich we wszystkich Państwach Członkowskich.
Rada, stanowiąc jednomyślnie, formułuje stosowne przepisy, których przyjęcie zaleca Państwom Członkowskim, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.
Artykuł 109
Zgromadzenie odbywa jedną sesję rocznie. Zbiera się ono z mocy prawa w trzeci wtorek października.
Zgromadzenie może zebrać się na sesji nadzwyczajnej na żądanie większości jego członków lub na żądanie Rady bądź Komisji.
Artykuł 110
Zgromadzenie wybiera spośród swych członków przewodniczącego i prezydium.
Członkowie Komisji mogą uczestniczyć we wszystkich posiedzeniach Zgromadzenia, a na swoje żądanie muszą być wysłuchani w imieniu Komisji.
Komisja odpowiada ustnie lub pisemnie na pytania skierowane do niej przez Zgromadzenie lub jego członków.
Rada jest wysłuchiwana przez Zgromadzenie na warunkach określonych przez Radę w jej regulaminie wewnętrznym.
Artykuł 111
Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień niniejszego Traktatu, Zgromadzenie stanowi bezwzględną większością oddanych głosów.
Regulamin wewnętrzny określa kworum.
Artykuł 112
Zgromadzenie uchwala swój regulamin wewnętrzny, stanowiąc większością głosów swoich członków.
Protokoły posiedzeń Zgromadzenia są publikowane na warunkach określonych w tym regulaminie.
Artykuł 113
Zgromadzenie na posiedzeniu jawnym rozpatruje ogólne sprawozdanie roczne przedstawione mu przez Komisję.
Artykuł 114
Jeżeli do Zgromadzenia wpłynie wniosek o wotum nieufności dla Komisji ze względu na jej działalność, może on głosować w sprawie tego wniosku najwcześniej trzy dni po jego złożeniu i wyłącznie w głosowaniu jawnym.
Jeżeli wniosek o wotum nieufności zostanie przyjęty większością dwóch trzecich oddanych głosów, stanowiącą większość członków Zgromadzenia, członkowie Komisji kolektywnie rezygnują ze swych funkcji. Prowadzą oni nadal sprawy bieżące do czasu ich zastąpienia zgodnie z artykułem 127.
Artykuł 115
Rada wykonuje swoje obowiązki i uprawnienia decyzyjne zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu.
Podejmuje ona wszelkie środki należące do jej kompetencji w celu koordynacji działań państw Członkowskich i Wspólnoty.
Artykuł 116
W skład Rady wchodzą przedstawiciele Państw Członkowskich. Każdy rząd deleguje jednego ze swoich członków do Rady.
Prezydencję sprawuje kolejno przez okres sześciu miesięcy każde Państwo Członkowskie reprezentowane w Radzie, według porządku alfabetycznego.
Artykuł 117
Posiedzenia Rady zwołuje jej przewodniczący, z własnej inicjatywy lub na wniosek jednego z członków Rady albo Komisji.
Artykuł 118
1.O ile postanowienia niniejszego Traktatu nie stanowią inaczej, Rada przyjmuje uchwały większością głosów swoich członków.
2.Jeżeli przyjęcie uchwały przez Radę wymaga większości kwalifikowanej, głosy jej członków ważone są następująco:
Belgia 2
Niemcy 4
Francja 4
Włochy 4
Luksemburg 1
Niderlandy 2
Uchwały Rady wymagają do ich przyjęcia co najmniej:
- 12 głosów "za", jeżeli niniejszy Traktat wymaga, aby były przyjęte na wniosek Komisji;
- 12 głosów "za", oddanych przez co najmniej 4 członków, w innych przypadkach.
3.Wstrzymanie się od głosu przez członków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi przeszkody w przyjęciu uchwały, która wymaga jednomyślności.
Artykuł 119
Jeśli, na mocy niniejszego Traktatu, Rada uchwala akt na wniosek Komisji, akt zmieniający wnioskowany projekt Rada może przyjąć wyłącznie jednomyślnie.
Dopóki Rada nie uchwaliła aktu, Komisja może zmienić swój projekt, szczególnie w przypadku gdy przeprowadzono konsultacje ze Zgromadzeniem w kwestii danego wniosku.
Artykuł 120
W przypadku głosowania każdy członek Rady może otrzymać pełnomocnictwo tylko jednego z pozostałych członków.
Artykuł 121
Rada uchwala swój regulamin wewnętrzny.
Taki regulamin może przewidywać utworzenie komitetu złożonego z przedstawicieli Państw Członkowskich. Rada ustala zadania i kompetencje tego komitetu.
Artykuł 122
Rada może zażądać od Komisji przeprowadzenia wszelkich analiz, które uzna za pożądane dla realizacji wspólnych celów i przedłożenia jej wszelkich właściwych propozycji.
Artykuł 123
Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, ustala uposażenia, dodatki i emerytury przewodniczącego i członków Komisji oraz prezesa, sędziów, rzeczników generalnych i sekretarza Trybunału Sprawiedliwości. Ustala ona także, stanowiąc tą samą większością, wszelkie należności płatne zamiast wynagrodzenia.
Artykuł 124
W celu zapewnienia rozwoju energetyki jądrowej we Wspólnocie Komisja:
- czuwa nad stosowaniem postanowień niniejszego Traktatu, jak również środków przyjętych przez instytucje na jego podstawie;
- formułuje zalecenia i wydaje opinie w sprawach będących przedmiotem niniejszego Traktatu, o ile Traktat wyraźnie to przewiduje lub uważa ona to za niezbędne;
- ma własne uprawnienia decyzyjne oraz uczestniczy w formułowaniu aktów Rady i Zgromadzenia na warunkach przewidzianych w niniejszym Traktacie;
- wykonuje uprawnienia, które Rada jej przyznaje w celu wykonania norm przez Radę ustanowionych.
Artykuł 125
Komisja publikuje co roku, nie później niż na miesiąc przed otwarciem sesji Zgromadzenia, ogólne sprawozdanie z działalności Wspólnoty.
Artykuł 126
1.Komisja składa się z pięciu członków o różnej przynależności państwowej, wybieranych ze względu na swoje ogólne kwalifikacje uwzględniając szczególne cele niniejszego Traktatu i których niezależność jest niekwestionowana.
Liczba członków Komisji może zostać zmieniona przez Radę stanowiącą jednomyślnie.
Członkami Komisji mogą zostać wyłącznie obywatele Państw Członkowskich.
2.Członkowie Komisji są w pełni niezależni w wykonywaniu swych funkcji, w ogólnym interesie Wspólnoty.
W wykonywaniu swych obowiązków nie zwracają się o instrukcje ani ich nie przyjmują od żadnego rządu lub jakiegokolwiek organu. Powstrzymują się od wszelkich czynności niezgodnych z charakterem ich funkcji. Każde Państwo Członkowskie zobowiązuje się szanować tę zasadę i nie dążyć do wywierania wpływu na członków Komisji przy wykonywaniu przez nich zadań.
Członkowie Komisji nie mogą, podczas pełnienia swych funkcji, wykonywać żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej działalności zawodowej. Obejmując swoje stanowiska, uroczyście zobowiązują się szanować, w trakcie pełnienia funkcji i po ich zakończeniu, zobowiązania z nich wynikające, zwłaszcza obowiązki uczciwości i roztropności przy obejmowaniu pewnych stanowisk lub przyjmowaniu pewnych korzyści po zakończeniu funkcji. W przypadku naruszenia tych zobowiązań przez członka Komisji, Trybunał Sprawiedliwości, na wniosek Rady lub Komisji, może orzec, stosownie do okoliczności, o jego dymisji, zgodnie z artykułem 129, lub o pozbawieniu go prawa do emerytury lub innych przysługujących mu korzyści.
Artykuł 127
Członkowie Komisji są mianowani za wspólnym porozumieniem przez rządy Państw Członkowskich.
Ich kadencja trwa cztery lata. Jest odnawialna.
Artykuł 128
Poza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci funkcje członka Komisji kończą się z chwilą jego rezygnacji lub dymisji.
Jest on zastępowany na okres pozostający do zakończenia kadencji. Rada, stanowiąc jednomyślnie, może zadecydować, że takie zastępstwo nie jest konieczne.
Z wyjątkiem przypadku dymisji przewidzianej w artykule 129 członkowie Komisji pełnią swoje funkcje do chwili ich zastąpienia.
Artykuł 129
Jeśli członek Komisji nie spełnia już warunków koniecznych do wykonywania swych funkcji lub dopuścił się poważnego uchybienia, Trybunał Sprawiedliwości może go zdymisjonować na wniosek Rady lub Komisji.
W takim przypadku Rada, stanowiąc jednomyślnie, może czasowo zawiesić takiego członka w wykonywaniu obowiązków i zapewnić zastępstwo do momentu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał.
Trybunał na wniosek Rady lub Komisji może czasowo zawiesić takiego członka w wykonywaniu obowiązków.
Artykuł 130
Przewodniczący i wiceprzewodniczący Komisji są mianowani spośród jej członków na okres dwóch lat zgodnie z procedurą przewidzianą dla mianowania członków Komisji. Ich mandat jest odnawialny.
Z wyjątkiem wypadków zmiany całego składu, mianowanie następuje po konsultacji z Komisją.
W przypadku dymisji, rezygnacji lub śmierci, przewodniczący i wiceprzewodniczący są zastępowani na okres pozostający do zakończenia kadencji zgodnie z procedurą ustanowioną w pierwszym akapicie niniejszego artykułu.
Artykuł 131
Rada i Komisja konsultują się wzajemnie i ustalają za wspólnym porozumieniem metody współpracy.
Komisja uchwala swój regulamin wewnętrzny w celu zapewnienia, że zarówno Komisja, jak i jej służby funkcjonują zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu. Zapewnia ona publikację tego regulaminu.
Artykuł 132
Komisja podejmuje uchwały większością liczby członków przewidzianej w artykule 126.
Posiedzenia Komisji mogą ważnie odbywać się tylko wówczas, gdy obecna jest taka liczba członków jaka jest określona w jej regulaminie wewnętrznym.
Artykuł 133
Rada, stanowiąc jednomyślnie, może wyrazić zgodę na akredytowanie przy Komisji przez Państwo Członkowskie wykwalifikowanego przedstawiciela z zadaniem utrzymywania stałej łączności.
Artykuł 134
1.Niniejszym powołuje się Komitet Naukowo-Techniczny, działający w charakterze organu doradczego Komisji.
Zasięgnięcie opinii Komitetu jest konieczne w przypadkach przewidzianych w niniejszym Traktacie. Opinii można także zasięgać we wszystkich przypadkach uznanych przez Komisję za uzasadnione.
2.Komitet składa się z dwudziestu członków mianowanych przez Radę po konsultacji z Komisją.
Członkowie Komitetu są mianowani indywidualnie na okres pięciu lat. Ich mandat jest odnawialny. Członkowie Komitetu nie są wiązani żadną instrukcją.
Komitet Naukowo-Techniczny co roku wyznacza spośród swych członków przewodniczącego i prezydium.
Artykuł 135
Komisja może prowadzić dowolne konsultacje i tworzyć dowolne grupy badawcze niezbędne do wykonania jej zadań.
Artykuł 136
Trybunał Sprawiedliwości czuwa nad poszanowaniem prawa w wykładni i stosowaniu niniejszego Traktatu.
Artykuł 137
Trybunał Sprawiedliwości składa się z siedmiu sędziów.
Trybunał Sprawiedliwości obraduje w pełnym składzie. Może jednak tworzyć izby złożone z trzech lub pięciu sędziów, bądź w celu przeprowadzenia niektórych czynności dowodowych, bądź rozstrzygania niektórych kategorii spraw, na warunkach przewidzianych w ustanowionym w tym celu regulaminie.
Trybunał Sprawiedliwości odbywa posiedzenia w pełnym składzie we wszystkich przypadkach, kiedy rozpatruje sprawy wniesione przez jedno z Państw Członkowskich lub jedną z instytucji Wspólnoty jak również w celu rozpatrzenia spraw w trybie prejudycjalnym, przedkładanych mu na podstawie artykułu 150.
Jeżeli Trybunał Sprawiedliwości tego zażąda, Rada, stanowiąc jednomyślnie, może zwiększyć liczbę sędziów oraz wprowadzić niezbędne zmiany w drugim i trzecim akapicie niniejszego artykułu oraz w artykule 139 drugi akapit.
Artykuł 138
Trybunał Sprawiedliwości jest wspomagany przez dwóch rzeczników generalnych.
Zadaniem rzecznika generalnego jest publiczne przedstawianie, przy poszanowaniu całkowitej bezstronności i niezależności, uzasadnionych wniosków w sprawach przedłożonych Trybunałowi Sprawiedliwości, w celu wsparcia go w wykonywaniu zadania powierzonego mu w artykule 136.
Na wniosek Trybunału Sprawiedliwości, Rada, stanowiąc jednomyślnie, może zwiększyć liczbę rzeczników generalnych i wprowadzić niezbędne zmiany w artykule 139 akapit trzeci.
Artykuł 139
Sędziowie i rzecznicy generalni są wybierani spośród osób o niekwestionowanej niezależności i mających kwalifikacje wymagane w ich państwach do zajmowania najwyższych stanowisk sądowych lub będących prawnikami o uznanej kompetencji; są oni mianowani za wspólnym porozumieniem przez rządy Państw Członkowskich na okres sześciu lat.
Co trzy lata następuje częściowe odnowienie składu sędziowskiego. Przemiennie dotyczy ono trzech lub czterech sędziów. Trzej sędziowie, których mandat wygasa po upływie pierwszych trzech lat, wyznaczeni są w drodze losowania.
Co trzy lata następuje częściowe odnowienie składu rzeczników generalnych. Rzecznik generalny, którego mandat wygasa po upływie pierwszych trzech lat, wyznaczony jest w drodze losowania.
Ustępujący sędziowie i rzecznicy generalni mogą być mianowani ponownie.
Sędziowie wybierają spośród siebie na okres trzech lat prezesa Trybunału Sprawiedliwości. Jego mandat jest odnawialny.
Artykuł 140
Trybunał Sprawiedliwości mianuje swojego sekretarza i określa jego status.
Artykuł 141
Jeśli Komisja uznaje, że Państwo Członkowskie uchybiło jednemu z zobowiązań, które na nim ciążą na mocy niniejszego Traktatu, wydaje ona uzasadnioną opinię w tej kwestii, po uprzednim umożliwieniu temu Państwu przedstawienia swych uwag.
Jeśli Państwo to nie zastosuje się do opinii w terminie określonym przez Komisję, może ona wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości.
Artykuł 142
Każde Państwo Członkowskie może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości, jeśli uznaje, że inne Państwo Członkowskie uchybiło jednemu z zobowiązań, które na nim ciążą na mocy niniejszego Traktatu.
Zanim Państwo Członkowskie wniesie przeciwko innemu Państwu Członkowskiemu skargę opartą na zarzucanym naruszeniu zobowiązania, które na nim ciąży na podstawie niniejszego Traktatu, powinno wnieść sprawę do Komisji.
Komisja wydaje uzasadnioną opinię, po umożliwieniu zainteresowanym państwom przedstawienia zgodnie z zasadą kontradyktoryjności zarówno uwag pisemnych jak i ustnych.
Jeśli Komisja nie wyda opinii w terminie trzech miesięcy od wniesienia sprawy, brak opinii nie stanowi przeszkody we wniesieniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości.
Artykuł 143
Jeśli Trybunał Sprawiedliwości stwierdza, że Państwo Członkowskie uchybiło jednemu z zobowiązań, które na nim ciążą na mocy niniejszego Traktatu, Państwo to jest zobowiązane podjąć środki, które zapewnią wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości.
Artykuł 144
Trybunał Sprawiedliwości ma nieograniczone prawo orzekania w sprawach:
a) wszczętych na podstawie artykułu 12 o określenie odpowiednich warunków przyznania przez Komisję licencji lub sublicencji;
b) wszczętych przez osoby fizyczne lub przedsiębiorstwa przeciwko sankcjom nałożonym na nie przez Komisję na podstawie artykułu 83.
Artykuł 145
Jeżeli Komisja stwierdzi, że osoba lub przedsiębiorstwo dopuściło się naruszenia niniejszego Traktatu, do którego nie mają zastosowania postanowienia artykułu 83, wzywa Państwo Członkowskie właściwe dla tej osobie lub przedsiębiorstwie do zastosowania odpowiednich sankcji zgodnie z przepisami prawa krajowego.
Jeśli Państwo to nie zastosuje się do takiego żądania w terminie określonym przez Komisję, może ona wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości w celu stwierdzenia tego naruszenia, o które oskarża się osobę bądź przedsiębiorstwo.
Artykuł 146
Trybunał Sprawiedliwości kontroluje legalność aktów Rady i Komisji, innych niż zalecenia lub opinie. W tym celu Trybunał jest właściwy do orzekania w zakresie skarg wniesionych przez Państwo Członkowskie, Radę lub Komisję, podnoszących zarzut braku kompetencji, naruszenia istotnych wymogów proceduralnych, naruszania niniejszego Traktatu lub jakiejkolwiek reguły prawnej związanej z jego stosowaniem lub nadużycia władzy.
Każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść, na tych samych warunkach, skargę na decyzje, których jest adresatem oraz na decyzje, które mimo przyjęcia w formie rozporządzenia lub decyzji skierowanej do innej osoby dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie.
Skargi przewidziane w niniejszym artykule powinny być wniesione w terminie dwóch miesięcy, stosownie do przypadku, od daty publikacji aktu lub jego notyfikowania skarżącemu lub, w razie ich braku, od daty powzięcia przez niego wiadomości o tym akcie.
Artykuł 147
Jeżeli skarga jest zasadna, Trybunał Sprawiedliwości orzeka o nieważności danego aktu.
Jednakże w odniesieniu do rozporządzeń, Trybunał Sprawiedliwości, jeśli uzna to za niezbędne, wskazuje, jakie skutki rozporządzenia, o którego nieważności orzekł, zostają utrzymane w mocy.
Artykuł 148
Jeśli Rada lub Komisja, z naruszeniem niniejszego Traktatu, zaniechają działania, Państwa Członkowskie i inne instytucje Wspólnoty mogą wnieść skargę do Trybunału Sprawiedliwości w celu stwierdzenia tego naruszenia.
Skarga ta jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy dana instytucja została uprzednio wezwana do działania. Jeśli w terminie dwóch miesięcy od tego wezwania instytucja nie zajęła stanowiska, skarga może być wniesiona w ciągu następnych dwóch miesięcy.
Każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości, na warunkach określonych w poprzednich akapitach, stawiając zarzut instytucji Wspólnoty, iż zaniechała wydania aktu skierowanego do tej osoby, innego niż zalecenie lub opinia.
Artykuł 149
W przypadku orzeczenia o nieważności aktu przyjętego przez instytucję lub instytucje lub stwierdzenia sprzeczności z niniejszym Traktatem zaniechania przez nie działania, są one zobowiązane do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości.
Zobowiązanie to nie narusza zobowiązania, jakie może wyniknąć z zastosowania artykułu 188 akapit drugi.
Artykuł 150
Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym:
a) o wykładni niniejszego Traktatu,
b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty,
c) o wykładni statutów organów utworzonych aktem Rady, o ile te statuty nie stanowią inaczej.
W przypadku, gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania.
W przypadku, gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości.
Artykuł 151
Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w sporach dotyczących odszkodowań określonych w artykule 188 akapit drugi.
Artykuł 152
Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w każdym sporze między Wspólnotą i jej pracownikami, w granicach i na warunkach określonych w regulaminie pracowniczym lub warunkach zatrudnienia.
Artykuł 153
Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania na mocy klauzuli arbitrażowej umieszczonej w umowie prawa publicznego lub prywatnego, zawartej przez Wspólnotę lub w jej imieniu.
Artykuł 154
Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w każdym sporze między Państwami Członkowskimi, związanym z przedmiotem niniejszego Traktatu, jeśli spór ten jest mu przedłożony na mocy kompromisu.
Artykuł 155
Z zastrzeżeniem właściwości Trybunału Sprawiedliwości określonej niniejszym Traktatem, spory, których stroną jest Wspólnota, nie są z tego tytułu wyłączone spod jurysdykcji sądów krajowych.
Artykuł 156
Bez względu na upływ terminu przewidzianego w artykule 146 akapit trzeci, każda strona może, w postępowaniu dotyczącym rozporządzenia Rady lub Komisji, podnieść zarzuty określone w artykule 146 akapit pierwszy, w celu powołania się przed Trybunałem Sprawiedliwości na niemożność stosowania tego rozporządzenia.
Artykuł 157
Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień niniejszego Traktatu skargi wniesione do Trybunału Sprawiedliwości nie mają skutku zawieszającego. Jednakże Trybunał Sprawiedliwości może, jeśli uzna, że okoliczności tego wymagają, zarządzić zawieszenie wykonania zaskarżonego aktu.
Artykuł 158
W sprawach, które rozpatruje, Trybunał Sprawiedliwości może zarządzić niezbędne środki tymczasowe.
Artykuł 159
Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości podlegają wykonaniu na warunkach określonych w artykule 164.
Artykuł 160
Statut Trybunału Sprawiedliwości jest określony w odrębnym protokole.
Trybunał Sprawiedliwości uchwala swój regulamin proceduralny. Wymaga on jednomyślnego zatwierdzenia przez Radę.
Artykuł 161
W celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych niniejszym Traktatem, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, wydają decyzje, zalecenia i opinie.
Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków.
Decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest kierowana.
Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej.
Artykuł 162
Rozporządzenia, dyrektywy i decyzje Rady i Komisji są uzasadniane i odnoszą się do wszelkich wniosków lub opinii, które były wymagane zgodnie z niniejszym Traktatem.
Artykuł 163
Rozporządzenia są publikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnoty. Wchodzą one w życie z dniem w nich określonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji.
Dyrektywy i decyzje są notyfikowane ich adresatom i stają się skuteczne wraz z tą notyfikacją.
Artykuł 164
Postępowanie egzekucyjne jest regulowane przez przepisy procedury cywilnej obowiązujące w Państwie, na terytorium którego ma ono miejsce. Klauzula wykonalności jest nadawana, bez jakiejkolwiek kontroli innej niż weryfikacja autentyczności tytułu, przez wyznaczony w tym celu przez rząd Państwa Członkowskiego organ krajowy, o którym zostanie powiadomiona Komisja, Trybunał Sprawiedliwości oraz Komitet Arbitrażowy ustanowiony w artykule 18.
Po dopełnieniu tych formalności na wniosek zainteresowanego, może on przystąpić do wykonania egzekucji zgodnie z ustawodawstwem krajowym, wnosząc sprawę bezpośrednio do właściwego organu.
Postępowanie egzekucyjne może być zawieszone wyłącznie na mocy orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości. Jednakże, kontrola prawidłowości przeprowadzenia podlega właściwości sądów krajowych.
Artykuł 165
Niniejszym ustanawia się Komitet Ekonomiczno-Społeczny. Ma on charakter doradczy.
Komitet złożony jest z przedstawicieli różnych grup życia gospodarczego i społecznego.
Artykuł 166
Liczbę członków Komitetu ustala się następująco:
Belgia 12
Niemcy 24
Francja 24
Włochy 24
Luksemburg 5
Niderlandy 12
Członkowie Komitetu są mianowani na okres czterech lat przez Radę, stanowiącą jednomyślnie. Ich mandat jest odnawialny.
Członkowie Komitetu są mianowani indywidualnie i nie są wiązani żadną instrukcją.
Artykuł 167
1.W celu mianowania członków Komitetu każde Państwo Członkowskie kieruje do Rady listę zawierającą dwukrotnie większą liczbę kandydatów w porównaniu z liczbą miejsc przyznanych jego obywatelom.
Skład Komitetu powinien uwzględniać potrzebę zapewnienia odpowiedniej reprezentacji różnym grupom życia gospodarczego i społecznego.
2.Rada konsultuje się z Komisją. Może ona zasięgnąć opinii organizacji europejskich reprezentujących różne sektory gospodarcze i społeczne zainteresowane działalnością Wspólnoty.
Artykuł 168
Komitet wybiera spośród swoich członków przewodniczącego i prezydium na okres dwóch lat.
Uchwala on swój regulamin wewnętrzny i przedkłada ten regulamin Radzie do jednomyślnego zatwierdzenia.
Komitet jest zwoływany przez przewodniczącego na żądanie Rady lub Komisji.
Artykuł 169
Komitet może być podzielony na wyspecjalizowane sekcje.
Funkcjonowanie sekcji wyspecjalizowanych odbywa się w ramach ogólnych kompetencji Komitetu. Sekcje wyspecjalizowane nie mogą być konsultowane niezależnie od Komitetu.
W ramach Komitetu mogą także być ustanawiane podkomitety z zadaniem opracowania, w poszczególnych kwestiach lub w określonych dziedzinach, projektów opinii, które są przedkładane pod obrady Komitetu.
Regulamin wewnętrzny określa sposoby powoływania oraz przepisy kompetencyjne dotyczące sekcji wyspecjalizowanych i podkomitetów.
Artykuł 170
Komitet jest obowiązkowo konsultowany przez Radę i Komisję w przypadkach przewidzianych w niniejszym Traktacie. Może być konsultowany przez te instytucje w przypadkach, gdy uznają to za stosowne.
Rada lub Komisja wyznaczają Komitetowi, jeśli uznają to za niezbędne, termin na dostarczenie opinii, który nie może być krótszy niż 10 dni od daty skierowania do przewodniczącego powiadomienia w tej sprawie. Po upływie wyznaczonego terminu, brak opinii nie stanowi przeszkody w podjęciu dalszych działań przez Radę i Komisję.
Opinia Komitetu i opinia sekcji wyspecjalizowanej, jak również protokół z obrad, są przesyłane Radzie i Komisji.
Artykuł 171
1.Wszystkie dochody i wydatki Wspólnoty, inne niż wpływy i wydatki Agencji oraz wspólnych przedsiębiorstw, powinny stanowić przedmiot preliminarza na każdy rok budżetowy i być wpisane do budżetu operacyjnego lub budżetu badawczo-inwestycyjnego.
Każdy budżet jest zrównoważony w odniesieniu do dochodów i wydatków.
2.Wpływy i wydatki Agencji, działającej na zasadach komercyjnych, są bilansowane w specjalnym zestawieniu.
Sposób oszacowania, realizacji i kontroli wpływów i wydatków określają przepisy finansowe przyjęte na podstawie artykułu 183, z uwzględnieniem statutu Agencji.
3.Szacunki wpływów i wydatków, rozliczenia eksploatacyjne i bilansy wspólnych przedsiębiorstw za każdy rok budżetowy przekazuje się Komisji, Radzie i Zgromadzeniu, na warunkach zawartych w statutach tych przedsiębiorstw.
Artykuł 172
1.Na dochody budżetu operacyjnego składają się, niezależnie od innych dochodów bieżących, wkłady finansowe Państw Członkowskich dokonywane według następującego klucza podziału:
Belgia 7,9
Niemcy 28
Francja 28
Włochy 28
Luksemburg 0,2
Niderlandy 7,9
2.Na dochody budżetu badawczo-inwestycyjnego składają się, niezależnie od innych ewentualnych dochodów, wkłady finansowe Państw Członkowskich dokonywane według następującego klucza podziału:
Belgia 9,9
Niemcy 30
Francja 30
Włochy 23
Luksemburg 0,2
Niderlandy 6,9
3.Klucz podziału może być zmieniony przez Radę stanowiącą jednomyślnie.
4.Środki na finansowanie badań i inwestycji pozyskuje się na warunkach ustalonych przez Radę zgodnie z artykułem 177 ustęp 5.
Wspólnota może zaciągać długi na rynku kapitałowym Państwa Członkowskiego zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi kwestii wewnętrznych lub, w przypadku braku takich przepisów, po przeprowadzeniu konsultacji przez Komisję i to Państwo Członkowskie oraz osiągnięciu porozumienia co do proponowanej pożyczki.
Właściwe władze danego Państwa Członkowskiego mogą nie udzielić zgody na powyższe wyłącznie w przypadku ryzyka poważnych zakłóceń na rynku kapitałowym tego Państwa.
Artykuł 173
Wkłady finansowe Państw Członkowskich przewidziane w artykule 172 mogą być zastąpione w całości lub w części przez zaliczki pobierane przez Wspólnotę w Państwach Członkowskich.
W tym celu, Komisja przedkłada Radzie propozycje dotyczące podstaw i trybu ustalania wysokości oraz sposobu pobierania tych zaliczek.
Rada, stanowiąc jednomyślnie po konsultacji ze Zgromadzeniem, może ustanowić właściwe przepisy, których przyjęcie zaleca Państwom Członkowskim, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.
Artykuł 174
1.Wydatki wykazane w budżecie operacyjnym obejmują w szczególności:
a) koszty administracyjne;
b) wydatki związane ze środkami zabezpieczającymi oraz ochroną zdrowia i bezpieczeństwem.
2.Wydatki wykazane w budżecie badawczo-inwestycyjnym obejmują w szczególności:
a) wydatki związane z realizacją programu badawczego Wspólnoty;
b) wszelkie udziały w kapitale Agencji i jej wydatkach inwestycyjnych;
c) wydatki związane z wyposażeniem zakładów szkoleniowych;
d) wszelkie udziały we wspólnych przedsiębiorstwach i określonych wspólnych operacjach.
Artykuł 175
O ile rozporządzenie uchwalone na mocy artykułu 183 nie stanowi inaczej, wydatki wpisane do budżetu operacyjnego są dozwolone w czasie trwania roku budżetowego.
Zgodnie z warunkami określonymi na mocy artykułu 183, środki inne niż dotyczące wydatków personalnych, które nie zostaną wykorzystane na koniec roku budżetowego, mogą być przeniesione wyłącznie na następny rok budżetowy.
Kredyty mające pokryć wydatki operacyjne klasyfikowane są w rozdziały grupujące wydatki według ich charakteru i przeznaczenia, oraz dzielone dalej, w miarę potrzeby, zgodnie z rozporządzeniami uchwalonymi na mocy artykułu 183.
Wydatki Zgromadzenia, Rady, Komisji i Trybunału Sprawiedliwości są przedmiotem odrębnych części budżetu, bez uszczerbku dla szczególnych zasad odnoszących się do niektórych wydatków wspólnych.
Artykuł 176
1.Z zastrzeżeniem limitów wynikających z programów lub decyzji dotyczących wydatków, które w myśl niniejszego Traktatu wymagają jednomyślnego zatwierdzenia Rady, dotacje na pokrycie kosztów badawczo-inwestycyjnych obejmują:
a) kredyty z tytułu zobowiązań, obejmujące serię pozycji stanowiącą odrębną jednostkę i tworzącą spójną całość;
b) kredyty z tytułu płatności odzwierciedlające maksymalną kwotę płatną w każdym roku z tytułu zobowiązań podjętych na podstawie litery a).
2.Harmonogram terminów zobowiązań i płatności znajduje się w załączniku do projektu budżetu proponowanego przez Komisję.
3.Wydatki badawczo-inwestycyjne klasyfikowane są w rozdziały grupujące wydatki według ich charakteru i przeznaczenia, oraz dzielone dalej, w miarę potrzeby, zgodnie z rozporządzeniem uchwalonym na mocy artykułu 183.
4.Niewykorzystane płatności przenosi się na następny rok budżetowy decyzją Komisji, chyba że Rada postanowi inaczej.
Artykuł 177
1.Rok budżetowy rozpoczyna się 1 stycznia i kończy 31 grudnia.
2.Każda instytucja Wspólnoty sporządza swój preliminarz wydatków administracyjnych. Komisja łączy te preliminarze we wstępny projekt budżetu operacyjnego. Dołącza do tego opinię, która może zawierać różne warianty preliminarzy. Przygotowuje również wstępny preliminarz budżetu badawczo-inwestycyjnego.
Komisja przedkłada wstępne projekty budżetu Radzie najpóźniej 30 września roku, który poprzedza rok, w którym budżet ma być wykonywany.
Rada konsultuje Komisję i, w stosownym przypadku, inne zainteresowane instytucje za każdym razem, kiedy zamierza odstąpić od projektu wstępnego.
3.Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, uchwala projekty budżetu i przedkłada je Zgromadzeniu.
Projekt budżetu jest przedkładany Zgromadzeniu najpóźniej 31 października roku, który poprzedza rok, w którym budżet ma być wykonywany.
Zgromadzenie ma prawo do przedkładania Radzie propozycji poprawek do projektów budżetu.
4.Jeśli w terminie miesiąca od chwili przedłożenia projektów budżetu Zgromadzenie wyrazi zgodę lub nie przekaże Radzie swojej opinii, budżet są ostatecznie uchwalone.
Jeśli w tym terminie Zgromadzenie zaproponowało poprawki, projekty budżetu ze zmianami są przesyłane do Rady. Po rozważeniu projektów budżetu z Komisją i, w stosownych przypadkach, z innymi zainteresowanymi instytucjami, Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, ostatecznie uchwala budżety, z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z programów i decyzji dotyczących wydatków, które, na mocy niniejszego Traktatu, wymagają zatwierdzenia Rady stanowiącej jednomyślnie.
5.W celu przyjęcia budżetu badawczo-inwestycyjnego poszczególnym Państwom Członkowskim przysługuje następująca liczba głosów:
Belgia 9
Niemcy 30
Francja 30
Włochy 23
Luksemburg 1
Niderlandy 7
Do przyjęcia uchwały potrzebna jest większość co najmniej 67 głosów.
Artykuł 178
Jeśli na początku roku budżetowego budżet operacyjny nie był jeszcze poddany głosowaniu, wydatki mogą być dokonywane miesięcznie na rozdział lub inną jednostkę podziału, według przepisów rozporządzenia wydanego w wykonaniu artykułu 183, w granicach jednej dwunastej środków przyznanych w budżecie w poprzednim roku budżetowym, z zastrzeżeniem, iż nie może to spowodować pozostawienia do dyspozycji Komisji środków w kwocie przewyższającej jedną dwunastą środków przewidzianych w przygotowywanym projekcie budżetu.
Jeśli na początku roku budżetowego budżet badawczo-inwestycyjny nie był jeszcze poddany głosowaniu, wydatki mogą być dokonywane miesięcznie na rozdział lub inny dział budżetu, według przepisów rozporządzenia wydanego w wykonaniu artykułu 183, w granicach jednej dwunastej środków odpowiadających rocznemu preliminarzowi wskazanemu w harmonogramie terminów płatności dotyczących już zatwierdzonych wydatków z tytułu zobowiązań.
Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną i z zastrzeżeniem poszanowania innych warunków określonych w pierwszym i drugim akapicie, może upoważnić do dokonywania wydatków przekraczających jedną dwunastą, z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z programów lub decyzji dotyczących wydatków, które, zgodnie z niniejszym Traktatem, wymagają jednomyślnego zatwierdzenia Rady.
Państwa Członkowskie wpłacają co miesiąc, tymczasowo i zgodnie z kluczem podziału ustalonym dla poprzedniego roku budżetowego, sumy niezbędne do zapewnienia wykonania niniejszego artykułu.
Artykuł 179
Komisja wykonuje budżety zgodnie z przepisami rozporządzeń wydanych w wykonaniu artykułu 183, na własną odpowiedzialność i w granicach przyznanych środków.
Rozporządzenia przewidują szczegółowe sposoby, według których każda instytucja uczestniczy w wykonywaniu jej własnych wydatków.
W ramach każdego budżetu Komisja może, w granicach i na warunkach określonych w rozporządzeniach wydanych w wykonaniu artykułu 183, przenosić środki z rozdziału do rozdziału bądź z podrozdziału do podrozdziału.
Artykuł 180
Rozliczenia całości dochodów i wydatków każdego budżetu są kontrolowane przez Komisję Obrachunkową złożoną z rewidentów dających pełne gwarancje niezależności, z których jeden jest przewodniczącym. Rada, stanowiąc jednomyślnie, ustala liczbę rewidentów. Rewidenci oraz przewodniczący Komisji Obrachunkowej są mianowani na okres pięciu lat przez Radę, stanowiącą jednomyślnie. Ich uposażenie ustala Rada stanowiąc większością kwalifikowaną.
Kontrola, przeprowadzana na podstawie dokumentów i w razie potrzeby na miejscu, ma na celu stwierdzenie legalności i prawidłowości wpływów i wydatków oraz upewnienie się o właściwym zarządzaniu finansami. Po zamknięciu każdego roku budżetowego Komisja Obrachunkowa sporządza sprawozdanie, które przyjmuje większością głosów swych członków.
Komisja przedkłada corocznie Radzie i Zgromadzeniu rozliczenia z ubiegłego roku budżetowego dotyczące operacji budżetowych, wraz ze sprawozdaniem Komisji Obrachunkowej. Komisja przekazuje im także bilans finansowy opisujący aktywa i pasywa Wspólnoty.
Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, udziela Komisji absolutorium z wykonania każdego budżetu. Rada komunikuje taką decyzję Zgromadzeniu.
Artykuł 181
Budżety oraz zestawienie przewidziane w artykule 171 ustępy 1 i 2, są sporządzane w jednostkach rozliczeniowych określonych zgodnie z przepisami rozporządzeń finansowych przyjętych w wykonaniu artykułu 183.
Wkłady finansowe przewidziane w artykule 172 przekazywane są Wspólnocie przez Państwa Członkowskie w ich walucie krajowej.
Oddane do dyspozycji nadwyżki tych wkładów są deponowane w Skarbach Państw Członkowskich lub w wyznaczonych przez nie instytucjach. W czasie trwania tego depozytu, fundusze zachowują wartość odpowiadającą kursowi, jaki obowiązywał wobec wymienionej w pierwszym akapicie jednostki rozliczeniowej w dniu ich zdeponowania.
Te oddane do dyspozycji fundusze mogą być inwestowane na warunkach, uzgodnionych między Komisją a zainteresowanym Państwem Członkowskim.
Artykuł 182
1.Komisja może, z zastrzeżeniem, iż poinformuje o tym właściwe władze zainteresowanych Państw Członkowskich, przelewać w walucie jednego z Państw Członkowskich aktywa, które posiada w walucie innego Państwa Członkowskiego, w zakresie koniecznym do ich wykorzystania w celach, na które są one przeznaczone w niniejszym Traktacie. Komisja unika w miarę możliwości dokonywania takich przelewów, jeśli ma dostępne lub dające się zgromadzić aktywa w walutach, których potrzebuje.
2.Komisja komunikuje się z każdym z Państw Członkowskich za pośrednictwem organu, który one wyznaczą. W wykonywaniu operacji finansowych korzysta ona z usług banku emisyjnego zainteresowanego Państwa Członkowskiego lub innej instytucji finansowej przez nie uznanej.
3.W sprawie wydatków Wspólnoty w walutach państw trzecich, Komisja przedkłada Radzie, przed ostatecznym uchwaleniem budżetów, plan wskazujący przewidywane dochody i wydatki, jakie należy zrealizować w innych walutach.
Plan ten zatwierdza Rada stanowiąc większością kwalifikowaną. Może on ulegać zmianom w ciągu roku budżetowego zgodnie z tą samą procedurą.
4.Państwa Członkowskie udostępniają Komisji waluty państw trzecich niezbędne do dokonania wydatków wskazanych w planie przewidzianym w ustępie 3, według klucza określonego w artykule 172. Kwoty uzyskane przez Komisję w walucie państw trzecich przekazuje się Państwom Członkowskim według tego samego klucza.
5.Komisja może dowolnie dysponować wszelkimi kwotami w walucie państw trzecich pozyskanymi w drodze pożyczek, które zrealizowała w tych państwach.
6.Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może zastosować w całości lub w części do Agencji i wspólnych przedsiębiorstw uregulowania walutowe przewidziane w poprzednich ustępach oraz dostosować te uregulowania, w stosownym przypadku, do ich wymogów operacyjnych.
Artykuł 183
Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji:
a) uchwala rozporządzenia finansowe określające w szczególności procedury sporządzania i wykonywania budżetów, wraz z budżetem Agencji, oraz przedstawiania i weryfikacji rozliczeń;
b) określa sposoby i procedurę, według których wkłady Państw Członkowskich są udostępniane Komisji;
c) określa reguły i organizuje kontrolę odpowiedzialności intendentów i księgowych.
Artykuł 184
Wspólnota ma osobowość prawną.
Artykuł 185
W każdym z Państw Członkowskich Wspólnota posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom prawnym; może ona zwłaszcza nabywać lub zbywać mienie nieruchome i ruchome oraz stawać przed sądem. W tym zakresie jest ona reprezentowana przez Komisję.
Artykuł 186
Rada, stanowiąc jednomyślnie we współpracy z Komisją i po konsultacji z innymi zainteresowanymi instytucjami, uchwala regulamin pracowniczy urzędników Wspólnoty oraz warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnoty.
Po upływie czterech lat od wejścia w życie niniejszego Traktatu, regulamin ten oraz warunki mogą zostać zmienione przez Radę stanowiącą większością kwalifikowaną na wniosek Komisji i po konsultacji z innymi zainteresowanymi instytucjami.
Artykuł 187
W celu wypełnienia zadań, które są jej powierzone, Komisja może zbierać wszelkie informacje i dokonywać wszelkich niezbędnych weryfikacji w granicach i na warunkach określonych przez Radę zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu.
Artykuł 188
Odpowiedzialność umowna Wspólnoty podlega prawu właściwemu dla danej umowy.
W dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej Wspólnota powinna naprawić, zgodnie z zasadami ogólnymi wspólnymi dla praw Państw Członkowskich, szkody wyrządzone przez jej instytucje lub jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.
Odpowiedzialność osobistą pracowników wobec Wspólnoty określają przepisy ich regulaminu pracowniczego lub mających zastosowanie warunków zatrudnienia.
Artykuł 189
Siedzibę instytucji Wspólnoty określa wspólne porozumienie rządów Państw Członkowskich.
Artykuł 190
System językowy instytucji Wspólnoty określa Rada stanowiąc jednomyślnie, bez uszczerbku dla regulaminu Trybunału Sprawiedliwości.
Artykuł 191
Wspólnota korzysta na terytorium Państw Członkowskich z przywilejów i immunitetów niezbędnych do wykonywania jej zadań, na warunkach określonych w odrębnym Protokole.
Artykuł 192
Państwa Członkowskie podejmują wszelkie właściwe środki ogólne lub szczególne w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z niniejszego Traktatu lub z działań instytucji Wspólnoty. Ułatwiają one Wspólnocie wypełnianie jej zadań.
Powstrzymują się one od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrozić urzeczywistnieniu celów niniejszego Traktatu.
Artykuł 193
Państwa Członkowskie zobowiązują się nie poddawać sporów dotyczących wykładni lub stosowania niniejszego Traktatu procedurze rozstrzygania innej niż w nim przewidziana.
Artykuł 194
1.Członkowie instytucji Wspólnoty, członkowie komitetów, jak również urzędnicy i inni pracownicy Wspólnoty i wszelkie inne osoby, które z uwagi na swoje obowiązki lub kontakty, publiczne bądź prywatne, z instytucjami albo instalacjami Wspólnoty lub ze wspólnymi przedsiębiorstwami zostaną wezwane do uzyskania lub udzielenia potwierdzenia faktów, informacji, danych, dokumentów lub przedmiotów podlegających systemowi bezpieczeństwa na podstawie przepisów Państwa Członkowskiego lub instytucji Wspólnoty są zobowiązani, również po zaprzestaniu pełnienia swoich funkcji lub wygaśnięciu ich kontaktów, nie ujawniać ich żadnym osobom nieupoważnionym ani podawać do wiadomości publicznej.
Każde Państwo Członkowskie traktuje naruszenie tego obowiązku jako pogwałcenie zasad dotyczących tajemnicy, podlegające merytorycznie i prawnie przepisom dotyczącym aktów zagrażających bezpieczeństwu państwa lub dotyczącym ujawniania tajemnicy zawodowej. Na wniosek dowolnego zainteresowanego Państwa Członkowskiego lub Komisji dane Państwo Członkowskie wszczyna w ramach swojej właściwości powództwo przeciwko osobie dopuszczającej się takiego naruszenia.
2.Każde Państwo Członkowskie przekazuje Komisji wszystkie przepisy regulujące na jego obszarze poufność i tajność informacji, danych, dokumentów i przedmiotów objętych niniejszym Traktatem.
Komisja zapewnia przekazanie tych przepisów pozostałym Państwom Członkowskim.
Każde Państwo Członkowskie podejmuje wszelkie środki w celu ułatwienia stopniowego utworzenia możliwie jednolitego i wszechstronnego systemu bezpieczeństwa. W tym celu Komisja może kierować zalecenia, po konsultacji z zainteresowanymi Państwami Członkowskimi.
3.Instytucje Wspólnoty, ich instalacje i wspólne przedsiębiorstwa są obowiązane przestrzegać zasady systemu bezpieczeństwa obowiązującego na terytorium, na którym się znajdują.
4.Upoważnienie udzielone przez instytucję Wspólnoty lub Państwo Członkowskie osobie prowadzącej działalność w dziedzinie objętej niniejszym Traktatem, umożliwiające dostęp do informacji, danych, dokumentów lub przedmiotów objętych niniejszym Traktatem i podlegających systemowi bezpieczeństwa, jest uznawane przez wszystkie inne instytucje i Państwa Członkowskie.
5.Postanowienia niniejszego artykułu nie wykluczają stosowania szczególnych przepisów wynikających z umów zawartych przez Państwo Członkowskie z państwem trzecim lub organizacją międzynarodową.
Artykuł 195
W zastosowaniu niniejszego Traktatu instytucje Wspólnoty, Agencja i wspólne przedsiębiorstwa przestrzegają warunków dostępu do rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych, ustanowionych przez krajowe przepisy dotyczące porządku lub zdrowia publicznego.
Artykuł 196
Do celów niniejszego Traktatu, z zastrzeżeniem odmiennych jego postanowień:
a) "osoba" oznacza każdą osobę fizyczną wykonującą działalność częściowo lub całkowicie na obszarze Państw Członkowskich w dziedzinie określonej w odpowiednim rozdziale niniejszego Traktatu;
b) "przedsiębiorstwo" oznacza przedsiębiorstwo lub instytucję o publicznym lub prywatnym statusie prawnym, która wykonuje działalność częściowo lub całkowicie na obszarze Państw Członkowskich w dziedzinie określonej w odpowiednim rozdziale niniejszego Traktatu.
Artykuł 197
Do celów niniejszego Traktatu:
1."Specjalne materiały rozszczepialne" oznaczają pluton -239, uran -233, uran wzbogacony uranem -235 lub uranem -233 oraz wszelkie substancje zawierające dowolne z powyższych izotopów, jak również inne materiały rozszczepialne określone przez Radę stanowiącą większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, przy czym termin "specjalne materiały rozszczepialne" nie obejmuje materiałów wyjściowych.
2."Uran wzbogacony uranem -235 lub uranem -233" oznacza uran zawierający uran -235 lub uran -233 albo oba te izotopy w takiej ilości, w której stosunek ich sumy do izotopu 238 będzie większy od stosunku izotopu 235 do izotopu 238 występującego w przyrodzie.
3."Materiały wyjściowe" oznaczają uran zawierający zestaw izotopów występujących w przyrodzie, uran z zawartością uranu -235 mniejszą niż zwykła oraz tor, każdy z nich w formie metalu, stopu, chemicznego związku albo koncentratu oraz wszelkie inne substancje zawierające dowolny z powyższych składników o stężeniu określonym przez Radę stanowiącą większością kwalifikowaną na wniosek Komisji.
4."Rudy" oznaczają wszelkie rudy zawierające substancje, z których można uzyskać materiały wyjściowe zdefiniowane powyżej w odpowiednim procesie chemicznym lub fizycznym, o średnim stężeniu określonym przez Radę stanowiącą większością kwalifikowaną na wniosek Komisji.
Artykuł 198
Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień niniejszego Traktatu, ma on zastosowanie do terytoriów europejskich Państw Członkowskich oraz do terytoriów pozaeuropejskich podlegających ich jurysdykcji.
Postanowienia niniejszego Traktatu stosują się do terytoriów europejskich, za których stosunki zewnętrzne odpowiedzialne jest Państwo Członkowskie.
Artykuł 199
Komisja jest zobowiązana zapewnić utrzymanie wszelkich właściwych stosunków z organami Organizacji Narodów Zjednoczonych i jej organizacjami wyspecjalizowanymi oraz organami Układu Ogólnego w sprawie Ceł i Handlu.
Komisja utrzymuje także właściwe stosunki ze wszystkimi organizacjami międzynarodowymi.
Artykuł 200
Wspólnota ustanawia wszelkie właściwe formy współpracy z Radą Europy.
Artykuł 201
Wspólnota ustanawia ścisłą współpracę z Europejską Organizacją Współpracy Gospodarczej; szczegóły tej współpracy są ustalane za wspólnym porozumieniem.
Artykuł 202
Postanowienia niniejszego Traktatu nie wykluczają istnienia lub powstania związków regionalnych między Belgią i Luksemburgiem, jak również między Belgią, Luksemburgiem i Niderlandami, w zakresie, w jakim cele tych związków regionalnych nie są osiągnięte w zastosowaniu niniejszego Traktatu.
Artykuł 203
Jeżeli działanie Wspólnoty okaże się niezbędne do osiągnięcia jednego z celów Wspólnoty, a niniejszy Traktat nie przewidział kompetencji do działania wymaganego w tym celu, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji ze Zgromadzeniem, podejmuje właściwe działania.
Artykuł 204
Rząd każdego Państwa Członkowskiego lub Komisja mogą przedkładać Radzie propozycje zmiany niniejszego Traktatu.
Jeśli Rada, po konsultacji ze Zgromadzeniem i, w odpowiednim przypadku, Komisją, opowie się za zwołaniem konferencji przedstawicieli rządów Państw Członkowskich, konferencję taką zwołuje Przewodniczący Rady w celu przyjęcia, za wspólnym porozumieniem, zmian, jakie mają zostać dokonane w niniejszym Traktacie.
Zmiany wchodzą w życie po ich ratyfikowaniu przez wszystkie Państwa Członkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.
Artykuł 205
Każde państwo europejskie może ubiegać się o członkostwo we Wspólnocie. Wniosek swój przedkłada ono Radzie, która stanowi jednomyślnie po zasięgnięciu opinii Komisji.
Warunki przyjęcia i wynikające z tego przyjęcia zmiany do niniejszego Traktatu są przedmiotem umowy między Państwami Członkowskimi a państwem ubiegającym się o członkostwo. Umowa ta podlega ratyfikacji przez wszystkie umawiające się Państwa, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.
Artykuł 206
Wspólnota może zawrzeć z państwem trzecim, związkiem państw lub organizacją międzynarodową umowy tworzące stowarzyszenie charakteryzujące się wzajemnością praw i obowiązków, wspólnymi działaniami i szczególnymi procedurami.
Umowy takie są zawierane przez Radę stanowiącą jednomyślnie po konsultacji ze Zgromadzeniem.
Jeżeli umowy te pociągają za sobą konieczność wprowadzenia zmian w niniejszym Traktacie, zmiany te powinny być uprzednio przyjęte zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule 204.
Artykuł 207
Protokoły załączone do niniejszego Traktatu za wspólnym porozumieniem Państw Członkowskich stanowią jego integralną część.
Artykuł 208
Niniejszy Traktat zawiera się na czas nieograniczony.
Artykuł 209
Rada zbiera się w ciągu miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Artykuł 210
Rada podejmuje wszelkie konieczne środki w celu utworzenia Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w ciągu trzech miesięcy od swego pierwszego posiedzenia.
Artykuł 211
Zgromadzenie zbiera się w ciągu dwóch miesięcy od pierwszego posiedzenia Rady na wezwanie Przewodniczącego Rady w celu wyboru swego prezydium i opracowania regulaminu. Do chwili wyboru prezydium Zgromadzeniu przewodniczy jego najstarszy wiekiem członek.
Artykuł 212
Trybunał Sprawiedliwości rozpoczyna swoją działalność z chwilą mianowania jego członków. Pierwszy prezes Trybunału jest mianowany na okres trzech lat na tych samych warunkach co jego członkowie.
Trybunał Sprawiedliwości ustanawia swój regulamin proceduralny w terminie trzech miesięcy od rozpoczęcia działalności.
Sprawy mogą być wnoszone do Trybunału Sprawiedliwości dopiero po opublikowaniu tego regulaminu. Terminy wnoszenia odwołań biegną od tej samej daty.
Prezes Trybunału Sprawiedliwości rozpoczyna wykonywanie uprawnień przyznanych mu niniejszym Traktatem z chwilą mianowania.
Artykuł 213
Komisja rozpoczyna swą działalność i podejmuje powierzone jej w niniejszym Traktacie funkcje z chwilą mianowania jej członków.
Z chwilą rozpoczęcia swej działalności Komisja przystępuje do badań i nawiązuje stosunki z Państwami Członkowskimi, przedsiębiorstwami, pracownikami i konsumentami, niezbędne do przeprowadzenia ogólnej oceny sytuacji przemysłów jądrowych we Wspólnocie. Komisja przedkłada Zgromadzeniu sprawozdanie na ten temat w terminie sześciu miesięcy.
Artykuł 214
1.Pierwszy rok budżetowy liczy się od dnia wejścia w życie niniejszego Traktatu i kończy się 31 grudnia danego roku. Okres ten jednak będzie przedłużony do 31 grudnia roku następującego po wejściu w życie Traktatu, jeżeli nastąpiło ono w ciągu drugiego półrocza.
2.Do chwili przyjęcia budżetów na pierwszy rok budżetowy, Państwa członkowskie wpłacają na rzecz Wspólnoty nieoprocentowane zaliczki, które zostaną odliczone od wkładów finansowych ustalonych w celu wykonania tych budżetów.
3.Do chwili ustalenia regulaminu pracowniczego urzędników oraz warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnoty, przewidzianych w artykule 186, każda instytucja zatrudnia niezbędny personel i zawiera w tym celu umowy na czas określony.
Każda instytucja rozpatruje wspólnie z Radą sprawy dotyczące liczby i wynagrodzenia pracowników oraz podziału etatów.
Artykuł 215
1.W ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszego Traktatu prowadzony jest wstępny program badawczo-szkoleniowy, przewidziany w załączniku V do niniejszego Traktatu, którego koszt nie może przekroczyć 215 milionów jednostek rozliczeniowych Europejskiej Unii Płatniczej, o ile Rada stanowiąc jednomyślnie nie zadecyduje inaczej.
2.Przykładowe wydatki niezbędne do realizacji tego programu, z wyszczególnieniem najważniejszych działów przedstawiono w załączniku V.
Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, może wprowadzić zmiany do tego programu.
Artykuł 216
Propozycje dotyczące funkcjonowania instytucji o statusie wyższej uczelni, przewidzianej w artykule 9, Komisja składa Radzie w ciągu roku od wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Artykuł 217
Przepisy bezpieczeństwa przewidziane w artykule 24 dotyczące stopni tajności obowiązujących przy rozpowszechnianiu informacji przyjmuje Rada w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Artykuł 218
Podstawowe normy ustala się zgodnie z postanowieniami artykułu 31 w ciągu roku od wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Artykuł 219
Przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne mające na celu ochronę zdrowia ludności i pracowników na terytorium Państw Członkowskich przed ryzykiem wynikającym z promieniowania jonizującego są przekazywane przez Państwa Członkowskie Komisji, zgodnie z artykułem 33, w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Artykuł 220
Propozycje Komisji dotyczące statutu Agencji, przewidziane w artykule 54, są przedkładane Radzie w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Artykuł 221
Postanowienia artykułów 14-23 i 25-28 mają zastosowanie do patentów, czasowo chronionych praw patentowych i wzorów użytkowych oraz wniosków o patent i wzór użytkowy istniejących przed wejściem w życie niniejszego Traktatu, na warunkach określonych poniżej:
1.Przy obliczaniu terminu wymienionego w artykule 17 ustęp 2 uwzględnia się, na korzyść właściciela, nową sytuację spowodowaną wejściem w życie niniejszego Traktatu.
2.W odniesieniu do zawiadomień o wynalazku nieobjętym tajemnicą, jeżeli dowolny termin trzech lub ośmiu miesięcy bądź oba te terminy wymienione w artykule 16 upłynęły przed datą wejścia w życie niniejszego Traktatu, kolejny termin sześciu miesięcy rozpoczyna bieg od tej daty.
Jeżeli dowolny z tych terminów lub oba nie upłynęły do tego czasu, przedłuża się je o kolejne sześć miesięcy, licząc od dnia, w którym nastąpiłoby ich wygaśnięcie.
3.Te same postanowienia mają zastosowanie do podawania do wiadomości wynalazków objętych tajemnicą zgodnie z artykułem 16 i artykułem 25 ustęp 1, z zastrzeżeniem, że w takim przypadku datę wejścia w życie regulaminu bezpieczeństwa przewidzianego w artykule 24 uznaje się za moment rozpoczęcia nowego terminu lub przedłużenia terminów już biegnących.
Artykuł 222
Od czasu wejścia w życie niniejszego Traktatu do wyznaczonej przez Komisję daty rozpoczęcia pracy Agencji, porozumienia i umowy dotyczące dostaw rud, materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych są zawierane lub przedłużane wyłącznie za uprzednią zgodą Komisji.
Komisja powinna odmówić zgody na zawarcie lub odnowienie porozumienia albo umowy jeżeli jej zdaniem utrudni to wykonanie niniejszego Traktatu. W szczególności, Komisja może uzależnić swoją zgodę od zamieszczenia w umowach i porozumieniach klauzul zezwalających Agencji na uczestnictwo w ich realizacji.
Artykuł 223
Na zasadzie odstępstwa od postanowień artykułu 60 i uwzględniając badania i prace już rozpoczęte, zaopatrzenie reaktorów zainstalowanych na terytorium Państwa Członkowskiego, które mogą być uruchomione przed upływem terminu siedmiu lat, licząc od wejścia w życie niniejszego Traktatu, korzysta, przez okres nie dłuższy niż dziesięć lat licząc od tej daty, z priorytetu, który ma zastosowanie zarówno w zakresie rud i materiałów wyjściowych pochodzących z terytorium tego państwa, jak i materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych, będących przedmiotem dwustronnej umowy zawartej przed wejściem w życie niniejszego Traktatu, zgodnie z postanowieniami artykułu 105.
Taki sam priorytet przyznaje się na ten sam okres 10 lat zaopatrzeniu zakładów rozdzielania izotopów, niezależnie od tego, czy stanowią one wspólne przedsiębiorstwo, które rozpoczęło działalność na terytorium Państwa Członkowskiego przed upływem siedmiu lat od daty wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Agencja zawiera odpowiednie umowy po stwierdzeniu przez Komisję, że warunki niezbędne do przyznania priorytetu zostały spełnione.
POSTANOWIENIA KOŃCOWE
Artykuł 224
Niniejszy Traktat podlega ratyfikacji przez Wysokie Umawiające się Strony, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi. Dokumenty ratyfikacyjne zostaną złożone do depozytu Rządowi Republiki Włoskiej.
Niniejszy Traktat wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu do depozytu dokumentu ratyfikacji przez Państwo-Sygnatariusza, które jako ostatnie spełni tę formalność. Jeżeli jednak złożenie to ma miejsce w okresie krótszym niż 15 dni przed rozpoczęciem następnego miesiąca, wejście w życie Traktatu jest odłożone do pierwszego dnia drugiego miesiąca po dacie złożenia do depozytu.
Artykuł 225
Niniejszy Traktat, sporządzony w jednym oryginalnym egzemplarzu w językach francuskim, niderlandzkim, niemieckim, włoskim, przy czym teksty w każdym z tych języków są na równi autentyczne, jest złożony do depozytu w archiwum Rządu Republiki Włoskiej, który przekaże uwierzytelniony odpis każdemu z Rządów pozostałych Państw-Sygnatariuszy.
W dowód czego niżej wymienieni pełnomocnicy złożyli swoje podpisy pod niniejszym Traktatem.
Sporządzono w Rzymie, dwudziestego piątego marca roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego siódmego.
ZAŁĄCZNIKI
I- Surowce
1.Metody poszukiwania i wydobywania materiałów podstawowych (uranu, toru i innych produktów o szczególnym znaczeniu w energetyce jądrowej).
2.Metody koncentracji tych materiałów i przetwarzania na związki technicznie czyste.
3.Metody przetwarzania związków technicznie czystych na związki i metale promieniotwórcze.
4.Metody przetwarzania w elementy paliwowe tych związków i metali, jak również plutonu, uranu -235 i uranu -233, w formie czystej lub zmieszanej z innymi związkami lub metalami, w przemyśle chemicznym, ceramicznym i metalowym.
5.Metody ochrony tych elementów paliwowych przed korozją i erozją wskutek czynników zewnętrznych.
6.Metody produkcji, rafinacji, przetwarzania i przechowywania innych specjalnych metali wykorzystywanych w energetyce jądrowej, w szczególności:
(a) moderatorów, takich jak ciężka woda, grafit promieniotwórczy, beryl i tlenek berylu;
(b) materiałów strukturalnych, takich jak cyrkon (pozbawiony hafnu), niob, lantan, tytan, beryl i ich tlenki, węglany i inne związki zdatne do wykorzystania w energetyce jądrowej;
(c) chłodziwa, takiego jak hel, płyny organiczne, soda, stopy sodowo-potasowe, bizmut i stopy bizmotowo-ołowiowe.
7.Metody rozdzielania izotopów:
(a) uranu;
(b) minerałów w ważkich ilościach, które mogą zostać wykorzystane do wytwarzania energii jądrowej, takich jak lit -6, lit -7, azot -15 i bor -10;
(c) izotopów użytkowanych w niewielkich ilościach do badań.
II- Fizyka stosowana w energetyce jądrowej
1.Stosowana fizyka teoretyczna:
(a) jądrowe reakcje termiczne, zwłaszcza indukowane neutronowo;
(b) rozszczepianie;
(c) wzajemne oddziaływania promieniowania jonizującego i fotonów z materią;
(d) teoria stanów stałych;
(e) analiza reakcji termojądrowej, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania plazmy zjonizowanej pod wpływem sił elektromagnetycznych i termodynamiki bardzo wysokich temperatur.
2.Stosowana fizyka doświadczalna:
(a) zagadnienia wymienione w punkcie 1 powyżej;
(b) analiza właściwości pierwiastków transuranowych istotnych w energetyce jądrowej.
3.Obliczenia reaktorowe:
(a) teoretyczna makroskopijna fizyka neutronowa;
(b) doświadczalne pomiary neutronowe, doświadczenia wykładnicze i krytyczne;
(c) obliczenia termodynamiczne i obliczanie wytrzymałości materiałów;
(d) odpowiednie pomiary doświadczalne;
(e) kinetyka reaktora, problemy kontroli reaktora i odpowiednie doświadczenia;
(f) obliczenia ochrony przed promieniowaniem i odpowiednie doświadczenia.
III- Chemia fizyczna reaktorów
1.Analiza zmian struktury fizycznej i chemicznej oraz zmian technicznych właściwości różnych materiałów w reaktorach, spowodowanych:
(a) wysoką temperaturą;
(b) charakterem czynników, z którymi mają styczność;
(c) czynnikami mechanicznymi.
2.Analiza degradacji i innych zjawisk spowodowanych napromieniowaniem w:
(a) elementach paliwowych;
(b) materiałach strukturalnych i chłodziwie;
(c) moderatorach.
3.Zastosowanie chemii analitycznej i analitycznej chemii fizycznej do komponentów reaktora.
4.Chemia fizyczna reaktorów homogenicznych: radiochemia, korozja.
IV- Przetwarzanie materiałów radioaktywnych
1.Metody ekstrakcji plutonu i uranu -233 z napromienionych paliw oraz ewentualne odzyskiwanie uranu i toru.
2.Chemia i metalurgia plutonu.
3.Metody ekstrakcji i chemia innych pierwiastków transuranowych.
4.Metody ekstrakcji i chemia użytecznych radioizotopów:
(a) produktów rozszczepienia;
(b) radioizotopów uzyskanych poprzez napromieniowanie.
5.Zagęszczanie i przechowywanie odpadów radioaktywnych.
V- Zastosowanie radioizotopów
Zastosowanie radioizotopów jako aktywnych pierwiastków lub wskaźników w:
(a) przemyśle i nauce;
(b) medycynie i biologii;
(c) rolnictwie.
VI- Analiza szkodliwych skutków promieniowania dla organizmów żywych
1.Analiza wykrywania i pomiarów szkodliwych promieniowań.
2.Analiza odpowiednich środków zapobiegawczych i ochronnych oraz właściwych norm bezpieczeństwa.
3.Analiza postępowania ze skutkami promieniowania.
VII- Sprzęt
Analizy budowy i udoskonalania sprzętu przeznaczonego do reaktorów i wszelkich instalacji przemysłowych oraz badawczych, niezbędnych do prowadzenia powyższych badań. Przykładowo:
1.Następujące typy urządzeń mechanicznych:
(a) pompy i specjalne płyny;
(b) wymienniki ciepła;
(c) aparatura do fizycznych badań jądrowych, taka jak neutronowe selektory szybkości;
(d) sprzęt zdalnego sterowania.
2.Następujące typy urządzeń elektrycznych:
(a) instrumenty do wykrywania i pomiarów promieniowania, stosowane zwłaszcza w:
- pozyskiwaniu minerałów;
- badaniach naukowo-technicznych;
- kontroli reaktorów;
- ochronie zdrowia i bezpieczeństwa;
(b) sprzęt do kontroli reaktorów;
(c) akceleratory cząstek małych energii (do 10MeV).
VIII- Gospodarcze aspekty wytwarzania energii
1.Teoretyczne i doświadczalne analizy porównawcze różnych typów reaktorów.
2.Techniczne i ekonomiczne analizy cykli paliwowych.
1.Wydobycie rud uranu i toru.
2.Wzbogacanie tych rud.
3.Chemiczne przetwarzanie i rafinacja koncentratów uranu i toru.
4.Przygotowanie paliw jądrowych w dowolnej formie.
5.Wytwarzanie jądrowych elementów paliwowych.
6.Produkcja sześciofluorku uranu.
7.Produkcja wzbogaconego uranu.
8.Przetwórstwo napromienionych paliw w celu wydzielenia niektórych lub wszystkich zawartych w nich pierwiastków.
9.Produkcja moderatorów reaktorowych.
10.Produkcja cyrkonu bez hafnu lub jego związków.
11.Reaktory jądrowe wszystkich typów wykorzystywane do wszelkich celów.
12.Urządzenia do przemysłowego przetwórstwa odpadów radioaktywnych, zainstalowane dla dowolnych rodzajów działalności wymienionych na niniejszej liście.
13.Instalacje półprzemysłowe przygotowujące budowę zakładów zaangażowanych w dowolną działalność wymienioną w punktach 3-10.
1.(a) Uznanie, że status interesu publicznego zgodny z prawami krajowymi ma zastosowanie do nabywania nieruchomości niezbędnych do utworzenia wspólnych przedsiębiorstw.
(b) Stosowanie krajowych procedur wywłaszczania z uwagi na interes publiczny, dzięki którym nabycie nieruchomości można zrealizować w przypadku braku porozumienia.
2.Prawo do otrzymywania licencji w drodze arbitrażu lub z urzędu, zgodnie z artykułami 17-23.
3.Zwolnienie ze wszystkich opłat przy tworzeniu wspólnych przedsiębiorstw i wszelkich opłat od wniesienia aktywów.
4.Zwolnienie ze wszystkich opłat od nabycia nieruchomości oraz wszelkich opłat rejestracyjnych i wpisowych.
5.Zwolnienie ze wszystkich bezpośrednich podatków należnych od wspólnych przedsiębiorstw, ich majątku, aktywów i przychodów.
6.Zwolnienie ze wszystkich ceł i opłat o skutku równoważnym oraz wszelkich zakazów i ograniczeń o charakterze gospodarczym lub fiskalnym w przywozie i wywozie:
(a) sprzętu naukowego i technicznego, za wyjątkiem materiałów budowlanych i sprzętu do celów administracyjnych;
(b) substancji przetwarzanych lub przeznaczonych do przetworzenia przez wspólne przedsiębiorstwa.
7.Uregulowania walutowe przewidziane w artykule 182 ustęp 6.
8.Zwolnienie z ograniczeń odnośnie wjazdu i pobytu obywateli Państw Członkowskich zatrudnionych przez wspólne przedsiębiorstwa oraz ich małżonków i członków rodzin.
Lista A1
Rudy uranu zawierające w masie ponad 5% naturalnego uranu.
Uranit zawierający w masie ponad 5% naturalnego uranu.
Tlenek uranu.
Nieorganiczne związki naturalnego uranu inne niż tlenek uranu u sześciofluorek uranu.
Organiczne związki naturalnego uranu.
Surowy lub przetworzony uran naturalny.
Organiczne i nieorganiczne związki uranu wzbogaconego związkami organicznymi i nieorganicznymi lub uranem -235.
Organiczne i nieorganiczne związki uranu -233.
Tor wzbogacony uranem -233.
Organiczne i nieorganiczne związki plutonu.
Uran wzbogacony plutonem.
Uran wzbogacony uranem -235.
Stopy zawierające uran wzbogacony uranem -235 lub uranem -233.
Pluton.
Uran -233.
Sześciofluorek uranu.
Monacyt.
Rudy toru zawierające w masie ponad 20% toru.
Uranotorianit zawierający ponad 20% toru.
Tor surowy lub przetworzony.
Tlenek toru.
Nieorganiczne związki toru inne niż tlenek toru.
Organiczne związki toru.
ListaA2
Deuter i jego związki (w tym ciężka woda), o stosunku liczby atomów deuteru do liczby zwykłych atomów wodoru większym niż 1:5.000.
Ciężka parafina o stosunku liczby atomów deuteru do liczby zwykłych atomów wodoru większym niż 1:5.000.
Mieszanki i roztwory o stosunku liczby atomów deuteru do liczby zwykłych atomów wodoru większym niż 1:5.000.
Reaktory jądrowe.
Sprzęt do oddzielania izotopów uranu w dyfuzji gazowej lub z zastosowaniem innych metod.
Sprzęt do produkcji deuteru, jego związków (w tym ciężkiej wody) i pochodnych oraz mieszanek i roztworów zawierających deuter o stosunku liczby atomów deuteru do liczby zwykłych atomów wodoru większym niż 1:5.000:
- sprzęt do elektrolizy wody;
- sprzęt do destylacji wody, płynnego wodoru, itp.;
- sprzęt do wymiany izotopów między siarczkiem wodoru i wodą poprzez wymianę temperatur;
- sprzęt do innych technik.
Sprzęt specjalistyczny do chemicznego przetwarzania materiałów radioaktywnych:
- sprzęt do oddzielania napromienionego paliwa:
- w drodze przetworzenia chemicznego (rozpuszczanie, strącanie, wymiana jonów, itp.);
- w drodze przetworzenia fizycznego (destylacja frakcjonowana, itp.);
- sprzęt do przetwarzania wody;
- sprzęt do odzysku paliwa.
Pojazdy specjalistyczne do transportu substancji wysoce radioaktywnych:
- cysterny, kontenery torowe i wagony kolejowe o dowolnym rozstawie kół;
- samochody ciężarowe;
- wózki z napędem do przemieszczania ładunków;
- przyczepy, naczepy i inne pojazdy bez napędu.
Zasobniki z ołowianą osłoną antyradiacyjną do przewozu i przechowywania materiałów radioaktywnych.
Syntetyczne izotopy radioaktywne oraz ich związki organiczne i nieorganiczne.
Zdalnie sterowane manipulatory mechaniczne do przemieszczania wysoce radioaktywnych substancji:
- urządzenia mechaniczne, stacjonarne lub mobilne, niesterowane ręcznie.
Lista B
Składniki i części do reaktorów jądrowych.
Ruda i koncentraty litu.
Metale radioaktywne:
- surowy beryl;
- surowy bizmut;
- surowy niob;
- surowy cyrkon (bez hafnu);
- surowy lit;
- surowe aluminium;
- surowy wapno;
- surowy magnez.
Trójfluorek boru.
Bezwodny kwas fluorowodorowy.
Trójfluorek chloru.
Trójfluorek bromu.
Wodorotlenek litu.
Fluorek litu.
Chlorek litu.
Wodorek litu.
Węglan litu.
Radioaktywny tlenek berylu.
Ogniotrwałe brykiety radioaktywnego tlenku berylu.
Inne ogniotrwałe produkty radioaktywnego tlenku berylu.
Syntetyczny grafit w formie bloków lub sztab z zawartością boru nie większą niż jedna milionowa i o całkowitej neutronowej mikroskopijnej absorpcji cieplnej w przekroju nie większej niż 5 milibarnów.
Syntetycznie oddzielone izotopy stabilne.
Elektromagnetyczne separatory jonów, w tym spektrografy i spektrometry masy.
Symulatory reaktora (specjalne komputery analogowe).
Zdalnie sterowane manipulatory mechaniczne:
- sterowane ręcznie (jak narzędzia manualne).
Pompy do metali ciekłych.
Pompy próżniowe.
Wymienniki ciepła do elektrowni jądrowych.
Instrumenty to wykrywania promieniowania (i części zamienne) wyszczególnione poniżej, przeznaczone lub przystosowane do wykrywania i pomiarów promieniowania, takiego jak cząsteczki alfa i beta, promienie gamma, neutrony i protony:
- licznik Geigera i podobne liczniki;
- instrumenty wykrywające i pomiarowe zawierające licznik Geigera i podobne liczniki;
- komory jonizacyjne;
- instrumenty zawierające komory jonizacyjne;
- sprzęt do wykrywania i pomiarów radioaktywności do poszukiwań minerałów oraz kontroli reaktora, powietrza, wody i gleby;
- liczniki neutronów wykorzystujące bor, trójfluorek boru, wodór lub pierwiastek rozszczepialny;
- instrumenty do wykrywania i pomiarów zawierające liczniki neutronów wykorzystujące bor, trójfluorek boru, wodór lub pierwiastek rozszczepialny;
- kryształy scyntylacyjne odkryte lub w obudowie metalowej (stałe scyntylatory);
- instrumenty do wykrywania i pomiarów zawierające scyntylatory płynne, stałe lub gazowe;
- wzmacniacze do pomiarów jądrowych, w tym wzmacniacze linearne, przedwzmacniacze, wzmacniacze rozłożone i analizatory wysokości pulsu;
- przyrządy koincydencjalne do detektorów promieniowania;
- elektroskopy i elektrometry, w tym dozymetry (za wyjątkiem instrumentów stosowanych do celów budowlanych, zwykłych elektroskopów z folii metalowej, dozymetrów do stosowania z medycznym sprzętem rentgenowskim i instrumentów do pomiarów elektrostatyczności);
- instrumentów do pomiaru prądu poniżej jednego pikoampera;
- fotopowielacze z fotokatodą wytwarzającą prąd co najmniej 10 mikroamperów na lumen i o średnim wzmocnieniu powyżej 105 oraz inne typy wzmacniaczy elektrycznych aktywowanych jonami dodatnimi;
- wagi i elektroniczne mierniki integrujące do wykrywania promieniowania.
Cyklotrony, generatory elektrostatyczne Van de Graaffa lub Cockcrofta-Waltona, akceleratory liniowe i inne urządzenia zdolne do przekazywania energii powyżej 1 MeV cząstkom atomowym.
Magnesy do powyższych urządzeń i sprzętu (cyklotron, itp.).
Lampy przyspieszające i skupiające stosowane w spektrometrach i spektrografach masy.
Intensywne elektroniczne źródła jonów dodatnich do stosowania w akceleratorach cząstek, spektrometrach masy i podobnych urządzeniach.
Szkło płaskie antyradiacyjne:
- lane lub walcowane szkło płaskie (w tym zbrojone siatką drucianą lub powlekane) w kwadratach lub prostokątach, szlifowane lub polerowane ale bez dalszej obróbki;
- lane lub walcowane szkło płaskie (szlifowane lub polerowane bądź nie), o kształtach innych niż kwadraty lub prostokąty, gięte albo obrobione w inny sposób (np. ścinane, grawerowane, itp.);
- szyby zabezpieczające, zawierające szkło wzmocnione lub laminowane, kształtowane lub nie.
Ubiory szczelne chroniące przez promieniowaniem i skażeniem radioaktywnym:
- z tworzyw sztucznych;
- z gumy;
- z tkaniny impregnowanej lub powlekanej:
- dla mężczyzn;
- dla kobiet.
Dwufenyl (gdy jest w rzeczywistości węglowodorem aromatycznym C6H5C6H5).
Terfenyl.
I.Program Wspólnego Centrum
1.Laboratoria, sprzęt i infrastruktura
Wspólne Centrum posiada:
(a) ogólne laboratoria chemiczne, fizyczne, elektroniczne i metalurgiczne;
(b) laboratoria o następujących specjalizacjach:
- synteza jądrowa;
- oddzielanie izotopów innych niż uran -235 (laboratorium posiada separator elektromagnetyczny wysokiej rozróżnialności);
- prototypy instrumentów poszukiwawczych;
- mineralogia;
- radiobiologia;
(c) biuro norm specjalizujące się w pomiarach jądrowych do analiz izotopów oraz bezwzględnych pomiarach promieniowania i pochłaniania neutronów, posiadające własny reaktor doświadczalny.
2.Dokumentacja, informacje i szkolenia
Wspólne Centrum organizuje wszechstronną wymianę informacji, zwłaszcza w następujących dziedzinach:
- surowce: metody poszukiwań, wydobycie, wzbogacanie, konwersja, przetwórstwo, itp.;
- fizyka stosowana w energetyce;
- chemia fizyczna reaktorów;
- przetwórstwo materiałów radioaktywnych;
- zastosowanie radioizotopów.
Wspólne Centrum organizuje specjalistyczne szkolenia zwłaszcza w zakresie poszukiwań i zastosowań radioizotopów.
Sekcja dokumentacji i analiz dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa, wymieniona w artykule 39, gromadzi niezbędną dokumentację i informacje.
3.Prototypy reaktorów
Niezwłocznie po wejściu w życie niniejszego Traktatu powołuje się grupę ekspertów. Po porównaniu programów Państw Członkowskich, grupa ta niezwłocznie udziela Komisji odpowiednie zalecenia dotyczące wyborów istniejących w tej dziedzinie oraz sposobów i środków do ich wdrożenia.
Planuje się budowę trzech lub czterech prototypów małej mocy oraz uczestnictwo, np. poprzez dostawę paliwa i moderatorów, w budowie trzech reaktorów energetycznych.
4.Reaktor wysokostrumieniowy
Centrum w jak najkrótszym czasie winno dysponować neutronowym reaktorem wysokostrumieniowym do testowania materiałów w warunkach napromieniowania.
W tym celu, niezwłocznie po wejściu w życie niniejszego Traktatu podejmuje się prace przygotowawcze.
Reaktor wysokostrumieniowy służy do wszechstronnych doświadczeń i jest wyposażony w odpowiednie laboratoria.
II.Badania prowadzone na podstawie umów poza Wspólnym Centrum
Znaczna część badań jest prowadzona na podstawie umów poza Wspólnym Centrum, zgodnie z artykułem 10. Umowy te mogą być zawierane w sposób określony poniżej.
1.Badania uzupełniające prace Wspólnego Centrum są prowadzone w dziedzinie syntezy jądrowej, oddzielania izotopów innych niż uran -235, chemii, fizyki, elektroniki, metalurgii i radiobiologii.
2.Centrum może prowadzić doświadczenia w reaktorach wysokostrumieniowych Państw Członkowskich do czasu rozpoczęcia pracy neutronowego reaktora wysokostrumieniowego do testowania materiałów w warunkach napromieniowania.
3.Centrum może wykorzystywać specjalistyczne instalacje wspólnych przedsiębiorstw utworzonych na podstawie rozdziału 5 zlecając im określone badania o charakterze ogólnonaukowym.
PODZIAŁ WEDŁUG TYTUŁÓW
niezbędnych wydatków na program badawczo-szkoleniowy
(w milionach jednostek rozliczeniowych EPU)
| | | | SPRZĘT i/lub EKSPLOATACJA (1) | |
| | | | | |
1. Laboratoria, sprzęt i infrastruktura | | | | |
(a) Ogólne laboratoria chemiczne, fizyczne, elektroniczne i metalurgiczne; | | | | |
(b) Laboratoria specjalistyczne: synteza jądrowa | | | | |
oddzielanie izotopów (oprócz uranu -23) poszukiwania i mineralogia | | pierwszy rok 1,3 pierwszy rok 4,3 trzeci rok 6,5 | | |
(c) Centralne Biuro pomiarów jądrowych | | czwarty rok 7,4 piąty rok 8,5 | | |
(d) Inne urządzenia Centrum i jego zakładów | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
2. Dokumentacja, informacje i szkolenia | | pierwszy rok 0,6 drugi rok 4,3 trzeci rok 1,6 czwarty rok 1,6 piąty rok 1,6 | | |
| | | | | |
| | | | | |
Grupa ekspertów wybierająca | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
4. Reaktor wysokostrumieniowy | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
II. BADANIA PROWADZONE NA PODSTAWIE UMÓW POZA WSPÓLNYM CENTRUM 1. Badania uzupełniające prace Centrum: | | | | |
(a) Chemia, fizyka, elektronika, metalurgia | | | | |
| | | | | |
(c) Oddzielanie izotopów (oprócz uranu -235) | | | | |
| | | | | |
2. Doświadczenia w reaktorach wysokostrumieniowych Państw Członkowskich | | | | |
3. Badania prowadzone we Wspólnych Przedsięwzięciach | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
1 Ocena oparta o personel liczący ok. 1.000 osób.
2 Część tej sumy może zostać przeznaczona na prace prowadzone na podstawie umów poza Centrum.
WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY,
ZAMIERZAJĄC, przy podpisaniu Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Atomową, określić zakres stosowania artykułu 198 tego Traktatu do Królestwa Niderlandów
UZGODNIŁY następujące postanowienia, załączone do niniejszego Traktatu:
Rząd Królestwa Niderlandów, z uwagi na konstytucyjną strukturę Królestwa wynikającą ze Statutu z 29 grudnia 1954 r., ma prawo, w drodze odstępstwa od artykułu 198 niniejszego Traktatu, ratyfikować ten Traktat w imieniu Królestwa Niderlandów jako całości lub w imieniu Królestwa w Europie i Niderlandzkiej Nowej Gwinei. W przypadku ograniczenia ratyfikacji do Królestwa w Europie i Niderlandzkiej Nowej Gwinei, rząd Królestwa Niderlandów może w dowolnym czasie, w drodze zawiadomienia rządu Republiki Włoskiej jako depozytariusza instrumentów ratyfikacyjnych, ogłosić zastosowanie niniejszego Traktatu także do Surinamu lub Antyli Niderlandzkich albo do obu tych terytoriów jednocześnie.
Sporządzono w Rzymie dnia dwudziestego piątego marca tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego siódmego roku.
WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,
MAJĄC NA UWADZE, że zgodnie z artykułem 191 niniejszego Traktatu Wspólnota korzysta na terytorium Państw Członkowskich z przywilejów i immunitetów niezbędnych do wykonywania jej zadań, na warunkach określonych w odrębnym Protokole,
POWOŁAŁY jako swych pełnomocników w celu sporządzenia niniejszego Protokołu:
JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL BELGÓW:
Barona J. Ch. SNOYA et D'OPPUERSA
Sekretarza Generalnego Ministerstwa Spraw Gospodarczych, Przewodniczącego Delegacji Belgijskiej na Konferencję Międzyrządową;
PREZYDENT REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC:
Profesora dr Carla Friedricha OPHULSA
Ambasadora Republiki Federalnej Niemiec, Przewodniczącego Delegacji Niemieckiej na Konferencję Międzyrządową;
PREZYDENT REPUBLIKI FRANCUSKIEJ:
Roberta MORJOLINA
Profesora prawa, Zastępcę Przewodniczącego Delegacji Francuskiej na Konferencję Międzyrządową;
PREZYDENT REPUBLIKI WŁOSKIEJ:
V. BADINIEGO CONFALONIERIEGO
Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Przewodniczącego Delegacji
Włoskiej na Konferencję Międzyrządową;
JEJ KRÓLEWSKA MOŚĆ WIELKA KSIĘŻNA LUKSEMBURGA:
Lamberta SCHAUSA
Ambasadora Wielkiego Księstwa Luksemburga, Przewodniczącego Delegacji Luksemburskiej na Konferencję Międzyrządową;
JEJ KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓLOWA NIDERLANDÓW:
J. LINTHORSTA HOMANA
Przewodniczącego Delegacji Niderlandzkiej na Konferencję Międzyrządową;
KTÓRZY, po wymianie swych pełnomocnictw uznanych za należyte i sporządzone we właściwej formie,
PRZYJĘLI następujące postanowienia, które są dołączone do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.
Artykuł 1
Lokale i budynki Wspólnot są nietykalne. Nie podlegają rewizjom, rekwizycjom, konfiskacie lub wywłaszczeniu. Mienie i aktywa Wspólnoty nie podlegają żadnym środkom przymusu administracyjnego lub sądowego bez upoważnienia Trybunału Sprawiedliwości.
Artykuł 2
Archiwa Wspólnoty są nietykalne.
Artykuł 3
Wspólnota, jej aktywa, przychody i inne mienie są zwolnione ze wszelkich podatków bezpośrednich.
Rządy Państw Członkowskich, wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, podejmują stosowne środki w celu umorzenia lub zwrotu kwoty podatków pośrednich lub podatków z tytułu sprzedaży wliczonych w cenę mienia ruchomego i nieruchomego, w przypadku gdy Wspólnota dokonuje, do celów użytku służbowego, poważnych zakupów, których cena zawiera tego typu podatki. Jednakże stosowanie tych postanowień nie może spowodować zakłócenia konkurencji w obrębie Wspólnoty.
Zwolnień nie udziela się w stosunku do podatków i opłat, których wysokość stanowi jedynie wynagrodzenie za skorzystanie z usługi użyteczności publicznej.
Artykuł 4
Wspólnota jest zwolniona ze wszystkich ceł, zakazów i ograniczeń przywozowych i wywozowych w stosunku do produktów przeznaczonych do jej użytku służbowego; produkty przywiezione w ten sposób mogą zostać sprzedane, odpłatnie lub nieodpłatnie, na terytorium kraju, do którego zostały przywiezione, wyłącznie na warunkach określonych przez rząd tego kraju.
Wspólnota jest także zwolniona z wszelkich ceł, zakazów i ograniczeń przywozowych i wywozowych w odniesieniu do swoich publikacji.
Artykuł 5
W celu komunikacji służbowej i przekazywania wszelkich dokumentów, instytucje Wspólnoty korzystają na terytorium każdego Państwa Członkowskiego z przywilejów przyznawanych przez dane państwo placówkom dyplomatycznym.
Korespondencja służbowa i inne środki komunikacji służbowej instytucji Wspólnoty nie podlegają cenzurze.
Artykuł 6
Laissez-passer w postaci, która zostanie określona przez Radę, a które władze Państwa Członkowskiego uznają za ważny dokument podróży, mogą być wystawiane członkom i pracownikom instytucji Wspólnoty przez szefów tych instytucji. Te laissez-passer wydawane są urzędnikom i innym pracownikom na warunkach określonych w regulaminie pracowniczym urzędników i warunkach zatrudnienia innych pracowników, przewidzianych w artykule 186 niniejszego Traktatu.
Komisja może zawierać umowy umożliwiające uznawanie laissez-passer jako ważnych dokumentów podróży na terytorium państw trzecich.
Artykuł 7
Swoboda przepływu członków Zgromadzenia podróżujących do lub z miejsca obrad Zgromadzenia nie podlega żadnym ograniczeniom administracyjnym lub innym.
Członkom Zgromadzenia, w zakresie kontroli celnej i walutowej, przyznaje się:
a) ze strony własnego rządu - takie same udogodnienia jak przyznawane wyższym urzędnikom wyjeżdżającym za granicę na czasowe pobyty służbowe;
b) ze strony rządów innych Państw Członkowskich - takie same udogodnienia jak przyznawane przedstawicielom obcych rządów w związku z czasowym pobytem służbowym.
Artykuł 8
Nie można prowadzić dochodzenia, postępowania sądowego wobec członków Zgromadzenia ani też ich zatrzymywać z powodu ich opinii lub stanowiska zajętego przez nich w głosowaniu w czasie wykonywania przez nich obowiązków służbowych.
Artykuł 9
Podczas sesji Zgromadzenia, jego członkowie korzystają:
a) na terytorium swojego państwa - z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa;
b) na terytorium innego Państwa Członkowskiego - z immunitetu chroniącego przed zatrzymaniem oraz immunitetu jurysdykcyjnego.
Immunitet chroni także członków podczas ich podróży do i z miejsca, gdzie odbywa się posiedzenie Zgromadzenia.
Nie można powoływać się na immunitet w przypadku, gdy członek został schwytany na gorącym uczynku; nie może on także stanowić przeszkody w wykonywaniu przez Zgromadzenie prawa uchylenia immunitetu w odniesieniu do któregokolwiek ze swoich członków.
Artykuł 10
Przedstawiciele Państw Członkowskich biorący udział w pracach instytucji Wspólnoty, ich doradcy i eksperci techniczni, korzystają w czasie wykonywania swoich funkcji i w czasie podróży do i z miejsca obrad, ze zwyczajowych przywilejów, immunitetów i udogodnień.
Niniejszy artykuł stosuje się również do członków organów doradczych Wspólnoty.
Artykuł 11
Na terytorium każdego Państwa Członkowskiego i bez względu na ich przynależność państwową, urzędnicy i inni pracownicy Wspólnoty, o których mowa w artykule 186 niniejszego Traktatu:
a) z zastrzeżeniem postanowień artykułów 152 i 188 niniejszego Traktatu, korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego co do dokonanych przez nich czynności służbowych, a obejmującego również słowa wypowiedziane lub napisane; korzystają oni z tego immunitetu również po zakończeniu pełnienia funkcji;
b) wraz ze współmałżonkami oraz członkami rodziny pozostającymi na ich utrzymaniu, nie podlegają ograniczeniom imigracyjnym i nie są objęci formalnościami dotyczącymi rejestracji cudzoziemców;
c) w zakresie przepisów walutowych, korzystają z takich samych udogodnień, które są zwyczajowo przyznawane pracownikom organizacji międzynarodowych;
d) korzystają z prawa przywozu bez opłat z kraju ostatniego miejsca zamieszkania lub z kraju, którego są obywatelami, mebli i przedmiotów osobistego użytku przy podejmowaniu po raz pierwszy pracy w danym kraju, a także prawa ponownego wywozu bez opłat mebli i przedmiotów osobistego użytku, po ustaniu funkcji w tym kraju, w obu przypadkach w stopniu uznanym przez rząd państwa, w którym prawo to jest wykonywane, za niezbędny;
e) korzystają z prawa przywozu bez opłat samochodu do użytku osobistego, nabytego w kraju ostatniego miejsca zamieszkania lub w kraju, którego są obywatelami na zasadach rządzących rodzimym rynkiem tego kraju, a także z prawa ponownego wywozu bez opłat tego samochodu, w obu przypadkach w stopniu uznanym przez rząd danego państwa za niezbędny.
Artykuł 12
Urzędnicy i inni pracownicy Wspólnoty objęci są podatkiem na rzecz Wspólnoty od dochodów, wynagrodzeń i dodatków wypłacanych im przez Wspólnotę, zgodnie z warunkami i procedurą określoną przez Radę, stanowiącą na podstawie wniosków przedłożonych przez Komisję w ciągu roku od wejścia w życie niniejszego Traktatu.
Są oni zwolnieni od krajowych podatków od dochodów, wynagrodzeń i dodatków wypłacanych przez Wspólnotę.
Artykuł 13
Przy stosowaniu podatku dochodowego, podatku majątkowego oraz podatku od spadku, a także stosując konwencje o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte między Państwami Członkowskimi Wspólnot, uznaje się, że urzędnicy i inni pracownicy Wspólnot, którzy osiedlają się na terytorium Państwa Członkowskiego innego niż kraj ich miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w momencie dołączenia do służb Wspólnot i wyłącznie z tytułu wykonywania swoich obowiązków na rzecz Wspólnot, zarówno w kraju ich faktycznego zamieszkania, jak i kraju zamieszkania dla celów podatkowych zachowują miejsce zamieszkania w tym ostatnim pod warunkiem, że kraj ten należy do Wspólnot. Niniejsze postanowienie stosuje się także do współmałżonka, w zakresie, w jakim nie wykonuje on działalności zawodowej oraz do dzieci na utrzymaniu i pozostających pod opieką osób, o których mowa w niniejszym artykule.
Mienie ruchome należące do osób, o których mowa w poprzednim akapicie, znajdujące się na terytorium państwa, w którym osoby te przebywają, jest zwolnione z podatku od spadku w tym państwie; w celu ustalenia takiego podatku, uznaje się to mienie za znajdujące się w państwie, w którym osoby te mają miejsce zamieszkania do celów podatkowych, z zastrzeżeniem praw państw trzecich oraz ewentualnego stosowania postanowień międzynarodowych konwencji dotyczących podwójnego opodatkowania.
Miejsce zamieszkania uzyskane wyłącznie w związku z pełnieniem funkcji w innych organizacjach międzynarodowych nie jest brane pod uwagę przy stosowaniu postanowień niniejszego artykułu.
Artykuł 14
Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, który przedstawi ona w ciągu roku od wejścia w życie niniejszego Traktatu, określa system opieki społecznej obejmujący urzędników i innych pracowników Wspólnoty.
Artykuł 15
Rada, stanowiąc na wniosek Komisji i po konsultacji z innymi zainteresowanymi instytucjami, określa kategorie urzędników i innych pracowników Wspólnoty, do których stosują się postanowienia artykułu 11, artykułu 12 akapit drugi i artykułu 13, częściowo lub w całości.
Nazwiska, stopnie służbowe i adresy urzędników i innych pracowników w poszczególnych kategoriach przekazywane są okresowo rządom Państw Członkowskich.
Artykuł 16
Państwo Członkowskie, na którego terytorium znajduje się siedziba Wspólnoty, udziela zwyczajowych immunitetów dyplomatycznych placówkom dyplomatycznym państw trzecich akredytowanych przy Wspólnocie.
Artykuł 17
Przywileje, immunitety i inne udogodnienia przyznaje się urzędnikom i innym pracownikom Wspólnoty wyłącznie w interesie Wspólnoty.
Każda z instytucji Wspólnoty powinna uchylić immunitet udzielony urzędnikowi lub innemu pracownikowi, kiedy uzna, że uchylenie takiego immunitetu nie jest sprzeczne z interesami Wspólnoty.
Artykuł 18
W celu stosowania niniejszego Protokołu, instytucje Wspólnoty współpracują z właściwymi władzami danych Państw Członkowskich.
Artykuł 19
Postanowienia artykułów 11-14 i artykułu 17 mają zastosowanie do członków Komisji.
Artykuł 20
Artykuły 11 do 14 i artykuł 17 stosuje się wobec sędziów, rzeczników generalnych, sekretarza i sprawozdawców pomocniczych Trybunału Sprawiedliwości, bez uszczerbku dla postanowień artykułu 3 Protokołu w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości, dotyczących immunitetu jurysdykcyjnego sędziów i rzeczników generalnych.
W DOWÓD CZEGO niżej wymienieni pełnomocnicy złożyli swoje podpisy pod niniejszym Protokołem.
Sporządzono w Brukseli, siedemnastego kwietnia roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego siódmego.
WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,
PRAGNĄC określić Statut Trybunału przewidziany w artykule 160 Traktatu,
POWOŁALI w tym celu jako swych pełnomocników:
JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL BELGÓW:
Barona J. Ch. SNOY et D'OPPUERSA
Sekretarza Generalnego Ministerstwa Spraw Gospodarczych, Przewodniczącego Delegacji Belgijskiej na Konferencję Międzyrządową,
PREZYDENT REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC:
Profesora dr Carla Friedricha OPHULSA
Ambasadora Republiki Federalnej Niemiec, Przewodniczącego Delegacji Niemieckiej na Konferencję Międzyrządową;
PREZYDENT REPUBLIKI FRANCUSKIEJ:
Roberta MORJOLINA
Profesora prawa, Zastępcę Przewodniczącego Delegacji Francuskiej na Konferencję Międzyrządową;
PREZYDENT REPUBLIKI WŁOSKIEJ:
V. BADINIEGO CONFALONIERIEGO
Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Gospodarczych, Przewodniczącego Delegacji Włoskiej na Konferencję Międzyrządową,
JEJ KRÓLEWSKA WYSOKOŚĆ WIELKA KSIĘŻNA LUKSEMBURGA:
Lamberta SCHAUSA
Ambasadora Wielkiego Księstwa Luksemburga, Przewodniczącego Delegacji Luksemburskiej na Konferencję Międzyrządową;
JEJ KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓLOWA NIDERLANDÓW:
J. LINTHORSTA HOMANA
Przewodniczącego Delegacji Niderlandzkiej na Konferencję Międzyrządową;
KTÓRZY, po wymianie swych pełnomocnictw uznanych za należyte i sporządzone we właściwej formie,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które są dołączone do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.
Artykuł 1
Trybunał, ustanowiony artykułem 3 niniejszego Traktatu, jest powołany i funkcjonuje zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu i niniejszego Statutu.
Artykuł 2
Przed podjęciem obowiązków każdy z sędziów na posiedzeniu jawnym ślubuje wykonywać swe obowiązki bezstronnie i sumiennie oraz utrzymać w tajemnicy treść obrad Trybunału.
Artykuł 3
Sędziów chroni immunitet jurysdykcyjny. Po zakończeniu funkcji, są nadal objęci immunitetem dotyczącym pełnionych przez nich czynności służbowych, a obejmującym również słowa wypowiedziane lub napisane.
Trybunał obradujący na posiedzeniu plenarnym może uchylić immunitet.
W przypadku uchylenia immunitetu i wszczęcia postępowania karnego przeciwko sędziemu, jest on sądzony w Państwie Członkowskim jedynie przez sąd uprawniony do sądzenia członków najwyższych krajowych organów sądowniczych.
Artykuł 4
Sędziowie nie mogą sprawować żadnych funkcji politycznych ani administracyjnych.
Nie mogą oni wykonywać żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej działalności zawodowej, o ile Rada w drodze wyjątku nie zwolni ich od tego zakazu.
Podejmując swoje obowiązki, uroczyście zobowiązują się szanować, w trakcie pełnienia funkcji i po ich zakończeniu, zobowiązania z nich wynikające, zwłaszcza obowiązki uczciwości i roztropności przy obejmowaniu pewnych stanowisk lub przyjmowaniu pewnych korzyści po zakończeniu funkcji.
Wszelkie związane z tą sprawą wątpliwości rozstrzyga Trybunał.
Artykuł 5
Poza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci funkcje sędziego kończą się z chwilą jego rezygnacji.
Sędzia składa rezygnację przesyłając ją w formie pisemnej do prezesa Trybunału, który przekazuje ją do przewodniczącego Rady. W momencie tego zawiadomienia, w składzie sędziowskim powstaje wakat.
Z wyjątkiem okoliczności, których dotyczy artykuł 6, sędzia nadal pełni funkcję do momentu podjęcia obowiązków przez następcę.
Artykuł 6
Sędzia może być zwolniony z funkcji lub pozbawiony prawa do emerytury bądź innych przysługujących mu korzyści tylko wówczas, gdy w jednomyślnej opinii sędziów i rzeczników generalnych Trybunału, nie spełnia on już wymaganych warunków lub nie czyni zadość zobowiązaniom wynikającym z jego urzędu. Dany sędzia nie bierze udziału w tych obradach.
Sekretarz Trybunału przekazuje decyzję Trybunału przewodniczącemu Zgromadzenia i przewodniczącemu Komisji oraz zawiadamia o niej przewodniczącego Rady.
W przypadku decyzji o pozbawieniu sędziego funkcji, w składzie sędziowskim powstaje wakat w momencie zawiadomienia przewodniczącego Rady.
Artykuł 7
Sędzia, który ma zastąpić innego sędziego Trybunału przed upływem jego kadencji, jest mianowany na okres pozostający do zakończenia kadencji swego poprzednika.
Artykuł 8
Postanowienia artykułów 2-7 mają zastosowanie do rzeczników generalnych.
Artykuł 9
Przed podjęciem obowiązków sekretarz ślubuje wykonywać swe obowiązki bezstronnie i sumiennie oraz utrzymać w tajemnicy treść obrad Trybunału.
Artykuł 10
Trybunał uzgadnia zastępstwo dla sekretarza, gdy ten nie może uczestniczyć w posiedzeniach Trybunału.
Artykuł 11
Trybunałowi przydziela się urzędników i innych pracowników, aby umożliwić mu funkcjonowanie. Są oni odpowiedzialni przed sekretarzem, który podlega prezesowi.
Artykuł 12
Na wniosek Trybunału Rada, stanowiąc jednomyślnie, może postanowić o mianowaniu sprawozdawców pomocniczych i określić ich status. Od sprawozdawców pomocniczych można wymagać, zgodnie z warunkami określonymi w regulaminie proceduralnym, aby uczestniczyli we wstępnych dochodzeniach dotyczących spraw, które będą rozpatrywane przez Trybunał oraz współpracowali z sędzią pełniącym rolę sprawozdawcy.
Sprawozdawców pomocniczych wybiera się spośród osób o niekwestionowanej niezależności i które posiadają niezbędne kwalifikacje prawnicze; mianuje ich Rada. Przed podjęciem obowiązków ślubują oni wykonywać swe obowiązki bezstronnie i sumiennie oraz utrzymać w tajemnicy treść obrad Trybunału.
Artykuł 13
Od sędziów, rzeczników generalnych i sekretarza wymaga się, aby zamieszkiwali w miejscu, w którym znajduje się siedziba Trybunału.
Artykuł 14
Obrady Trybunału odbywają się w trybie ciągłym. Czas trwania urlopów sędziowskich ustala Trybunał, mając na względzie potrzeby wynikające z własnej pracy.
Artykuł 15
Obrady Trybunału są ważne jedynie wtedy, gdy uczestniczy w nich nieparzysta liczba jego członków. Orzeczenia pełnego składu Trybunału są ważne jedynie wtedy, gdy zasiada pięciu jego członków. Orzeczenia izb są ważne jedynie wtedy, gdy zasiada trzech sędziów; w sytuacji, gdy jeden z sędziów izby nie może uczestniczyć w obradach można, zgodnie z warunkami określonymi w regulaminie proceduralnym, wezwać do uczestnictwa w obradach sędziego z innej izby.
Artykuł 16
Ani sędzia, ani rzecznik generalny nie może współdecydować o sprawie, w której uczestniczył jako pełnomocnik, doradca albo adwokat lub radca prawny jednej ze stron lub, jeśli został powołany do orzekania w niej jako członek sądu, komisji śledczej lub w jeszcze innej roli.
Jeśli z jakiegoś szczególnego powodu sędzia lub rzecznik generalny uzna, że nie powinien brać udziału w orzekaniu w jakiejś konkretnej sprawie lub badaniu jej, informuje o tym prezesa. Jeśli z jakiegoś szczególnego powodu prezes uzna, że sędzia lub rzecznik generalny nie powinien zasiadać w jakiejś konkretnej sprawie lub przedkładać w niej wniosków, zawiadamia o tym zainteresowanego.
Wszelkie trudności powstające w związku ze stosowaniem niniejszego artykułu rozstrzyga Trybunał.
Strona nie może wnosić o zmianę składu Trybunału lub jednej z jego izb, podając za powód bądź przynależność państwową sędziego, bądź brak w składzie Trybunału lub izby sędziego mającego przynależność państwową tę samą co ta strona.
Artykuł 17
Państwa i instytucje Wspólnoty reprezentuje przed Trybunałem pełnomocnik, ustanawiany dla każdej sprawy; pełnomocnika może wspomagać doradca albo adwokat lub radca prawny, uprawniony do występowania przed sądem Państwa Członkowskiego.
Inne strony muszą być reprezentowane przez adwokata lub racę prawnego uprawnionego do występowania przed sądem Państwa Członkowskiego.
Gdy pełnomocnicy, doradcy i adwokaci lub radcowie prawni występują przed Trybunałem, zgodnie z warunkami określonymi w regulaminie proceduralnym, korzystają z praw i immunitetów niezbędnych do wykonywania obowiązków w sposób niezależny.
W stosunku do doradców i adwokatów lub radców prawnych występujących przed Trybunałem, Trybunał ma uprawnienia właściwe dla sądów powszechnych, zgodnie z warunkami określonymi w regulaminie proceduralnym.
Nauczyciele akademiccy mający przynależność Państwa Członkowskiego, którego prawo przyznaje im prawo reprezentowania stron przed sądem, mają takie same prawa przed Trybunałem jak te, które niniejszy artykuł przyznaje adwokatom lub radcom prawnym uprawnionym do występowania przed sądem Państwa Członkowskiego.
Artykuł 18
Procedura postępowania przed Trybunałem składa się z dwóch części: pisemnej i ustnej.
Na procedurę pisemną składa się przekazywanie stronom oraz instytucjom Wspólnoty, których decyzje są przedmiotem sporu, wniosków, memoriałów, argumentów obrony i uwag oraz odpowiedzi na nie, jeśli takowe są, jak też wszelkich akt i dokumentów stanowiących dowody w sprawie lub ich poświadczonych kopii.
Materiały przekazuje sekretarz w trybie i w terminie określonym w regulaminie proceduralnym.
Na procedurę ustną składa się odczytywanie protokołu przedłożonego przez sędziego pełniącego rolę sprawozdawcy, wysłuchiwanie przez Trybunał pełnomocników, doradców, adwokatów lub radców prawnych uprawnionych do występowania przed sądem Państwa Członkowskiego, wniosków rzecznika generalnego oraz, w miarę możliwości, przesłuchiwanie świadków i wysłuchiwanie opinii biegłych.
Artykuł 19
Wniesienie skargi do Trybunału następuje poprzez skierowanie jej w formie pisemnej do sekretarza Trybunału. Skarga musi zawierać nazwisko skarżącego oraz adres zamieszkania i charakter osoby podpisującej, nazwisko strony lub stron, przeciwko którym wnosi się skargę, przedmiot sporu, wnioski oraz zwięzłe przedstawienie zarzutów prawnych stanowiących podstawę skargi.
Skardze towarzyszy, w stosownych przypadkach, akt, którego unieważnienia się żąda lub, w okolicznościach przewidzianych w artykule 148 niniejszego Traktatu, dokumenty dowodowe dotyczące daty wezwania instytucji do działania zgodnie z artykułem, o którym mowa. Gdy dokumenty nie zostają przedłożone razem ze skargą, sekretarz zwraca się do zainteresowanej strony o przedstawienie ich w odpowiednim czasie, lecz prawa strony nie wygasają nawet wtedy, gdy takie dokumenty są przedstawione po terminie wyznaczonym do wszczęcia postępowania.
Artykuł 20
W sprawie objętej artykułem 18 niniejszego Traktatu, wniesienie skargi do Trybunału następuje poprzez odwołanie skierowane do sekretarza Trybunału. Odwołanie musi zawierać nazwisko i adres zamieszkania skarżącego oraz charakter osoby podpisującej, wskazanie decyzji, od której wnosi się odwołanie, wskazanie stron przeciwnych, przedmiotu sporu, opinie i zwięzłe przedstawienie podstaw odwołania.
Do odwołania dołącza się poświadczoną kopię zaskarżanej decyzji Komitetu Arbitrażowego.
W wypadku odrzucenia odwołania przez Trybunał, decyzja Komitetu Arbitrażowego jest ostateczna.
W wypadku orzeczenia o nieważności decyzji Komitetu Arbitrażowego przez Trybunał, sprawa może zostać wznowiona, gdy będzie to właściwe, z inicjatywy jednej ze stron postępowania, przed Komitetem Arbitrażowym. Podlega on wszelkim decyzjom w kwestiach prawnych wydanym przez Trybunał.
Artykuł 21
W sprawach objętych artykułem 150 niniejszego Traktatu, sąd Państwa Członkowskiego podejmujący decyzję o zawieszeniu postępowania i przekazaniu sprawy do Trybunału zawiadomia o niej Trybunał. Następnie sekretarz Trybunału zawiadamia o tej decyzji strony, Państwa Członkowskie i Komisję, jak również Radę, jeśli spór dotyczy ważności lub wykładni aktu wydanego przez Radę.
W terminie dwóch miesięcy od tego zawiadomienia strony, Państwa Członkowskie, Komisja oraz, gdzie to właściwe, Rada, będą uprawnione do przedłożenia Trybunałowi memoriałów lub uwag na piśmie.
Artykuł 22
Trybunał może nakazać stronom, aby przedstawiły wszelkie dokumenty i dostarczyły wszelkich informacji, które Trybunał uzna za pożądane. Odmowa zostanie formalnie zaprotokołowana.
Trybunał może również nakazać Państwom Członkowskim i instytucjom nie będącym stronami w sprawie, aby dostarczyły wszelkich informacji, które Trybunał uzna za niezbędne w postępowaniu.
Artykuł 23
Trybunał może również w dowolnym momencie powierzyć każdej osobie, organowi, władzy, komitetowi lub innej wybranej przez siebie organizacji zadanie sporządzenia ekspertyzy.
Artykuł 24
Świadkowie mogą być przesłuchiwani na warunkach określonych w regulaminie proceduralnym.
Artykuł 25
W stosunku do świadków, którzy nie stawili się, Trybunał ma uprawnienia powszechnie przyznane sądom i może nałożyć kary pieniężne, zgodnie z warunkami określonymi w regulaminie proceduralnym.
Artykuł 26
Świadkowie i biegli mogą być przesłuchiwani pod przysięgą składaną w formie określonej w regulaminie proceduralnym lub w sposób przewidziany prawem kraju, z którego pochodzi świadek lub biegły.
Artykuł 27
Trybunał może zarządzić przesłuchanie świadka lub biegłego przez władze sądowe w jego stałym miejscu zamieszkania.
Zarządzenie w tej sprawie wysyła się do wykonania właściwemu organowi sądowemu zgodnie z warunkami określonymi w regulaminie proceduralnym. Dokumenty sporządzone zgodnie z prośbą o udzielenie pomocy sądowej odsyła się Trybunałowi na tych samych warunkach.
Trybunał pokrywa koszty, nie naruszając prawa do obciążania nimi stron, gdy uzna to za stosowne.
Artykuł 28
Państwo Członkowskie traktuje każde złamanie przysięgi przez świadka lub biegłego tak, jakby przestępstwo to popełniono przed jednym z jego sądów właściwych do orzekania w sprawach cywilnych. Na wniosek Trybunału Państwo Członkowskie sądzi sprawcę przed właściwym sądem krajowym.
Artykuł 29
Rozprawa jest jawna, jeżeli Trybunał, działając z urzędu lub na wniosek stron, z ważnych powodów nie postanowi inaczej.
Artykuł 30
W czasie rozpraw Trybunał może wysłuchiwać biegłych, świadków i strony. Jednakże strony mogą zwracać się do Trybunału jedynie poprzez swych przedstawicieli.
Artykuł 31
Z każdej rozprawy sporządza się protokół, podpisywany przez prezesa i sekretarza.
Artykuł 32
Wokanda ustalana jest przez prezesa Trybunału.
Artykuł 33
Obrady Trybunału są i pozostają niejawne.
Artykuł 34
Orzeczenia zawierają uzasadnienie oraz nazwiska sędziów uczestniczących w obradach.
Artykuł 35
Orzeczenia podpisują prezes i sekretarz. Odczytuje się je na posiedzeniu jawnym.
Artykuł 36
Trybunał orzeka w sprawie kosztów.
Artykuł 37
Stosując procedurę doraźną, określoną w regulaminie proceduralnym która, w niezbędnym zakresie, może różnić się od postanowień niniejszego Statutu, prezes Trybunału może rozstrzygać wnioski o zawieszenie wykonania, zgodnie z artykułem 157 niniejszego Traktatu, bądź zalecić środki tymczasowe zgodnie z artykułem 158 albo zawiesić wykonanie przymusowe zgodnie z ostatnim akapitem artykułu 164.
Jeśli nie może tego uczynić prezes, zastępuje go inny sędzia zgodnie z warunkami określonymi w regulaminie proceduralnym.
Orzeczenie prezesa lub sędziego, który go zastępuje, jest tymczasowe i w żadnym wypadku nie przesądza decyzji Trybunału co do istoty sprawy.
Artykuł 38
Państwa Członkowskie i instytucje Wspólnoty mogą interweniować w sprawach rozpatrywanych przez Trybunał.
Takie samo prawo przysługuje każdej innej osobie, która uzasadni interes w rozwiązaniu sporu przedłożonego Trybunałowi, z wyjątkiem sporów między Państwami Członkowskimi, między instytucjami Wspólnoty lub między Państwami Członkowskimi a instytucjami Wspólnoty.
Interwencje ograniczają się do poparcia wniosków jednej ze stron.
Artykuł 39
Jeśli należycie zawiadomiona strona pozwana nie złoży pisemnych wniosków, wydaje się przeciwko tej stronie wyrok zaoczny. Od wyroku zaocznego można wnieść sprzeciw w terminie jednego miesiąca od zawiadomienia o nim. Sprzeciw nie ma skutku zawieszającego wykonanie wyroku zaocznego, o ile Trybunał nie postanowi inaczej.
Artykuł 40
W sprawach oraz na warunkach określonych w regulaminie proceduralnym Państwa Członkowskie, instytucje Wspólnoty i inne osoby fizyczne lub prawne mogą wnieść przeciw orzeczeniu powództwo przeciwegzekucyjne, jeżeli orzeczenie to narusza ich prawa i zostało wydane w sprawie, do udziału w której nie zostali wezwani.
Artykuł 41
Jeśli zachodzi wątpliwość co do znaczenia lub zakresu wyroku, Trybunał jest właściwy do dokonania jego wykładni na wniosek którejkolwiek ze stron lub instytucji Wspólnoty, która uzasadni swój interes w tym zakresie.
Artykuł 42
Rewizję do wyroku można wnieść do Trybunału jedynie w związku z ujawnieniem okoliczności faktycznej mogącej mieć decydujące znaczenie, nieznanej Trybunałowi ani stronie żądającej rewizji przed wydaniem wyroku.
Postępowanie rewizyjne wszczyna się na mocy orzeczenia Trybunału, wyraźnie stwierdzającego istnienie nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej rewizję i - tym samym - uznającego dopuszczalność rewizji w sprawie.
Rewizji nie można wnieść po upływie dziesięciu lat od wydania wyroku.
Artykuł 43
Regulamin proceduralny określa szczególne terminy uwzględniające odległości.
Upływ terminu nie narusza uprawnień, jeśli strona dowiedzie zaistnienie nieprzewidzianych okoliczności lub siły wyższej.
Artykuł 44
Roszczenia wynikające z odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty ulegają przedawnieniu z upływem pięciu lat od zdarzenia stanowiącego podstawę tej odpowiedzialności. Okres przedawnienia przerywa wniesienie skargi do Trybunału lub uprzednie wniesienie przez poszkodowanego wniosku do właściwej instytucji Wspólnoty. W tym ostatnim przypadku wszczęcie postępowania musi nastąpić w ciągu dwóch miesięcy, o których jest mowa w artykule 146; przepisy drugiego akapitu artykułu 148 stosują się odpowiednio.
Artykuł 45
Regulamin proceduralny Trybunału określony w artykule 160 niniejszego Traktatu zawiera, oprócz postanowień zawartych w niniejszym Statucie, wszelkie postanowienia niezbędne do jego stosowania, a w razie potrzeby do jego uzupełnienia.
Artykuł 46
Rada, stanowiąc jednomyślnie, może dokonać takich dalszych zmian w postanowieniach niniejszego Statutu, które okażą się konieczne w związku ze środkami przyjmowanymi przez Radę zgodnie z ostatnim akapitem artykułu 137 niniejszego Traktatu.
Artykuł 47
Bezpośrednio po złożeniu ślubowania, przewodniczący Rady wyznacza w drodze losowania sędziów i rzeczników generalnych, których mandat wygasa z końcem pierwszego trzyletniego okresu zgodnie z akapitami drugim i trzecim artykułu 139 niniejszego Traktatu.
W DOWÓD CZEGO niżej wymienieni pełnomocnicy złożyli swoje podpisy pod niniejszym Protokołem.
Sporządzono w Brukseli, siedemnastego kwietnia roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego siódmego.
