abc

Zarejestruj się! | Zaloguj się

newsletterNewsletter| facebook

Serwisy biznesowe ABC
  • ABC.com.pl
  • Akty prawne
  • Kadry
  • Oświata
  • BHP
  • Podatki
  • Budownictwo
  • Zdrowie
  • Dyrektor Szkoły
  • Środowisko
  • Doradca Podatkowy
Serwisy prawnicze LEX
  • LEX.pl
  • Akty prawne
  • Serwis samorządowy
  • Portal dla studenta
  • Mediacje
  • Zastepstwo.pl
  • Kancelaria
Produkty on-line
  • LEX Omega
  • LEX Sigma
  • LEX Gamma
  • LEX dla Samorządu Terytorialnego
  • LEX Zamówienia Publiczne
  • LEX Administracja Skarbowa
  • LEX dla Banków
  • LEX dla Sędziego i Prokuratora
  • Czasopisma on-line
  • Informator Prawno-Gospodarczy
  • Kancelaria Prawna
  • Prawo Europejskie
  • LEX Szkolnictwo Wyższe i Nauka
  • LEX Tłumaczenia
  • Vademecum Głównego Księgowego
  • Vademecum Głównego Księgowego Administracja
  • Vademecum Doradcy Podatkowego
  • Vademecum Biegłego Rewidenta
  • Serwis HR
  • Serwis Prawa Pracy i Ubez. Społ.
  • Serwis Windykacje
  • Serwis BHP
  • Serwis Budowlany
  • Prawo Oświatowe
  • Prawo Ochrony Środowiska
  • Prawo i Zdrowie
  • Analityk Finansowy
  • TV - Wolters Kluwer Polska
  • Strona główna
  • Kadry
  • BHP
  • Oświata
  • Podatki
  • Budownictwo
  • Środowisko
  • Zdrowie
Wyszukaj: szukaj
Strona główna » Prawo » Dziennik Ustaw » Dz.U.96.32.143
Drukuj
Dz.U.96.32.143
OBWIESZCZENIE
MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH
z dnia 12 lutego 1996 r.
w sprawie publikacji za³¹czników do Porozumienia ustanawiaj¹cego Œwiatow¹ Organizacjê Handlu (WTO).
(Dz. U. z dnia 19 marca 1996 r.)
Stosownie do oœwiadczenia rz¹dowego z dnia 31 lipca 1995 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolit¹ Polsk¹ Porozumienia ustanawiaj¹cego Œwiatow¹ Organizacjê Handlu (WTO), sporz¹dzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 484), publikuje siê niniejszym nastêpuj¹ce porozumienia bêd¹ce za³¹cznikami do powy¿szego Porozumienia (Dz. U. Nr 98, poz. 483):
- Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw w³asnoœci intelektualnej,
- Porozumienie w sprawie regu³ pochodzenia,
- Porozumienie w sprawie inspekcji przedwysy³kowej,
- Mechanizm przegl¹du polityki handlowej.
(Wy¿ej wymienione porozumienia stanowi¹ odrêbny za³¹cznik do niniejszego numeru)
ZA£¥CZNIKI
DO POROZUMIENIA USTANAWIAJ¥CEGO ŒWIATOW¥ ORGANIZACJÊ HANDLU (WTO)
sporz¹dzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr. 98, poz. 483)
(Za³¹cznik 1C - Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw w³asnoœci intelektualnej; za³¹cznik 1A - Porozumienie w sprawie regu³ pochodzenia; za³¹cznik 1A - Porozumienie w sprawie inspekcji przedwysy³kowej; za³¹cznik 3 - Mechanizm przegl¹du polityki handlowej)
SPIS TREŒCI
Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw w³asnoœci intelektualnej
Porozumienie w sprawie regu³ pochodzenia
Porozumienie w sprawie inspekcji przedwysy³kowej
Mechanizm przegl¹du polityki handlowej

ZA£¥CZNIK NR 1

POROZUMIENIE W SPRAWIE HANDLOWYCH ASPEKTÓW PRAW W£ASNOŒCI INTELEKTUALNEJ

CZʌƠi:
Postanowienia ogólne i podstawowe zasady
CZʌƠII:
Standardy dotycz¹ce dostêpnoœci, zakresu i korzystania z praw w³asnoœci intelektualnej
1. Prawa autorskie i pokrewne
2. Znaki towarowe
3. Oznaczenia geograficzne
4. Wzory przemys³owe
5. Patenty
6. Wzory masek (topografie) uk³adów scalonych
7. Ochrona informacji nie ujawnionej
8. Kontrola praktyk antykonkurencyjnych w licencjach umownych
CZʌƠIII:
Dochodzenie i egzekucja praw w³asnoœci intelektualnej
1. Zobowi¹zania ogólne
2. Procedura cywilna i administracyjna oraz œrodki zaradcze
3. Œrodki tymczasowe
4. Wymagania specjalne odnosz¹ce siê do œrodków stosowanych przy kontroli granicznej
5. Procedury karne
CZʌƠIV:
Nabycie i utrzymanie w mocy praw w³asnoœci intelektualnej oraz procedury sporne w zakresie tych praw
CZʌƠV:
Zapobieganie sporom i rozstrzyganie sporów
CZʌƠVI:
Postanowienia przejœciowe
CZʌƠVII:
Postanowienia instytucjonalne; Postanowienia koñcowe
POROZUMIENIE W SPRAWIE HANDLOWYCH ASPEKTÓW PRAW W£ASNOŒCI INTELEKTUALNEJ
Cz³onkowie,
Pragn¹c ograniczyæ wypaczenia i przeszkody w handlu miêdzynarodowym i bior¹c pod uwagê potrzebê promowania skutecznej i wystarczaj¹cej ochrony praw w³asnoœci intelektualnej oraz zapewnienia, ¿e œrodki i procedury dochodzenia i egzekucji praw w³asnoœci intelektualnej nie stan¹ siê ograniczeniami dla handlu prowadzonego w prawnie dozwolony sposób;
Uznaj¹c za niezbêdne stworzenie w tym celu nowych zasad i rygorów dotycz¹cych:
(a) stosowania podstawowych zasad GATT 1994 i odpowiednich porozumieñ miêdzynarodowych oraz konwencji dotycz¹cych w³asnoœci intelektualnej;
(b) ustanowienia odpowiednich standardów i zasad dotycz¹cych dostêpnoœci, zakresu i korzystania z praw w³asnoœci intelektualnej odnosz¹cych siê do handlu;
(c) ustanowienia skutecznych i w³aœciwych œrodków dochodzenia i egzekwowania praw odnosz¹cych siê do handlowych aspektów w³asnoœci intelektualnej bior¹c pod uwagê ró¿nice w krajowych systemach prawnych;
(d) ustanowienia skutecznych i szybkich procedur wielostronnego zapobiegania sporom i rozstrzygania sporów miêdzy rz¹dami; oraz
(e) postanowieñ przejœciowych, których celem jest najpe³niejszy udzia³ w rezultatach negocjacji;
Uznaj¹c potrzebê istnienia wielostronnych ram obejmuj¹cych zasady, regu³y i dyscypliny dotycz¹ce miêdzynarodowego handlu towarami podrabianymi;
Uznaj¹c, ¿e prawa w³asnoœci intelektualnej s¹ prawami prywatnymi;
Uznaj¹c le¿¹ce u podstaw polityki spo³ecznej cele krajowych systemów ochrony w³asnoœci intelektualnej, w³¹cznie z celami dotycz¹cymi rozwoju i technologii;
Uznaj¹c tak¿e szczególne potrzeby Cz³onków - krajów najmniej rozwiniêtych w zakresie maksymalnej elastycznoœci we wdra¿aniu w kraju ustaw i przepisów w celu umo¿liwienia im stworzenia solidnej i trwa³ej bazy technologicznej;
Podkreœlaj¹c wagê zmniejszenia napiêæ poprzez podjêcie silniejszych zobowi¹zañ dotycz¹cych rozwi¹zywania sporów z zakresu spraw odnosz¹cych siê do handlowych aspektów problemów w³asnoœci intelektualnej poprzez zastosowanie procedur wielostronnych;
Pragn¹c ustanowiæ wzajemnie wspomagaj¹cy siê zwi¹zek miêdzy WTO i Œwiatow¹ Organizacjê W³asnoœci Intelektualnej (zwan¹ w niniejszym Porozumieniu WIPO) oraz innymi odpowiednimi organizacjami miêdzynarodowymi;
Niniejszym uzgadniaj¹, co nastêpuje:

CZʌƠI

postanowienia ogólne i zasady podstawowe

Artyku³ 1

Charakter i zakres zobowi¹zañ
1. Cz³onkowie wprowadz¹ w ¿ycie postanowienia niniejszego Porozumienia. Cz³onkowie mog¹, lecz nie s¹ zobowi¹zani, wprowadziæ w swoim prawie szersz¹ ochronê ni¿ wymagana przez niniejsze Porozumienie, pod warunkiem ¿e taka ochrona nie bêdzie sprzeczna z postanowieniami niniejszego Porozumienia. Cz³onkom pozostawia siê swobodê okreœlenia w³aœciwego sposobu wprowadzania w ¿ycie postanowieñ niniejszego Porozumienia do ich systemów prawnych i praktyki.
2. Dla potrzeb niniejszego Porozumienia pojêcie "W³asnoœæ intelektualna" odnosi siê do wszystkich kategorii w³asnoœci intelektualnej, stanowi¹cych przedmiot uregulowañ Sekcji 1-7 Czêœci II.
3. Cz³onkowie przyznaj¹ sposób traktowania, ustanowiony w niniejszym Porozumieniu, wszystkim podmiotom innych Cz³onków1. W odniesieniu do odpowiednich praw w³asnoœci intelektualnej, przez podmioty innych Cz³onków rozumie siê osoby fizyczne i prawne, które spe³nia³yby kryteria dla uzyskania ochrony zgodnie z Konwencj¹ parysk¹ (1967). Konwencj¹ berneñsk¹ (1971), Konwencj¹ rzymsk¹ i Traktatem o w³asnoœci intelektualnej w odniesieniu do uk³adów scalonych, gdyby wszyscy Cz³onkowie WTO byli cz³onkami tych konwencji2. Jakikolwiek Cz³onek korzystaj¹cy z mo¿liwoœci przewidzianych w ust. 3 Artyku³u 5 lub ust. 2 Artyku³u 6 Konwencji rzymskiej dokona notyfikacji przewidzianej tymi przepisami Radzie Handlowych Aspektów Praw W³asnoœci Intelektualnej (Radzie TRIPS).
____________________
1 Je¿eli w niniejszym Porozumieniu jest mowa o "podmiotach", w przypadku oddzielnego terytorium celnego, Cz³onka WTO, bêdzie to oznacza³o osoby fizyczne lub prawne, które maj¹ siedzibê lub które maj¹ istniej¹ce i dzia³aj¹ce przedsiêbiorstwo przemys³owe lub handlowe na takim terytorium celnym.
2 W niniejszym Porozumieniu "Konwencja paryska" oznacza Konwencjê parysk¹ o ochronie w³asnoœci przemys³owej. "Konwencja paryska (1967)" oznacza Akt sztokholmski tej konwencji z dnia 14 lipca 1967 roku. "Konwencja berneñska" oznacza Konwencjê berneñsk¹ o ochronie dzie³ literackich i artystycznych. "Konwencja berneñska (1971)" oznacza Akt paryski tej Konwencji z dnia 24 lipca 1971 roku. "Konwencja rzymska" oznacza Miêdzynarodow¹ konwencjê o ochronie wykonawców, producentów fonogramów i organizacji nadawczych, przyjêt¹ w Rzymie w dniu 26 paŸdziernika 1961 roku. "Traktat o w³asnoœci intelektualnej w odniesieniu do uk³adów scalonych" (Traktat IPIC) oznacza traktat o w³asnoœci intelektualnej w odniesieniu do uk³adów scalonych, przyjêty w Waszyngtonie w dniu 26 maja 1989 roku. "Porozumienie WTO" oznacza Porozumienie ustanawiaj¹ce Œwiatow¹ Organizacjê Handlu (WTO).

Artyku³ 2

Konwencje dotycz¹ce w³asnoœci intelektualnej
1. W zakresie Czêœci II, III i IV niniejszego Porozumienia Cz³onkowie zastosuj¹ siê do wymogów Artyku³ów 1-12 i 19 Konwencji paryskiej (1967).
2. ¯adne z postanowieñ Czêœci I do IV niniejszego Porozumienia nie uchyli istniej¹cych wzajemnych zobowi¹zañ Cz³onków, wynikaj¹cych z Konwencji paryskiej, Konwencji berneñskiej, Konwencji rzymskiej i Traktatu o w³asnoœci intelektualnej w odniesieniu do uk³adów scalonych.

Artyku³ 3

Traktowanie narodowe
1. Ka¿dy Cz³onek przyzna podmiotom innych Cz³onków traktowanie nie mniej korzystne ni¿ to, jakie przyznaje w³asnym podmiotom w zakresie ochrony3 w³asnoœci intelektualnej, z zastrze¿eniem wyj¹tków ju¿ przewidzianych odpowiednio w Konwencji paryskiej (1967), Konwencji berneñskiej (1971), Konwencji rzymskiej i Traktacie o w³asnoœci intelektualnej w odniesieniu do uk³adów scalonych. W stosunku do wykonawców, producentów fonogramów, organizacji nadawczych, zobowi¹zanie to stosuje siê jedynie do praw przyznanych postanowieniami niniejszego Porozumienia. Jakikolwiek Cz³onek korzystaj¹cy z mo¿liwoœci przewidzianych w Artykule 6 Konwencji berneñskiej (1971) i ust. 1(b) Artyku³u 16 Konwencji rzymskiej dokona notyfikacji Radzie TRIPS, jak to przewidziano w tych przepisach.
2. Cz³onkowie mog¹ skorzystaæ z wy³¹czeñ dozwolonych na podstawie ust. 1 w zwi¹zku z procedurami s¹dowymi lub administracyjnymi, w³¹czaj¹c w to wskazanie adresu dla dorêczeñ lub wyznaczenie przedstawiciela na terenie jurysdykcji Cz³onka jedynie wówczas, gdy wy³¹czenia takie s¹ niezbêdne dla zapewnienia zgodnoœci z ustawami i przepisami, które nie s¹ sprzeczne z postanowieniami niniejszego Porozumienia oraz gdy takie praktyki nie s¹ stosowane w sposób, który stanowi³by ukryte ograniczenie w handlu.
_______________
3 Dla celów Artyku³ów 3 i 4 niniejszego Porozumienia "ochrona" uwzglêdnia sprawy maj¹ce wp³yw na dostêpnoœæ, nabycie, zakres, utrzymanie w mocy oraz dochodzenie i egzekwowanie praw w³asnoœci intelektualnej, a tak¿e te sprawy maj¹ce wp³yw na korzystanie z praw w³asnoœci intelektualnej, które uregulowane zosta³y w sposób szczególny w niniejszym Porozumieniu.

Artyku³ 4

Zasada najwy¿szego uprzywilejowania
W zakresie ochrony w³asnoœci intelektualnej, jakakolwiek korzyœæ, udogodnienie, przywilej lub zwolnienie, przyznane przez Cz³onka podmiotom jakiegokolwiek innego kraju, bêdzie przyznane niezw³ocznie i bezwarunkowo podmiotom wszystkich innych Cz³onków. Wy³¹czone z tego zobowi¹zania s¹ przyznane przez Cz³onka korzyœci, udogodnienia, przywileje lub zwolnienia:
(a) wynikaj¹ce z miêdzynarodowych porozumieñ o pomocy s¹downiczej i dochodzenia i egzekwowania praw o charakterze ogólnym, a nie ograniczone szczególnie do ochrony w³asnoœci intelektualnej;
(b) przyznane w zwi¹zku z postanowieniami Konwencji berneñskiej (1971) lub Konwencji rzymskiej, upowa¿niaj¹cych do tego, aby przyznane traktowanie by³o nie funkcj¹ narodowego traktowania, ale funkcj¹ traktowania przyznanego w innym kraju;
(c) odnosz¹ce siê do praw wykonawców, producentów fonogramów i organizacji nadawczych, nie przewidzianych w niniejszym Porozumieniu;
(d) wynikaj¹cych z miêdzynarodowych porozumieñ dotycz¹cych ochrony w³asnoœci intelektualnej, które wesz³y w ¿ycie przed wejœciem w ¿ycie Porozumienia WTO, pod warunkiem ¿e takie Porozumienia zosta³y notyfikowane Radzie do spraw TRIPS i nie powoduj¹ arbitralnego lub nieuzasadnionego dyskryminowania podmiotów innych Cz³onków.

Artyku³ 5

Wielostronne porozumienia dotycz¹ce nabywania lub utrzymywania ochrony
Zobowi¹zania wynikaj¹ce z Artyku³ów 3 i 4 nie maj¹ zastosowania do procedur przewidzianych w wielostronnych porozumieniach zawartych pod auspicjami WIPO dotycz¹cych nabywania lub utrzymywania w mocy praw w³asnoœci intelektualnej.

Artyku³ 6

Wyczerpanie
Dla potrzeb rozstrzygania sporów na podstawie niniejszego Porozumienia, z zastrze¿eniem postanowieñ Artyku³ów 3 i 4, ¿aden element niniejszego Porozumienia nie bêdzie u¿yty dla podniesienia kwestii wyczerpania praw w³asnoœci intelektualnej.

Artyku³ 7

Cele
Ochrona oraz dochodzenie i egzekwowanie praw w³asnoœci intelektualnej powinny przyczyniæ siê do promocji innowacji technicznych oraz do transferu i upowszechniania technologii, ze wzajemn¹ korzyœci¹ dla producentów i u¿ytkowników wiedzy technicznej, w sposób sprzyjaj¹cy osi¹gniêciu dobrobytu spo³ecznego i gospodarczego oraz zrównowa¿eniu praw i obowi¹zków.

Artyku³ 8

Zasady
1. Tworz¹c lub zmieniaj¹c swoje ustawodawstwa krajowe, Cz³onkowie mog¹ przyj¹æ rozwi¹zania niezbêdne dla ochrony zdrowia publicznego i od¿ywiania oraz dla popierania interesu publicznego w sektorach o ¿ywotnym znaczeniu dla ich rozwoju spo³eczno-gospodarczego i technicznego, pod warunkiem ¿e podjête œrodki bêd¹ zgodne z postanowieniami niniejszego Porozumienia.
2. Dla zapobie¿enia nadu¿yciu praw w³asnoœci intelektualnej przez ich posiadaczy, podejmowaniu praktyk bezzasadnie ograniczaj¹cych handel lub szkodliwie wp³ywaj¹cych na miêdzynarodowy transfer technologii, mog¹ byæ potrzebne odpowiednie œrodki, pod warunkiem ¿e s¹ one zgodne z postanowieniami niniejszego Porozumienia.

CZʌƠII

Normy dotycz¹ce dostêpnoœci, zakresu i korzystania z praw w³asnoœci intelektualnej

Sekcja 1: 

Prawa autorskie i pokrewne

Artyku³ 9

Stosunek do Konwencji berneñskiej
1. Cz³onkowie zastosuj¹ siê do Artyku³ów 1-21 Konwencji berneñskiej (1971) oraz Za³¹cznika do niej. Jednak¿e Cz³onkom nie bêd¹, na mocy niniejszego Porozumienia, przys³ugiwaæ prawa ani nie powstan¹ zobowi¹zania zwi¹zane z prawami nadanymi im na podstawie Artyku³u 6bis tej Konwencji lub prawami wynik³ymi z niego.
2. Ochrona w zakresie praw autorskich dotyczy wy³¹cznie sposobu wyra¿ania, a nie idei, procedur, metod dzia³ania lub koncepcji matematycznych.

Artyku³ 10

Programy komputerowe i zbiory danych
1. Programy komputerowe, zarówno w kodzie Ÿród³owym jak przedmiotowym bêd¹ chronione jak dzie³a literackie na podstawie Konwencji berneñskiej (1971).
2. Zbiory danych lub inne materia³y przedstawione w formie mo¿liwej do odczytania przez maszyny lub w innej formie, które z powodu doboru lub uporz¹dkowania ich zawartoœci stanowi¹ wytwory intelektu, bêd¹ chronione jako takie. Ochrona taka, która nie bêdzie rozci¹gaæ siê na dane lub materia³y jako takie, nie bêdzie powodowaæ uszczerbku dla praw autorskich dotycz¹cych danych lub materia³ów jako takich.

Artyku³ 11

Prawa do wypo¿yczenia
W stosunku co najmniej do programów komputerowych i dzie³ kinematograficznych, Cz³onek przyzna autorom i ich nastêpcom prawnym prawa udzielania zgody lub zakazu udostêpniania dla celów zarobkowych orygina³ów lub kopii dzie³, wzglêdem których maj¹ prawa autorskie. Cz³onek bêdzie zwolniony z tego obowi¹zku w stosunku do dzie³ kinematograficznych, chyba ¿e takie udostêpnienie prowadzi³o do rozpowszechnionego kopiowania takich dzie³, które spowodowa³o naruszenie materialne wy³¹cznych praw do reprodukcji przys³uguj¹cych na terytorium Cz³onka autorom lub ich nastêpcom prawnym. W stosunku do programów komputerowych to zobowi¹zanie nie odnosi siê do takiego ich udostêpniania, gdy sam program nie jest podstawowym jego przedmiotem.

Artyku³ 12

Okres ochrony
Jeœli okres ochrony dzie³a, innego ni¿ fotograficzne lub dzie³o sztuk stosowanych, jest obliczany na innej podstawie ni¿ czas trwania ¿ycia osoby fizycznej, to okres taki bêdzie nie krótszy ni¿ 50 lat, pocz¹wszy od koñca roku kalendarzowego, w którym nast¹pi³a publikacja za zgod¹ autora. W przypadku gdy taka publikacja za zgod¹ autora nie nast¹pi³a w ci¹gu 50 lat od powstania dzie³a, okres ten wyniesie 50 lat od koñca roku, w którym dzie³o powsta³o.

Artyku³ 13

Ograniczenia i wy³¹czenia
Cz³onkowie zaw꿹 ograniczenia lub wyj¹tki od praw wy³¹cznych do okreœlonych przypadków specjalnych, które nie bêd¹ w sprzecznoœci z normalnym wykorzystaniem dzie³a i nie spowoduj¹ bezzasadnej szkody prawomocnym interesom posiadacza prawa w³asnoœci dzie³a.

Artyku³ 14

Ochrona wykonawców, producentów fonogramów (nagrañ dŸwiêkowych) i organizacji nadawczych
1. W stosunku do utrwalenia swojego wykonania w formie fonogramu, wykonawcy bêd¹ mieli mo¿liwoœæ zapobie¿enia bez ich zgody nastêpuj¹cym dzia³aniom: utrwalaniu nie utrwalonego wykonania i reprodukcji tego utrwalania. Wykonawcy bêd¹ mieli tak¿e mo¿liwoœæ zapobie¿enia nastêpuj¹cym dzia³aniom bez ich zgody: rozpowszechnianiu za pomoc¹ œrodków bezprzewodowych i publicznemu udostêpnianiu ich wystêpu "na ¿ywo".
2. Producentom fonogramów bêdzie przys³ugiwaæ prawo udzielania zgody lub zakazu bezpoœredniej lub poœredniej reprodukcji ich fonogramów.
3. Organizacje nadawcze bêd¹ mia³y prawo do zakazania dokonania bez ich zgody nastêpuj¹cych czynnoœci: utrwalania, reprodukcji utrwalenia, nadania powtórnego za poœrednictwem nadawczych œrodków bezprzewodowych, jak równie¿ publicznego udostêpniania ich telewizyjnych nagrañ. Tam, gdzie Cz³onkowie nie gwarantuj¹ takich praw organizacjom nadawczym, stworz¹ posiadaczom praw autorskich w tej dziedzinie mo¿liwoœæ zapobie¿enia powy¿szym dzia³aniom, zgodnie z postanowieniami Konwencji berneñskiej (1971).
4. Postanowienia Artyku³u 11 odnosz¹ce siê do programów komputerowych bêd¹ stosowane odpowiednio do producentów fonogramów i wszystkich innych posiadaczy praw do fonogramów, jak ustalono w prawie Cz³onka. Jeœli w dniu 15 kwietnia 1994 roku Cz³onek utrzymuje w mocy system stosownego wynagradzania na rzecz posiadacza praw w zakresie wypo¿yczania fonogramów, mo¿e on utrzymaæ w mocy ten system, pod warunkiem ¿e komercyjne wypo¿yczania fonogramów nie powoduj¹ materialnego naruszania wy³¹cznych praw do reprodukcji posiadacza tych praw.
5. Okres ochrony przys³uguj¹cy na podstawie niniejszego Porozumienia wykonawcom i producentom fonogramów bêdzie trwaæ co najmniej do koñca okresu 50 lat liczonego od koñca roku kalendarzowego, w którym dokonano nagrania lub mia³o miejsce wykonanie. Okres ochrony przys³uguj¹cy na podstawie ust. 3 powinien trwaæ co najmniej przez 20 lat od koñca roku kalendarzowego, w którym nast¹pi³a emisja.
6. Jakikolwiek Cz³onek mo¿e, w stosunku do praw przys³uguj¹cych na podstawie ust. 1, 2 oraz 3, ustaliæ warunki, ograniczenia, wy³¹czenia i zastrze¿enia w zakresie dozwolonym przez Konwencjê rzymsk¹. Tym niemniej postanowienia Artyku³u 18 Konwencji berneñskiej (1971) bêd¹ tak¿e stosowane odpowiednio do praw wykonawców i producentów fonogramów w fonogramach.

Sekcja 2: 

Znaki towarowe

Artyku³ 15

Przedmiot ochrony
1. Jakikolwiek znak lub po³¹czenie znaków umo¿liwiaj¹ce odró¿nienie towarów lub us³ug pochodz¹cych z jednego przedsiêbiorstwa od towarów lub us³ug pochodz¹cych z innych przedsiêbiorstw bêdzie mog³o stanowiæ znak towarowy. Takie znaki, w szczególnoœci s³owa zawieraj¹ce nazwiska, litery, cyfry, elementy obrazowe, uk³ady kolorów, jak równie¿ po³¹czenia takich oznaczeñ, bêd¹ mog³y byæ zarejestrowane jako znaki towarowe. Je¿eli oznaczenia, ze swej natury, nie umo¿liwiaj¹ odró¿nienia danych towarów lub us³ug, Cz³onkowie mog¹ uzale¿niæ zdolnoœæ rejestrow¹ od nabycia cech wyró¿niaj¹cych poprzez u¿ywanie. Cz³onkowie mog¹ wymagaæ, jako warunku rejestracji, aby oznaczenia by³y dostrzegalne wizualnie.
2. Nie nale¿y rozumieæ, ¿e przepisy ust. 1 zabraniaj¹ Cz³onkowi odmówienia rejestracji na innych podstawach, pod warunkiem ¿e nie stanowi¹ one odstêpstwa od postanowieñ Konwencji paryskiej (1967).
3. Cz³onkowie mog¹ uzale¿niæ zdolnoœæ rejestrow¹ znaku od jego u¿ywania. Jednak¿e rzeczywiste u¿ywanie znaku towarowego nie bêdzie stanowi³o warunku dla zg³oszenia wniosku o rejestracjê. Wniosek nie bêdzie odrzucony wy³¹cznie na tej podstawie, ¿e zamierzone u¿ywanie nie mia³o miejsca przed up³ywem okresu trzech lat od daty zg³oszenia.
4. Rodzaj towarów lub us³ug, dla których znak towarowy ma byæ u¿ywany w ¿adnym przypadku nie bêdzie stanowi³ przeszkody dla rejestracji znaku towarowego.
5. Cz³onkowie bêd¹ publikowaæ ka¿dy znak towarowy albo przed jego zarejestrowaniem lub niezw³ocznie po jego zarejestrowaniu i stworz¹ odpowiedni¹ mo¿liwoœæ dla sk³adania wniosków o uniewa¿nienie rejestracji. Dodatkowo, Cz³onkowie mog¹ stworzyæ mo¿liwoœæ wniesienia sprzeciwu wobec rejestracji znaku towarowego.

Artyku³ 16

Przyznane prawa
1. W³aœciciel zarejestrowanego znaku towarowego bêdzie mia³ wy³¹czne prawo powstrzymywania wszelkich osób trzecich od u¿ywania w dzia³alnoœci handlowej bez jego zgody identycznych lub podobnych oznaczeñ dla towarów lub us³ug identycznych lub podobnych do tych, dla których znak towarowy jest zarejestrowany, gdy takie ich u¿ycie mog³oby stwarzaæ prawdopodobieñstwo pomy³ki. W przypadku u¿ycia identycznego oznaczenia dla identycznych towarów lub us³ug, prawdopodobieñstwo pomy³ki bêdzie domniemane. Okreœlone powy¿ej prawa nie bêd¹ narusza³y praw istniej¹cych wczeœniej, ani nie bêd¹ mia³y wp³ywu na mo¿liwoœæ przyznawania przez Cz³onków praw na podstawie u¿ywania znaku.
2. Artyku³ 6bis Konwencji paryskiej (1967) bêdzie mia³ zastosowanie odpowiednio do us³ug. Przy okreœlaniu, czy znak towarowy jest powszechnie znany, Cz³onkowie wezm¹ pod uwagê znajomoœæ tego znaku towarowego w odpowiednim krêgu odbiorców, w³¹czaj¹c jego znajomoœæ na terytorium zainteresowanego Cz³onka bêd¹c¹ wynikiem promocji tego znaku towarowego.
3. Artyku³ 6bis Konwencji paryskiej (1967) bêdzie mia³ zastosowanie odpowiednio do towarów lub us³ug, które nie s¹ podobne do tych, dla których znak towarowy jest zarejestrowany, je¿eli u¿ywanie tego znaku towarowego w stosunku do tych towarów lub us³ug wskazywa³oby na zwi¹zek pomiêdzy tymi towarami lub us³ugami i w³aœcicielem zarejestrowanego znaku towarowego, a tak¿e je¿eli interesy w³aœciciela zarejestrowanego znaku towarowego mog¹ doznaæ uszczerbku z powodu takiego u¿ycia znaku.

Artyku³ 17

Wyj¹tki
Cz³onkowie mog¹ ustanowiæ ograniczone wyj¹tki w zakresie praw przyznanych poprzez znak towarowy, takie jak uczciwe u¿ywanie terminów opisowych, pod warunkiem ¿e takie wyj¹tki bior¹ pod uwagê uzasadnione interesy w³aœciciela znaku towarowego oraz osób trzecich.

Artyku³ 18

Okres ochrony
Rejestracja pierwotna i ka¿de przed³u¿enie rejestracji znaku towarowego bêdzie dokonane na okres nie krótszy ni¿ siedem lat. Rejestracja znaku towarowego mo¿e byæ przed³u¿ana bez ograniczeñ.

Artyku³ 19

Wymóg u¿ywania
1. Je¿eli warunkiem utrzymania rejestracji jest u¿ywanie, rejestracja mo¿e byæ uniewa¿niona jedynie po up³ywie nieprzerwanego okresu co najmniej trzech lat, w ci¹gu których znak towarowy nie by³ u¿ywany, chyba ¿e w³aœciciel znaku towarowego wyka¿e, i¿ zaistnia³y wa¿ne przyczyny zwi¹zane z istnieniem przeszkód dla u¿ywania znaku. Okolicznoœci, które powsta³y niezale¿nie od woli w³aœciciela znaku towarowego, które stanowi¹ przeszkody dla u¿ywania tego znaku, takie jak restrykcje importowe lub inne wymogi rz¹dowe dotycz¹ce towarów lub us³ug chronionych znakiem towarowym, bêd¹ uwa¿ane za wa¿ne przyczyny nieu¿ywania znaku.
2. Dla potrzeb utrzymania rejestracji w mocy, u¿ywanie znaku towarowego przez inne osoby pod kontrol¹ w³aœciciela znaku bêdzie uwa¿ane za u¿ywanie znaku towarowego.

Artyku³ 20

Inne wymogi
U¿ywanie znaku towarowego w obrocie handlowym nie powinno byæ bezzasadnie utrudniane przez szczególne wymogi, takie jak u¿ywanie razem z innym znakiem towarowym, u¿ywanie w szczególnej formie lub u¿ywanie w sposób szkodz¹cy jego zdolnoœci odró¿niania towarów lub us³ug jednego przedsiêbiorstwa od towarów lub us³ug innych przedsiêbiorstw. Nie wyklucza to stosowania wymogu zalecaj¹cego u¿ywanie znaku towarowego wskazuj¹cego przedsiêbiorstwo produkuj¹ce towary lub us³ugi ³¹cznie, ale bez powi¹zania, ze znakiem towarowym odró¿niaj¹cym specyficzne towary lub us³ugi, o których mowa, pochodz¹ce z tego przedsiêbiorstwa.

Artyku³ 21

Licencjonowanie i przekazywanie
Cz³onkowie mog¹ okreœliæ warunki udzielania licencji na znaki towarowe oraz przekazywania znaków towarowych, co nale¿y rozumieæ, ¿e licencje przymusowe na znaki towarowe bêd¹ niedozwolone, a w³aœciciel zarejestrowanego znaku towarowego bêdzie mia³ prawo przekazaæ swój znak towarowy wraz z przeniesieniem lub bez przeniesienia przedsiêbiorstwa, do którego znak towarowy nale¿y.

Sekcja 3: 

Oznaczenia geograficzne

Artyku³ 22

Ochrona oznaczeñ geograficznych
1. Dla celów niniejszego Porozumienia, oznaczeniami geograficznymi s¹ oznaczenia, które identyfikuj¹ towar jako pochodz¹cy z terytorium Cz³onka lub regionu, lub miejsca na tym terytorium, je¿eli pewna jakoœæ, reputacja lub inna cecha towaru jest przypisywana zasadniczo pochodzeniu geograficznemu tego towaru.
2. W odniesieniu do oznaczeñ geograficznych Cz³onkowie stworz¹ zainteresowanym stronom œrodki prawne w celu zapobie¿enia:
(a) stosowaniu jakichkolwiek œrodków dla oznaczenia lub przedstawienia towaru, które w sposób wprowadzaj¹cy odbiorców w b³¹d co do pochodzenia geograficznego tego towaru wskazuj¹ lub sugeruj¹, ¿e towar ten pochodzi z obszaru geograficznego innego ni¿ rzeczywiste miejsce pochodzenia;
(b) jakiemukolwiek u¿ywaniu, które jest aktem nieuczciwej konkurencji w rozumieniu Artyku³u 10bis Konwencji paryskiej (1967).
3. Cz³onek odmówi z urzêdu rejestracji, je¿eli pozwala na to jego ustawodawstwo lub na wniosek zainteresowanej strony, lub uniewa¿ni rejestracjê znaku towarowego, który zawiera lub sk³ada siê z oznaczenia geograficznego, odnosz¹cego siê do towarów pochodz¹cych z obszaru wskazanego przez takie oznaczenie, je¿eli u¿ywanie oznaczenia w znaku towarowym dla takich towarów na terytorium Cz³onka wprowadza w b³¹d odbiorców co do prawdziwego miejsca pochodzenia.
4. Ochrona zgodnie z ust. 1, 2 i 3 bêdzie stosowana do oznaczeñ geograficznych, które, aczkolwiek s¹ prawdziwe, co do terytorium, regionu lub miejsca w nim po³o¿onego, z którego towar pochodzi, w sposób nieprawdziwy informuj¹ odbiorców, ¿e towar ten pochodzi z innego terytorium.

Artyku³ 23

Dodatkowa ochrona oznaczeñ geograficznych dla win i wyrobów alkoholowych
1. Ka¿dy Cz³onek zapewni zainteresowanym stronom œrodki prawne dla zapobie¿enia u¿ywaniu oznaczeñ geograficznych identyfikuj¹cych wina dla win, które nie pochodz¹ z miejsc wskazanych przez te oznaczenia geograficzne, którymi zosta³y oznaczone, lub identyfikuj¹cych wyroby alkoholowe dla wyrobów alkoholowych, które nie pochodz¹ z miejsc wskazanych przez te oznaczenia geograficzne, którymi zosta³y oznaczone, nawet je¿eli prawdziwe pochodzenie tych towarów zosta³o wskazane lub oznaczenie geograficzne jest u¿yte w t³umaczeniu, lub gdy towarzyszy mu okreœlenie takie jak "rodzaj", "typ", "gatunek", "imitacja" lub tym podobne4.
2. Odmówi siê rejestracji znaku towarowego dla win lub uniewa¿ni siê j¹ z urzêdu, je¿eli ustawodawstwo Cz³onka na to pozwala, lub na ¿¹danie zainteresowanej strony, je¿eli zawiera on lub sk³ada siê z oznaczenia geograficznego, identyfikuj¹cego wina, a w przypadku wyrobów alkoholowych, je¿eli zawiera lub sk³ada siê z oznaczenia geograficznego identyfikuj¹cego wyroby alkoholowe w odniesieniu do takich win lub wyrobów alkoholowych, które nie maj¹ tego pochodzenia.
3. W przypadku homonimicznych oznaczeñ geograficznych dla win ochrona powinna byæ przyznana ka¿demu oznaczeniu, z zastrze¿eniem postanowieñ ust. 4 Artyku³u 22. Ka¿dy Cz³onek okreœli praktyczne warunki dla odró¿nienia jednych homonimicznych oznaczeñ geograficznych od innych, bior¹c pod uwagê potrzebê zapewnienia sprawiedliwego traktowania producentów, których to dotyczy, a tak¿e zapobie¿enia wprowadzaniu konsumentów w b³¹d.
4. W celu u³atwienia ochrony oznaczeñ geograficznych dla win zostan¹ podjête w Radzie TRIPS negocjacje dotycz¹ce ustanowienia wielostronnego systemu notyfikacji i rejestracji oznaczeñ geograficznych dla win, nadaj¹cych siê do ochrony w krajach bêd¹cych Cz³onkami, uczestnicz¹cych w tym systemie.
____________
4 Niezale¿nie od pierwszego zdania Artyku³u 42, Cz³onkowie mog¹ w zwi¹zku z tymi zobowi¹zaniami wprowadziæ zamiennie dochodzenie praw w trybie postêpowania administracyjnego.

Artyku³ 24

Negocjacje miêdzynarodowe: Wyj¹tki
1. Cz³onkowie wyra¿aj¹ zgodê na podjêcie negocjacji w celu zwiêkszenia ochrony indywidualnych oznaczeñ geograficznych na podstawie Artyku³u 23. Postanowienia ust. 4-8 powy¿ej nie bêd¹ stosowane przez Cz³onka w celu odmowy prowadzenia negocjacji lub zawierania dwustronnych lub wielostronnych porozumieñ. W kontekœcie takich negocjacji Cz³onkowie bêd¹ kierowaæ siê wol¹ rozwa¿enia dalszego stosowania tych postanowieñ do indywidualnych oznaczeñ geograficznych, których u¿ywanie by³o przedmiotem takich negocjacji.
2. Rada TRIPS bêdzie dokonywaæ przegl¹dów stosowania postanowieñ niniejszej Sekcji; pierwszy taki przegl¹d bêdzie mia³ miejsce w ci¹gu dwóch lat od wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO. Jakakolwiek sprawa maj¹ca wp³yw na wype³nienie zobowi¹zañ wynikaj¹cych z niniejszych postanowieñ mo¿e byæ przedstawiona pod uwagê Radzie, która na wniosek Cz³onka dokona konsultacji z Cz³onkiem lub Cz³onkami w odniesieniu do takiej sprawy, w zwi¹zku z któr¹ nie by³o mo¿liwe znalezienie zadowalaj¹cego rozwi¹zania w drodze dwu- lub wielostronnych konsultacji pomiêdzy zainteresowanymi Cz³onkami. Rada podejmie takie dzia³anie, jakie bêdzie uzgodnione w celu u³atwienia stosowania niniejszej Sekcji i przybli¿enia okreœlonych w niej celów.
3. Wprowadzaj¹c postanowienia niniejszej Sekcji Cz³onek nie ograniczy ochrony oznaczeñ geograficznych istniej¹cych na jego terytorium bezpoœrednio przed dat¹ wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO.
4. ¯adne z postanowieñ niniejszej Sekcji nie bêdzie stanowi³o wymogu, aby Cz³onek zapobiega³ nieprzerwanemu i podobnemu u¿ywaniu okreœlonego oznaczenia geograficznego nale¿¹cego do innego Cz³onka, identyfikuj¹cego wina i napoje alkoholowe w odniesieniu do towarów lub us³ug, przez osoby pochodz¹ce z jego terytorium lub maj¹ce tam siedziby, które u¿ywa³y takiego oznaczenia geograficznego w sposób ci¹g³y w odniesieniu do takich samych lub pochodnych towarów lub us³ug na terytorium tego Cz³onka albo (a) przez co najmniej 10 lat poprzedzaj¹cych datê 15 kwietnia 1994 roku lub (b) w dobrej wierze przed t¹ dat¹.
5. Je¿eli znak towarowy zosta³ zg³oszony do rejestracji lub zarejestrowany w dobrej wierze lub je¿eli prawa do znaku towarowego zosta³y nabyte w drodze u¿ywania w dobrej wierze:
(a) przed dat¹ zastosowania niniejszych przepisów na terytorium Cz³onka, okreœlon¹ w Czêœci IV; lub
(b) przed uzyskaniem ochrony oznaczenia geograficznego w kraju jego pochodzenia;
wówczas œrodki podjête w celu wprowadzenia w ¿ycie niniejszej Sekcji nie bêd¹ szkodziæ zdolnoœci do, lub wa¿noœci, rejestracji znaku towarowego lub uprawnieniu do u¿ywania znaku towarowego, na tej podstawie, ¿e znak towarowy jest identyczny lub podobny do oznaczenia geograficznego.
6. ¯adne z postanowieñ niniejszej Sekcji nie bêdzie stanowi³o wymogu, aby Cz³onek stosowa³ jej postanowienia do oznaczeñ geograficznych jakiegokolwiek innego Cz³onka w odniesieniu do towarów lub us³ug, których odpowiednie oznaczenie jest identyczne z okreœleniem zwyczajowo u¿ywanym w jêzyku potocznym jako nazwa pospolita dla takich towarów lub us³ug na terytorium tego Cz³onka. ¯adne z postanowieñ niniejszej Sekcji nie bêdzie stanowi³o wymogu, aby Cz³onek stosowa³ jej postanowienia do oznaczenia geograficznego innego Cz³onka w stosunku do produktów wytworzonych z winoroœli, dla których odpowiednie oznaczenie jest identyczne ze zwyczajowo przyjêtym okreœleniem odmiany winoroœli, istniej¹cej na terytorium tego Cz³onka w chwili wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO.
7. Cz³onek mo¿e postanowiæ, ¿e jakikolwiek wniosek dokonany na podstawie niniejszej Sekcji w zwi¹zku z u¿ywaniem lub rejestracj¹ znaku towarowego musi byæ z³o¿ony w ci¹gu piêciu lat od chwili, kiedy konfliktowe u¿ywanie chronionego oznaczenia sta³o siê powszechnie wiadome na terytorium tego Cz³onka, lub od daty rejestracji znaku towarowego w kraju tego Cz³onka, pod warunkiem ¿e ten znak towarowy zosta³ do tej daty opublikowany, je¿eli data ta jest wczeœniejsza od daty, w której to konfliktowe u¿ywanie sta³o siê powszechnie wiadome na terytorium tego Cz³onka, pod warunkiem ¿e oznaczenie geograficzne nie jest u¿ywane lub zarejestrowane w z³ej wierze.
8. Postanowienia niniejszej Sekcji w ¿aden sposób nie narusz¹ prawa jakiejkolwiek osoby do u¿ywania w dzia³alnoœci handlowej jej nazwy (nazwiska) lub nazwy (nazwiska) jej poprzednika w prowadzeniu przedsiêbiorstwa, z wy³¹czeniem takiego sposobu u¿ycia, który wprowadza odbiorców w b³¹d.
9. Niniejsze Porozumienie nie zawiera ¿adnego zobowi¹zania do ochrony oznaczeñ geograficznych, które nie s¹ lub przesta³y byæ chronione w kraju ich pochodzenia lub wysz³y z u¿ycia w tym kraju.

Sekcja 4: 

Wzory przemys³owe

Artyku³ 25

Wymogi dla uzyskania ochrony
1. Cz³onkowie zapewni¹ ochronê niezale¿nie stworzonym wzorom przemys³owym, które s¹ nowe lub oryginalne. Cz³onkowie mog¹ uznaæ, ¿e wzory nie s¹ nowe lub oryginalne, je¿eli wyraŸnie nie odró¿niaj¹ siê od wzorów znanych lub kombinacji cech znanych wzorów. Cz³onkowie mog¹ uznaæ, ¿e taka ochrona nie bêdzie rozci¹gniêta na wzory podyktowane g³ównie wzglêdami technicznymi lub funkcjonalnymi.
2. Ka¿dy Cz³onek zapewni, ¿e wymogi dla zapewnienia ochrony wzorom wyrobów w³ókienniczych, zw³aszcza dotycz¹ce kosztów, badania lub publikacji, nie bêd¹ bezzasadnie ogranicza³y mo¿liwoœci ubiegania siê o ochronê i uzyskiwania jej. Cz³onkom pozostawia siê wybór sposobu wykonania tego zobowi¹zania przy pomocy prawa o wzorach przemys³owych lub prawa autorskiego.

Artyku³ 26

Ochrona
1. W³aœciciel chronionego wzoru przemys³owego bêdzie mia³ prawo zabroniæ stronom trzecim wytwarzania, sprzedawania lub importowania, bez jego zgody, artyku³ów nosz¹cych lub zawieraj¹cych wzór, który jest kopi¹ lub w zasadzie kopi¹ wzoru chronionego, gdy takie dzia³ania s¹ podjête w celach handlowych.
2. Cz³onkowie mog¹ ustanowiæ ograniczone wyj¹tki od ochrony wzorów przemys³owych pod warunkiem, ¿e takie wyj¹tki nie bêd¹ bezzasadnie sprzeczne z normalnym wykorzystaniem chronionych wzorów przemys³owych i nie bêd¹ bezzasadnie narusza³y prawnie uzasadnionych interesów w³aœciciela chronionego wzoru, bior¹c tak¿e pod uwagê prawnie uzasadnione interesy stron trzecich.
3. Dostêpny okres ochrony bêdzie wynosi³ przynajmniej 10 lat.

Sekcja 5: 

Patenty

Artyku³ 27

Przedmioty maj¹ce zdolnoœæ patentow¹
1. Z zastrze¿eniem postanowieñ ust. 2 i 3, patenty bêd¹ udzielane na wszystkie wynalazki, produkty i procesy ze wszystkich dziedzin techniki, niezale¿nie od tego, czy dotycz¹ one produktu czy procesu, pod warunkiem ¿e s¹ nowe, zawieraj¹ element wynalazczy i nadaj¹ siê do przemys³owego stosowania5. Z zastrze¿eniem ust. 4 Artyku³u 65, ust. 8 Artyku³u 70 oraz ust. 3 niniejszego Artyku³u, patenty bêdzie mo¿na uzyskiwaæ i z praw patentowych korzystaæ bez dyskryminacji ze wzglêdu na miejsce dokonania wynalazku, dziedzinê techniki oraz niezale¿nie od tego, czy produkty s¹ importowane, czy te¿ produkowane lokalnie.
2. Cz³onkowie mog¹ wy³¹czyæ ze zdolnoœci patentowej takie wynalazki, których nie dopuszczaj¹ do obrotu handlowego na swoim terytorium ze wzglêdu na koniecznoœæ ochrony porz¹dku publicznego lub moralnoœci, w³¹czaj¹c ochronê ¿ycia lub zdrowia ludzi, zwierz¹t lub roœlin lub zapobie¿enia powa¿nej szkodzie dla œrodowiska naturalnego, pod warunkiem ¿e takie wy³¹czenie nie jest dokonane jedynie dlatego, ¿e takie wykorzystanie jest zabronione przez prawo krajowe.
3. Cz³onkowie mog¹ wy³¹czyæ ze zdolnoœci patentowej:
(a) diagnostyczne, terapeutyczne i chirurgiczne metody leczenia ludzi i zwierz¹t;
(b) roœliny i zwierzêta inne ni¿ drobnoustroje i zasadniczo biologiczne procesy s³u¿¹ce do produkcji roœlin i zwierz¹t inne ni¿ procesy niebiologiczne i mikrobiologiczne. Jednak¿e Cz³onkowie zapewni¹ ochronê dla odmian roœlin albo patentami albo skutecznym systemem ochrony sui generis lub te¿ kombinacj¹ obu. Przepisy niniejszego punktu bêd¹ poddane rewizji po up³ywie czterech lat od wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO.
________________
5 Dla celów niniejszego Artyku³u pojêcia "element wynalazczy" i "nadaj¹cy siê do przemys³owego stosowania" mog¹ byæ przez Cz³onka uznane za synonimy pojêæ odpowiednio "nieoczywisty" i "u¿yteczny".

Artyku³ 28

Przyznane prawa
1. Patent nadaje w³aœcicielowi nastêpuj¹ce prawa wy³¹czne:
(a) je¿eli przedmiotem patentu jest produkt, prawo zakazania osobom trzecim nie maj¹cym zgody w³aœciciela wytwarzania, u¿ywania, oferowania do sprzeda¿y, sprzedawania lub importowania6 dla tych celów tego produktu;
(b) je¿eli przedmiotem patentu jest proces, prawo zakazania osobom trzecim, nie maj¹cym zgody w³aœciciela, stosowania tego procesu, a tak¿e: u¿ywania, oferowania do sprzeda¿y, sprzedawania lub importowania w tych celach przynajmniej produktu otrzymanego bezpoœrednio w drodze tego procesu.
2. W³aœciciele patentów bêd¹ mieli tak¿e prawo do przekazania patentu lub przeniesienia patentu w drodze dziedziczenia oraz do zawierania umów licencyjnych.
_________________
6 Uprawnienie to, jak wszystkie inne przyznane na podstawie niniejszego Porozumienia dotycz¹ce u¿ywania, sprzeda¿y, importu lub innej formy dystrybucji towarów podlega postanowieniom Artyku³u 6.

Artyku³ 29

Wymogi w stosunku do zg³aszaj¹cych patent
1. Cz³onkowie bêd¹ wymagaæ, aby zg³aszaj¹cy o patent ujawni³ wynalazek w sposób wystarczaj¹co jasny i kompletny, tak aby specjalista z danej dziedziny móg³ go wykonaæ oraz mog¹ wymagaæ od zg³aszaj¹cego wskazania najlepszego sposobu zastosowania wynalazku, znanego twórcy w dacie dokonania zg³oszenia lub, je¿eli zosta³o zastrze¿one pierwszeñstwo, w dacie pierwszeñstwa tego zg³oszenia.
2. Cz³onkowie mog¹ wymagaæ od zg³aszaj¹cego o patent, aby dostarczy³ on informacji dotycz¹cej jego zg³oszeñ tego wynalazku za granic¹ oraz udzielonych na ten wynalazek patentów.

Artyku³ 30

Wy³¹czenia od przyznanych praw
Cz³onkowie mog¹ dokonaæ ograniczonych wy³¹czeñ od praw wy³¹cznych przyznanych patentem, pod warunkiem ¿e takie wy³¹czenia nie s¹ bezzasadnie sprzeczne z normalnym wykorzystaniem patentu i nie naruszaj¹ bezzasadnie prawne uzasadnionych interesów w³aœciciela patentu oraz bior¹ pod uwagê prawnie uzasadnione interesy stron trzecich.

Artyku³ 31

Inne u¿ycie bez upowa¿nienia posiadacza praw
Je¿eli ustawodawstwo Cz³onka zezwala na inne u¿ycie7 przedmiotu patentu bez upowa¿nienia posiadacza praw, w³¹cznie z u¿yciem przez rz¹d lub strony trzecie upowa¿nione przez rz¹d, przestrzegane bêd¹ nastêpuj¹ce postanowienia:
(a) upowa¿nienie do takiego u¿ycia bêdzie rozpatrywane co do zasadnoœci w ka¿dej indywidualnej sprawie;
(b) takie u¿ycie bêdzie dozwolone jedynie wówczas, je¿eli przed takim u¿yciem proponowany u¿ytkownik poczyni³ starania, aby uzyskaæ zezwolenie od posiadacza praw na rozs¹dnych warunkach handlowych, lecz starania takie nie przynios³y rezultatu w rozs¹dnym terminie. Cz³onek mo¿e odst¹piæ od tego wymogu w przypadku zagro¿enia bezpieczeñstwa narodowego lub wyst¹pienia innych okolicznoœci nadzwyczajnej pilnoœci lub w przypadkach publicznego u¿ycia dla celów niehandlowych. W przypadkach zagro¿enia bezpieczeñstwa narodowego lub w innych warunkach nadzwyczajnej pilnoœci posiadacz praw bêdzie powiadomiony w mo¿liwie najkrótszym czasie. W przypadku publicznego u¿ycia dla celów niehandlowych posiadacz praw bêdzie niezw³ocznie informowany, jeœli rz¹d lub kontrahent bez przeprowadzenia poszukiwañ patentowych wie lub ma wszelkie daj¹ce siê udowodniæ dane po temu, by wiedzieæ, ¿e wa¿ny patent jest lub bêdzie u¿ywany przez rz¹d lub dla jego celów;
(c) zakres i okres takiego u¿ywania bêdzie ograniczony do celu, dla którego zosta³o wydane upowa¿nienie, a w przypadku technologii pó³przewodnikowej bêdzie to wy³¹cznie jawne u¿ywanie w celach niehandlowych lub dla przeciwdzia³ania praktykom uznanym w trybie postêpowania s¹dowego lub administracyjnego za antykonkurencyjne;
(d) takie u¿ywanie bêdzie niewy³¹czne;
(e) takie u¿ywanie bêdzie nieprzenoszalne, z wyj¹tkiem jego przeniesienia wraz z t¹ czêœci¹ przedsiêbiorstwa lub jego wartoœci, która korzysta z takiego u¿ycia;
(f) upowa¿nienie do takiego u¿ywania zostanie wydane g³ównie w celu zaopatrywania rynku wewnêtrznego Cz³onka, który wydaje upowa¿nienie do u¿ywania;
(g) upowa¿nienie do takiego u¿ywania bêdzie podlega³o wygaœniêciu z zachowaniem odpowiedniej ochrony prawnie uzasadnionych interesów osób upowa¿nionych, je¿eli i wówczas, kiedy okolicznoœci, które doprowadzi³y do jego wydania, ustan¹ i jest ma³o prawdopodobne, aby mia³y siê powtórzyæ. W³aœciwy organ bêdzie uprawniony do sprawdzenia, na podstawie umotywowanego wniosku, czy takie okolicznoœci nadal istniej¹;
(h) w ka¿dym przypadku posiadaczowi praw zostanie wyp³acone odpowiednie do okolicznoœci sprawy wynagrodzenie, przy czym wziêta bêdzie pod uwagê wartoœæ ekonomiczna takiego upowa¿nienia;
(i) prawomocnoœæ ka¿dej decyzji dotycz¹cej upowa¿nienia do takiego u¿ywania bêdzie podlega³a kontroli s¹dowej lub innej niezale¿nej kontroli ze strony odrêbnego organu wy¿szej w³adzy w kraju bêd¹cym Cz³onkiem;
(j) jakakolwiek decyzja dotycz¹ca wynagrodzenia nale¿nego w zwi¹zku z takim u¿ywaniem bêdzie podlega³a kontroli s¹dowej lub innej niezale¿nej kontroli ze strony odrêbnego organu wy¿szej w³adzy w kraju bêd¹cym Cz³onkiem;
(k) Cz³onkowie nie s¹ zobowi¹zani do stosowania warunków okreœlonych w punktach (b) i (f), je¿eli takie u¿ywanie jest dozwolone dla przeciwdzia³ania praktykom uznanym w drodze postêpowania s¹dowego lub administracyjnego za antykonkurencyjne. Potrzeba przeciwdzia³ania praktykom antykonkurencyjnym mo¿e byæ wziêta pod uwagê w takich przypadkach przy okreœlaniu sumy wynagrodzenia. Kompetentne w³adze bêd¹ mia³y prawo odmówiæ odwo³ania upowa¿nienia wówczas, gdy istnieje domniemanie, ¿e warunki, które doprowadzi³y do wydania takiego upowa¿nienia, mog¹ ponownie wyst¹piæ;
(l) je¿eli upowa¿nienie do u¿ywania zezwala na wykorzystanie patentu (drugi patent), który nie mo¿e byæ stosowany bez naruszania innego patentu (pierwszy patent), bêd¹ mia³y zastosowanie nastêpuj¹ce dodatkowe warunki:
(i) wynalazek zastrze¿ony w drugim patencie stanowi istotny postêp techniczny o powa¿nym znaczeniu gospodarczym w porównaniu wynalazkiem zastrze¿onym w pierwszym patencie;
(ii) w³aœciciel pierwszego patentu bêdzie mia³ prawo do licencji wzajemnej, na rozs¹dnych warunkach, dotycz¹cej u¿ywania wynalazku zastrze¿onego w drugim patencie;
(iii) u¿ywanie pierwszego patentu, na które zosta³o udzielone upowa¿nienie, nie mo¿e zostaæ przeniesione, z wyj¹tkiem mo¿liwoœci przeniesienia wraz z drugim patentem.
_______________________
7 "Inne u¿ycie" odnosi siê do u¿ycia innego ni¿ dozwolone na podstawie Artyku³u 30.

Artyku³ 32

Uniewa¿nienie/Przepadek
Ka¿da decyzja dotycz¹ca uniewa¿nienia lub przepadku patentu bêdzie mog³a byæ rozpatrzona przez s¹d.

Artyku³ 33

Okres ochrony
Okres dostêpnej ochrony nie bêdzie koñczy³ siê przed up³ywem okresu dwudziestu lat od daty zg³oszenia8.
____________________
8 Rozumie siê, ¿e ci Cz³onkowie, którzy nie maj¹ systemu pierwotnego udzielenia, mog¹ ustaliæ, ¿e okres ochrony bêdzie liczony od daty dokonania zg³oszenia w systemie pierwotnego udzielenia.

Artyku³ 34

Patenty na proces: Ciê¿ar dowodu
1. Dla celów postêpowania cywilnego dotycz¹cego naruszania praw w³aœciciela, o których mowa w ust. 1(b) Artyku³u 28, je¿eli przedmiotem patentu jest proces otrzymywania produktu, organy s¹dowe bêd¹ upowa¿nione do za¿¹dania od pozwanego, aby udowodni³, ¿e proces otrzymywania identycznego produktu jest ró¿ny od procesu opatentowanego. Dlatego Cz³onkowie zapewni¹, przy zaistnieniu przynajmniej jednej z nastêpuj¹cych okolicznoœci, ¿e ka¿dy identyczny produkt, produkowany bez zgody w³aœciciela patentu, bêdzie uwa¿any, w przypadku braku dowodu przeciwnego, za otrzymany w drodze opatentowanego procesu:
(a) je¿eli produkt otrzymany w drodze opatentowanego procesu jest nowy;
(b) je¿eli istnieje powa¿ne prawdopodobieñstwo, ¿e identyczny produkt zosta³ wytworzony w drodze danego procesu, a w³aœciciel patentu nie by³ w stanie, mimo podjêcia rozs¹dnych wysi³ków, ustaliæ procesu rzeczywiœcie zastosowanego.
2. Jakikolwiek Cz³onek bêdzie móg³ ustanowiæ, ¿e ciê¿ar dowodu wskazany w ust. 1 bêdzie spoczywa³ na domniemanym sprawcy naruszania jedynie wówczas, gdy spe³niony jest warunek, o którym mowa w punkcie (a) lub wówczas, gdy spe³niony jest warunek, o którym mowa w punkcie (b).
3. Przy wskazywaniu dowodu przeciwnego bêd¹ brane pod uwagê prawnie uzasadnione interesy pozwanych w zakresie ochrony ich tajemnic produkcyjnych i handlowych.

Sekcja 6: 

Wzory masek (topografie) uk³adów scalonych

Artyku³ 35

Stosunek do Traktatu IPIC
Cz³onkowie zgadzaj¹ siê udzielaæ ochrony na wzory masek (topografie) uk³adów scalonych (zwane dalej "wzorami masek") zgodnie z Artyku³ami od 2 do 7 (poza ust. 3 Artyku³u 6), 12 i ust. 3 Artyku³u 16 Traktatu o w³asnoœci intelektualnej w odniesieniu do uk³adów scalonych (IPIC) oraz dodatkowo, zgodnie z nastêpuj¹cymi postanowieniami.

Artyku³ 36

Zakres ochrony
Z zastrze¿eniem postanowieñ ust. 1 Artyku³u 37 Cz³onkowie uznaj¹ za bezprawne nastêpuj¹ce dzia³ania, dokonane bez upowa¿nienia posiadacza praw9: sprzeda¿ lub inny sposób rozpowszechniania w celach handlowych chronionego wzoru maski, uk³adu scalonego, w którym zawarty jest chroniony wzór maski, lub artyku³u zawieraj¹cego taki uk³ad scalony tylko tak d³ugo, jak d³ugo zawiera on bezprawn¹ reprodukcjê wzoru maski.
_______________
9 Pojêcie "posiadacz praw" w niniejszym Rozdziale ma byæ tak samo rozumiane, jak pojêcie "posiadaj¹cy prawo" w Traktacie IPIC.

Artyku³ 37

Dzia³ania nie wymagaj¹ce upowa¿nienia posiadacza praw
1. Niezale¿nie od Artyku³u 36 ¿aden Cz³onek nie uzna za bezprawne dokonanie jakichkolwiek dzia³añ, o których mowa w niniejszym Artykule, w odniesieniu do uk³adu scalonego zawieraj¹cego bezprawnie reprodukowany wzór maski lub jakiegokolwiek artyku³u zawieraj¹cego taki uk³ad scalony, je¿eli osoba dokonuj¹ca lub zlecaj¹ca takie dzia³ania nie wiedzia³a i nie mia³a uzasadnionych podstaw, by wiedzieæ, przy nabywaniu uk³adu scalonego lub artyku³u zawieraj¹cego taki uk³ad scalony, ¿e zawiera³ on bezprawnie reprodukowany wzór maski. Cz³onkowie zapewni¹, ¿e osoba taka, po otrzymaniu wystarczaj¹cego powiadomienia, ¿e wzór maski by³ bezprawnie reprodukowany, bêdzie mog³a dokonywaæ takich dzia³añ w stosunku do zgromadzonych zapasów lub towarów zamówionych przed dat¹ powiadomienia, ale zobowi¹zana bêdzie do zap³acenia na rzecz posiadacza praw sumy odpowiadaj¹cej stosownej op³acie licencyjnej w wysokoœci, jaka by³aby nale¿na na podstawie wynegocjowanej licencji dotycz¹cej takiego wzoru maski.
2. Warunki ustalone w punktach (a)-(k) Artyku³u 31 bêd¹ stosowane odpowiednio w przypadku ka¿dej niedobrowolnej licencji na wzór maski lub jego zastosowania przez rz¹d lub dla rz¹du bez upowa¿nienia posiadacza praw.

Artyku³ 38

Okres ochrony
1. W krajach bêd¹cych Cz³onkami, które wymagaj¹ rejestracji jako warunku ochrony, okres ochrony wzoru maski nie bêdzie koñczy³ siê przed up³ywem 10 lat liczonych od daty dokonania zg³oszenia o rejestracjê lub pierwszego u¿ycia w celach handlowych gdziekolwiek w œwiecie.
2. W krajach bêd¹cych Cz³onkami, które nie wymagaj¹ rejestracji jako warunku ochrony, wzory masek bêd¹ chronione przez okres nie krótszy ni¿ 10 lat od daty pierwszego u¿ycia w celach handlowych gdziekolwiek w œwiecie.
3. Niezale¿nie od postanowieñ ust. 1 i 2, Cz³onek mo¿e ustanowiæ, ¿e ochrona wygasa 15 lat po stworzeniu wzoru maski.

Sekcja 7: 

Ochrona informacji nie ujawnionej

Artyku³ 39

1. Dla zapewnienia skutecznej ochrony przed nieuczciw¹ konkurencj¹, jak postanowiono w Artykule 10bis Konwencji paryskiej (1967), Cz³onkowie bêd¹ chroniæ informacjê nieujawnion¹ zgodnie z ust. 2, a tak¿e dane przedstawione rz¹dowi lub agencjom rz¹dowym zgodnie z ust. 3.
2. Osoby fizyczne i prawne bêd¹ mia³y mo¿liwoœæ zapobiegania temu, aby informacje pozostaj¹ce w sposób zgodny z prawem pod ich kontrol¹ nie zosta³y ujawnione, nabyte lub u¿yte bez ich zgody przez innych, w sposób sprzeczny z uczciwymi praktykami handlowymi10, tak d³ugo, jak takie informacje:
(a) s¹ poufne w tym sensie, ¿e jako ca³oœæ lub w szczególnym zestawie i zespole ich elementów nie s¹ ogólnie znane lub ³atwo dostêpne dla osób z krêgów, które normalnie zajmuj¹ siê tym rodzajem informacji;
(b) maj¹ wartoœæ handlow¹ dlatego, ¿e s¹ poufne; i
(c) poddane zosta³y przez osobê, pod której legaln¹ kontrol¹ informacje te pozostaj¹ rozs¹dnym, w danych okolicznoœciach, dzia³aniom dla utrzymania ich poufnoœci.
3. Cz³onkowie wymagaj¹cy jako warunku wydania zezwolenia na wprowadzenie do obrotu farmaceutyków lub produktów chemicznych przeznaczonych dla rolnictwa, w których wykorzystane s¹ nowe jednostki chemiczne, przedstawienia niejawnych testów lub innych danych, których uzyskanie wymaga znacznego wysi³ku, bêd¹ chroniæ takie dane przed nieuczciwym wykorzystaniem w celach handlowych. Ponadto Cz³onkowie bêd¹ chroniæ takie dane przed ujawnieniem, z wyj¹tkiem sytuacji, gdy konieczna jest ochrona odbiorców lub chyba ¿e podjête zostan¹ kroki dla zapewnienia, ¿e takie dane bêd¹ chronione przed nieuczciwym wykorzystaniem w celach handlowych.
_____________________
10 Dla celów niniejszego postanowienia "sposób sprzeczny z uczciwymi praktykami handlowymi" bêdzie oznaczaæ co najmniej takie praktyki, jak naruszenie umowy, nadu¿ycie zaufania i nak³anianie do naruszenia lub nadu¿ycia, i obejmuje uzyskanie niejawnej informacji przez osoby trzecie, które wiedzia³y lub wykaza³y ra¿¹ce niedbalstwo w zwi¹zku z brakiem wiedzy o tym, ¿e informacja uzyskana zosta³a przy zastosowaniu takich praktyk.

Sekcja 8: 

Kontrola praktyk antykonkurencyjnych w licencjach umownych

Artyku³ 40

1. Cz³onkowie zgadzaj¹ siê, ¿e niektóre praktyki licencyjne lub warunki odnosz¹ce siê do praw w³asnoœci intelektualnej, które ograniczaj¹ konkurencjê, mog¹ mieæ niekorzystny wp³yw na handel i mog¹ hamowaæ transfer i upowszechnianie technologii.
2. ¯adne z postanowieñ niniejszego Porozumienia nie zabroni Cz³onkom wskazania w ich ustawodawstwach praktyk licencyjnych lub warunków, które mog¹ w szczególnych przypadkach stanowiæ nadu¿ycie praw w³asnoœci intelektualnej, wywo³uj¹ce skutki szkodliwe dla konkurencji na danym rynku. Jak postanowiono powy¿ej, Cz³onek mo¿e zastosowaæ, w sposób zgodny z innymi postanowieniami niniejszego Porozumienia, stosowne œrodki dla zapobie¿enia lub kontroli takich praktyk, które mog¹ obejmowaæ, na przyk³ad, warunki dotycz¹ce wy³¹cznego powrotnego udzielania, warunki niedopuszczaj¹ce do zakwestionowania wa¿noœci i przymusowego udzielenia pakietu licencji, w œwietle w³aœciwych ustaw i przepisów tego Cz³onka.
3. Ka¿dy Cz³onek podejmie na wniosek konsultacje z jakimkolwiek innym Cz³onkiem, który ma powód, by wierzyæ, ¿e w³aœciciel praw w³asnoœci intelektualnej, który jest jego obywatelem lub ma sta³¹ siedzibê na terytorium Cz³onka, do którego skierowany zosta³ wniosek w sprawie konsultacji, dokonuje praktyk naruszaj¹cych prawa i przepisy Cz³onka wystêpuj¹cego z wnioskiem w zakresie spraw, których dotyczy niniejsza Sekcja, i który to Cz³onek ¿yczy sobie zapewnienia zgodnoœci z takim ustawodawstwem bez uszczerbku dla jakichkolwiek dzia³añ podjêtych zgodnie z prawem ani dla pe³nej swobody podjêcia ostatecznej decyzji przez ka¿dego z Cz³onków. Cz³onek, do którego wniosek zosta³ skierowany, rozwa¿y go w sposób pe³ny i ¿yczliwy oraz stworzy odpowiednie mo¿liwoœci dla konsultacji z Cz³onkiem, który o nie wnioskuje, oraz bêdzie wspó³pracowaæ przez dostarczanie ogólnie dostêpnych, jawnych informacji zwi¹zanych z dan¹ spraw¹ oraz innych informacji dostêpnych Cz³onkowi, w sposób zgodny z prawem krajowym oraz pod warunkiem zawarcia wzajemnie zadowalaj¹cych porozumieñ dotycz¹cych ochrony poufnoœci przez Cz³onka wnioskuj¹cego o konsultacje.
4. Cz³onek, w stosunku do którego obywateli lub podmiotów maj¹cych na jego terytorium sta³¹ siedzibê toczy siê postêpowanie w innym kraju bêd¹cym Cz³onkiem, a dotycz¹ce domniemanego naruszenia ustaw i przepisów tego Cz³onka w zakresie spraw bêd¹cych przedmiotem niniejszej Sekcji, bêdzie mia³, na wniosek, mo¿liwoœæ konsultacji z tym drugim Cz³onkiem na takich samych warunkach, jakie przewidziano w ust. 3.

CZʌƠIII

Dochodzenie i egzekwowanie praw w£asnoœci intelektualnej

Sekcja 1: 

Zobowi¹zania ogólne

Artyku³ 41

1. Cz³onkowie zapewni¹ dostêpnoœæ procedur w zakresie dochodzenia i egzekwowania praw, okreœlonych w niniejszej Czêœci, na podstawie ich prawa krajowego tak, aby umo¿liwiæ skuteczne dzia³anie przeciwko ka¿demu naruszeniu praw w³asnoœci intelektualnej, objêtych niniejszym Porozumieniem, w³¹cznie z doraŸnymi œrodkami dla zapobiegania naruszeniom i œrodkami zaradczymi dla odstraszania od nastêpnych naruszeñ. Procedury te bêd¹ stosowane w taki sposób, aby unikn¹æ tworzenia barier dla handlu prowadzonego zgodnie z prawem oraz aby stworzyæ zabezpieczenia przed ich nadu¿yciem.
2. Procedury dotycz¹ce dochodzenia i egzekwowania praw w³asnoœci intelektualnej bêd¹ s³uszne i sprawiedliwe. Nie bêd¹ niepotrzebnie skomplikowane ani kosztowne, ani nie bêd¹ ustanawia³y nierozs¹dnych terminów, ani powodowa³y nieuzasadnionych opóŸnieñ.
3. Zaleca siê, aby decyzje co do istoty sprawy sporz¹dzane by³y w formie pisemnej i zawiera³y uzasadnienia. Bêd¹ one udostêpniane bez zbêdnej zw³oki przynajmniej stronom postêpowania. Decyzje co do istoty sprawy bêd¹ oparte jedynie na dowodach, co do których strony mia³y mo¿liwoœæ siê ustosunkowaæ.
4. Strony postêpowania bêd¹ mia³y mo¿liwoœæ poddania rewizji przez organ s¹dowy ostatecznych decyzji administracyjnych, a tak¿e przynajmniej prawnych aspektów wstêpnych orzeczeñ s¹dowych dotycz¹cych przedmiotu sprawy w zale¿noœci od systemu prawnego Cz³onka w odniesieniu do wa¿noœci sprawy. Jednak¿e nie bêdzie obowi¹zku zapewnienia mo¿liwoœci poddania rewizji wyroków uniewinniaj¹cych, wydanych w sprawach kryminalnych.
5. Rozumie siê, ¿e niniejsza Czêœæ nie tworzy ¿adnych zobowi¹zañ do stworzenia s¹dowego systemu dochodzenia i egzekwowania praw w³asnoœci intelektualnej odmiennego od ogólnego systemu dochodzenia i egzekwowania praw i nie narusza tak¿e mo¿noœci dochodzenia i egzekwowania przez Cz³onków swych praw w ogóle. ¯adne z postanowieñ niniejszej Czêœci nie tworzy zobowi¹zania, co do rozdzia³u œrodków pomiêdzy dochodzenie i egzekwowanie praw w³asnoœci intelektualnej i dochodzenie i egzekwowanie prawa w ogóle.

Sekcja 2: 

Procedury cywilne i administracyjne oraz œrodki zaradcze

Artyku³ 42

Procedury oparte na zasadzie s³usznoœci i sprawiedliwoœci
Cz³onkowie zapewni¹ posiadaczom praw11 dostêp do cywilnych procedur s¹dowych dotycz¹cych dochodzenia i egzekwowania praw w³asnoœci intelektualnej objêtych zakresem niniejszego Porozumienia. Pozwani bêd¹ mieæ prawo do pisemnego powiadomienia, a powiadomienie bêdzie dokonane terminowo i bêdzie zawiera³o wystarczaj¹ce szczegó³y, w³¹cznie ze wskazaniem podstawy roszczeñ. Strony bêd¹ mog³y byæ reprezentowane przez niezale¿nego adwokata, zaœ procedury nie narzuc¹ nadmiernie ciê¿kich wymogów, co do obowi¹zkowego osobistego stawiennictwa. Wszystkie strony uczestnicz¹ce w takich postêpowaniach bêd¹ uprawnione do uzasadniania swych roszczeñ i przedstawiania wszystkich w³aœciwych dowodów. Procedura zapewni œrodki dla ustalenia i ochrony informacji poufnych, chyba ¿e bêdzie to sprzeczne z istniej¹cymi wymogami konstytucyjnymi.
_________________
11 Dla celów niniejszej Czêœci pojêcie "posiadacz praw" obejmuje zrzeszenia i stowarzyszenia maj¹ce zdolnoœæ prawn¹ do dochodzenia takich praw.

Artyku³ 43

Dowody
1. Je¿eli strona przedstawi³a rozs¹dnie dostêpny dowód wystarczaj¹cy do poparcia jej roszczeñ i wskaza³a dowód odpowiedni dla uzasadnienia jej roszczeñ, który znajduje siê w posiadaniu strony przeciwnej, organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo nakazaæ tej stronie okazanie tego dowodu, pod warunkiem ¿e w stosowanych przypadkach zostan¹ stworzone warunki zapewniaj¹ce ochronê informacji poufnej.
2. W przypadkach, w których strona uczestnicz¹ca w postêpowaniu rozmyœlnie i bez uzasadnionych powodów odmawia dostêpu do niezbêdnych informacji lub w inny sposób uchyla siê od dostarczenia w rozs¹dnym terminie niezbêdnych informacji, lub powa¿nie utrudnia postêpowanie w sprawie dotycz¹cej dochodzenia praw, Cz³onek mo¿e upowa¿niæ organy s¹dowe do dokonania wstêpnych i ostatecznych ustaleñ, pozytywnych lub negatywnych, na podstawie dostarczonych im informacji, w³¹cznie z za¿aleniem lub twierdzeniem przedstawionym przez stronê, dla której odmowa dostêpu do informacji mia³a negatywne skutki, z zastrze¿eniem zapewnienia stronom mo¿liwoœci wys³uchania ich stanowisk co do zarzutów lub dowodów.

Artyku³ 44

Zabezpieczenie roszczeñ
1. Organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo nakazaæ stronie, aby zaprzesta³a naruszania praw, m.in. w tym celu, aby zapobiec wprowadzaniu do obrotu handlowego na obszarze ich jurysdykcji towarów importowanych, które powoduj¹ naruszenie praw w³asnoœci intelektualnej, niezw³ocznie po dokonaniu odprawy celnej takich towarów. Cz³onkowie nie s¹ zobowi¹zani do przyznania takiego prawa w stosunku do chronionego przedmiotu, nabytego lub zamówionego przez osobê, która nie wiedzia³a lub nie mia³a wystarczaj¹cych podstaw do tego, by wiedzieæ, ¿e obrót takim przedmiotem mo¿e spowodowaæ naruszenie praw w³asnoœci intelektualnej.
2. Niezale¿nie od innych postanowieñ niniejszej Czêœci oraz z zastrze¿eniem, ¿e przestrzegane bêd¹ postanowienia Czêœci II w sposób wyraŸny reguluj¹ce u¿ywanie przez rz¹dy lub osoby trzecie upowa¿nione przez rz¹d, ale bez zgody posiadacza praw, Cz³onkowie mog¹ ograniczyæ dostêpne do zastosowania przeciw takim praktykom œrodki zaradcze do wyp³aty wynagrodzenia, zgodnie z punktem (h) Artyku³u 31. W innych przypadkach bêd¹ stosowane œrodki zaradcze przewidziane w niniejszej Czêœci lub te¿, je¿eli œrodki takie s¹ niezgodne z prawem Cz³onka, wydawane bêd¹ deklaratoryjne orzeczenia s¹dowe oraz przyznawane bêdzie stosowne odszkodowanie.

Artyku³ 45

Odszkodowania
1. Organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo nakazaæ sprawcy naruszenia, aby zap³aci³ posiadaczowi praw odszkodowanie, odpowiednie dla wynagrodzenia szkody, jakiej uprawniony dozna³ z powodu naruszenia jego praw w³asnoœci intelektualnej przez sprawcê naruszenia, który wiedzia³ lub mia³ wystarczaj¹ce podstawy, by wiedzieæ, ¿e zajmuje siê dzia³alnoœci¹ stanowi¹c¹ naruszenie praw.
2. Organy s¹dowe bêd¹ mia³y tak¿e prawo nakazaæ sprawcy naruszenia, aby zwróci³ posiadaczowi praw koszty, które mog¹ zawieraæ stosowne honoraria adwokackie. W uzasadnionych przypadkach Cz³onkowie mog¹ upowa¿niæ organy s¹dowe do wydania nakazu zwrotu zysków albo zap³aty z góry ustalonego odszkodowania, nawet jeœli osoba dokonuj¹ca naruszenia nie wiedzia³a lub nie mia³a wystarczaj¹cych podstaw, by wiedzieæ, ¿e zajmuje siê dzia³alnoœci¹ powoduj¹c¹ naruszenie.

Artyku³ 46

Inne œrodki zaradcze
W celu stworzenia skutecznego systemu zapobiegania naruszeniom, organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo nakazania, aby towary, które uznaj¹ za stanowi¹ce naruszenie, zosta³y usuniête, bez jakiegokolwiek odszkodowania, z obrotu handlowego w taki sposób, aby unikn¹æ jakiejkolwiek szkody dla posiadacza praw lub, chyba ¿e jest to sprzeczne z istniej¹cymi wymogami konstytucyjnymi, aby zosta³y zniszczone. Organy s¹dowe bêd¹ mia³y tak¿e prawo nakazaæ, aby materia³y i narzêdzia, których g³ównym przeznaczeniem by³o wytwarzanie towarów naruszaj¹cych prawa, zosta³y usuniête bez jakiegokolwiek odszkodowania z obrotu handlowego, aby zminimalizowaæ ryzyko dalszych naruszeñ. Przy rozpatrywaniu takich wniosków zostanie wziêta pod uwagê potrzeba zachowania proporcji pomiêdzy wag¹ naruszenia i podjêtymi œrodkami zaradczymi, a tak¿e interesy stron trzecich. W stosunku do towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym zwyk³e usuniêcie znaku towarowego umieszczonego na nich bezprawnie nie bêdzie wystarczaj¹ce, poza wyj¹tkowymi przypadkami, do tego aby zezwoliæ na dopuszczenie takich towarów do obrotu handlowego.

Artyku³ 47

Prawo do informacji
Cz³onkowie mog¹ postanowiæ, ¿e organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo, je¿eli nie bêdzie to w dysproporcji do wagi naruszenia, nakazaæ sprawcy naruszenia, aby poinformowa³ posiadacza praw o to¿samoœci osób trzecich zwi¹zanych z produkcj¹ i rozpowszechnianiem towarów lub us³ug stanowi¹cych naruszenie oraz o ich kana³ach dystrybucji.

Artyku³ 48

Wynagrodzenie szkody pozwanemu
1. Organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo nakazaæ stronie, na ¿¹danie której zosta³y zastosowane œrodki zaradcze i która nadu¿y³a procedur egzekucyjnych, aby zapewni³a stronie, wobec której nies³usznie zastosowano zakaz lub ograniczenie, odpowiedni¹ rekompensatê za straty poniesione w wyniku takiego nadu¿ycia. Organy s¹dowe bêd¹ tak¿e mia³y prawo nakazaæ stronie skar¿¹cej, aby zwróci³a pozwanemu poniesione przez niego wydatki, które mog¹ obejmowaæ honorarium adwokackie.
2. Przy wykonywaniu prawa dotycz¹cego ochrony lub dochodzenia i egzekwowania praw w³asnoœci intelektualnej Cz³onkowie wy³¹cz¹ zarówno organy publiczne, jak i urzêdników ze stosowania, jedynie wobec nich odpowiednich œrodków zaradczych, je¿eli podejmowane w trakcie wykonywania takiego prawa dzia³ania s¹ dokonywane lub zamierzone w dobrej wierze.

Artyku³ 49

Procedury administracyjne
W zakresie, w jakim œrodki prawa cywilnego mog¹ byæ stosowane jako rezultat procedur administracyjnych dotycz¹cych istoty sprawy, procedury te bêd¹ zgodne z zasadami odpowiadaj¹cymi co do swej istoty tym, jakie s¹ ustanowione w niniejszej Sekcji.

Sekcja 3: 

Œrodki tymczasowe

Artyku³ 50

1. Organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo zastosowaæ szybkie i skuteczne œrodki tymczasowe:
(a) aby zapobiec zaistnieniu przypadków naruszania jakiegokolwiek prawa w³asnoœci intelektualnej, a w szczególnoœci, aby zapobiec wprowadzeniu do obrotu handlowego na obszarze ich jurysdykcji towarów w³¹czaj¹c w to dobra importowane bezpoœrednio po odprawie celnej;
(b) dla zabezpieczenia odpowiednich dowodów w zwi¹zku z domniemanym naruszeniem.
2. Organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo zastosowaæ œrodki tymczasowe bez wys³uchania drugiej strony, je¿eli to w³aœciwe, w szczególnoœci, gdy jakakolwiek zw³oka mo¿e spowodowaæ dla posiadacza praw szkodê nie do naprawienia lub gdy istnieje widoczne ryzyko, ¿e dowody zostan¹ zniszczone.
3. Organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo domagania siê od wnioskodawcy, aby dostarczy³ jakikolwiek rozs¹dnie dostêpny dowód, aby przekonaæ siê w wystarczaj¹cym stopniu, ¿e wnioskodawca jest posiadaczem praw i ¿e prawo wnioskodawcy zosta³o naruszone lub ¿e naruszenie takie zagra¿a, a tak¿e, aby wniós³ kaucjê lub dokona³ innego równowa¿nego zabezpieczenia wystarczaj¹cego dla ochrony pozwanego i zapobie¿enia nadu¿yciu.
4. Je¿eli œrodki tymczasowe zosta³y zastosowane bez wys³uchania drugiej strony, strony dotkniête nimi bêd¹ o tym powiadomione, nie póŸniej jednak ni¿ niezw³ocznie po zastosowaniu tych œrodków. Rewizja obejmuj¹ca prawo strony do przedstawienia jej stanowiska bêdzie dokonana na ¿¹danie pozwanego w celu podjêcia decyzji w rozs¹dnym okresie po powiadomieniu o podjêciu œrodków odnoœnie do tego, czy stosowane œrodki powinny byæ zmodyfikowane, uchylone, czy utrzymane.
5. Organy, które maj¹ zastosowaæ œrodki tymczasowe, mog¹ domagaæ siê od wnioskodawcy dostarczenia innych informacji, niezbêdnych do identyfikacji towarów objêtych tymi œrodkami.
6. Bez naruszenia ust. 4, œrodki tymczasowe podjête na podstawie ust. 1 i 2 zostan¹, na ¿¹danie pozwanego, uchylone lub ich skutecznoœæ w inny sposób powstrzymana, je¿eli postêpowanie prowadz¹ce do decyzji w przedmiocie sprawy nie zostanie podjête w rozs¹dnym terminie okreœlonym przez organy s¹dowe wprowadzaj¹ce takie œrodki, je¿eli prawo Cz³onka na to zezwala lub, w przypadku braku okreœlenia takiego terminu, w terminie nie d³u¿szym ni¿ 20 dni roboczych lub 31 dni kalendarzowych, zale¿nie od tego, który z nich jest d³u¿szy.
7. Je¿eli œrodki tymczasowe zostan¹ uchylone lub ustan¹ na skutek dzia³ania lub zaniedbania wnioskodawcy lub gdy nastêpnie ustalono, ¿e nie by³o naruszenia lub zagro¿enia naruszeniem prawa w³asnoœci intelektualnej, organy s¹dowe bêd¹ mia³y prawo nakazaæ wnioskodawcy, na wniosek pozwanego, aby zap³aci³ pozwanemu odpowiednie odszkodowanie z tytu³u jakiejkolwiek szkody spowodowanej przez œrodki tymczasowe.
8. W zakresie, w jakim œrodki tymczasowe mog¹ byæ zastosowane w wyniku postêpowania administracyjnego, postêpowanie to bêdzie zgodne z zasadami równowa¿nymi co do swej istoty z ustanowionymi w niniejszej Sekcji.

Sekcja 4: 

Wymagania specjalne odnosz¹ce siê do œrodków stosowanych przy kontroli granicznej12

________________
12 Je¿eli Cz³onek zniós³ praktycznie ca³¹ kontrolê ruchu towarów przez jego granicê z innym Cz³onkiem, z którym tworzy czêœæ unii celnej, nie bêdzie mia³ obowi¹zku stosowania postanowieñ niniejszej Sekcji na tej granicy.

Artyku³ 51

Wstrzymanie wydania przez w³adze celne
Cz³onkowie zastosuj¹, zgodnie z poni¿szymi postanowieniami, procedury13 daj¹ce mo¿liwoœæ posiadaczowi praw, który ma uzasadnione podstawy, aby przypuszczaæ, ¿e mo¿e mieæ miejsce import towarów oznaczonych podrabianym znakiem towarowym lub pirackich towarów naruszaj¹cych prawa autorskie14, z³o¿enia pisemnego wniosku do odpowiednich organów administracyjnych lub s¹dowych o wstrzymanie przez w³adze celne wydania takich towarów do wolnego obrotu. Cz³onkowie mog¹ umo¿liwiæ z³o¿enie takiego wniosku w stosunku do towarów, z którymi zwi¹zane s¹ inne naruszenia praw w³asnoœci intelektualnej, pod warunkiem zachowania zgodnoœci z wymaganiami niniejszej Sekcji. Cz³onkowie mog¹ tak¿e ustanowiæ odpowiednie procedury dotycz¹ce wstrzymania wydania przez w³adze celne towarów naruszaj¹cych takie prawa, a przeznaczonych na eksport ze swych terytoriów.
____________________
13 Rozumie siê, ¿e nie bêdzie obowi¹zku stosowania takich procedur do importu towarów umieszczonych na rynku innego kraju przez lub za zgod¹ posiadacza praw lub do towarów w tranzycie.
14 Dla celów niniejszego Porozumienia:
(a) "towary oznaczone podrabianym znakiem towarowym" bêd¹ rozumiane jako towary, w³¹cznie z opakowaniem, nosz¹ce bez upowa¿nienia znak towarowy, który jest identyczny ze znakiem towarowym wa¿nie zarejestrowanym dla takich towarów lub który nie mo¿e byæ odró¿niony w swym zasadniczym wygl¹dzie od takiego znaku towarowego i który przez to narusza prawa w³aœciciela znaku towarowego, o którym mowa, na podstawie prawa kraju importuj¹cego;
(b) "pirackie towary naruszaj¹ce prawa autorskie" bêd¹ rozumiane jako towary, które s¹ kopiami wykonanymi bez zgody posiadacza praw lub osoby nale¿ycie upowa¿nionej przez niego w kraju, w którym je wyprodukowano i które s¹ wykonane bezpoœrednio lub poœrednio z takiego przedmiotu, ¿e wykonanie kopii stanowi³oby naruszenie praw autorskich lub prawa pokrewnego wed³ug prawa kraju importuj¹cego.

Artyku³ 52

Wniosek
Ka¿dy posiadacz praw wszczynaj¹cy postêpowanie na podstawie Artyku³u 51 bêdzie mia³ obowi¹zek dostarczyæ odpowiedni dowód, zadowalaj¹cy kompetentne w³adze, ¿e wed³ug prawa kraju importuj¹cego istnieje uprawdopodobnione domniemanie, ¿e nast¹pi³o naruszenie jego prawa w³asnoœci intelektualnej, oraz dostarczyæ wystarczaj¹co szczegó³owy opis towarów dla ich ³atwego rozpoznania przez w³adze celne. Kompetentne w³adze powiadomi¹ w rozs¹dnym terminie wnioskodawcê, czy uwzglêdni³y wniosek, oraz przez jaki okres w³adze celne bêd¹ podejmowa³y dzia³ania, je¿eli okres ten zosta³ przez kompetentne w³adze okreœlony.

Artyku³ 53

Kaucja lub równowa¿ne zabezpieczenie
1. Kompetentne w³adze bêd¹ mia³y prawo domagaæ siê od wnioskodawcy wniesienia kaucji lub dokonania równowa¿nego zabezpieczenia, wystarczaj¹cego dla ochrony pozwanego i odpowiednich w³adz, a tak¿e dla zapobie¿enia nadu¿yciu. Taka kaucja lub równowa¿ne zabezpieczenie nie mog¹ nadmiernie zniechêcaæ do korzystania z takich procedur.
2. Je¿eli zgodnie z wnioskiem z³o¿onym na podstawie niniejszej Sekcji wydanie do wolnego obrotu towarów zawieraj¹cych wzory przemys³owe, patenty, wzory masek lub nie ujawnion¹ informacjê zosta³o wstrzymane przez w³adze celne na podstawie decyzji innej ni¿ wydana przez organy s¹dowe lub przez inny niezale¿ny organ, a okres przewidziany w Artykule 55 up³yn¹³ bez udzielenia, przez nale¿ycie upowa¿niony organ, tymczasowego zwolnienia, a tak¿e pod warunkiem, ¿e wszystkie inne wymogi dla importu zosta³y spe³nione, w³aœciciel, importer lub odbiorca takich towarów bêdzie uprawniony do uzyskania ich wydania po z³o¿eniu kaucji w wysokoœci wystarczaj¹cej do ochrony posiadacza praw przed jakimkolwiek naruszeniem. Wp³acanie takiej kaucji nie przeszkodzi zastosowaniu jakiegokolwiek innego œrodka zapobiegawczego dostêpnego posiadaczowi praw, co nale¿y rozumieæ w ten sposób, ¿e kaucja zostanie wydana, je¿eli posiadacz praw nie skorzysta z przys³uguj¹cego mu prawa do podjêcia dzia³añ w rozs¹dnym czasie.

Artyku³ 54

Zawiadomienie o wstrzymaniu
Importer i wnioskodawca bêd¹ niezw³ocznie powiadomieni o wstrzymaniu wydania towarów na podstawie Artyku³u 51.

Artyku³ 55

Okres wstrzymania
Je¿eli w okresie nie przekraczaj¹cym 10 dni roboczych od dorêczenia wnioskodawcy zawiadomienia o dokonaniu wstrzymania w³adze celne nie zosta³y powiadomione, ¿e wszczête zosta³o, przez stronê inn¹ ni¿ pozwany, postêpowanie prowadz¹ce do wydania decyzji w przedmiocie sprawy lub ¿e nale¿ycie upowa¿niony organ podj¹³ œrodki tymczasowe przed³u¿aj¹ce wstrzymanie wydania towarów, towary te zostan¹ wydane pod warunkiem, ¿e wszystkie inne warunki dla importu lub eksportu zosta³y spe³nione. W stosownych przypadkach termin ten mo¿e byæ przed³u¿ony o nastêpne 10 dni roboczych. Je¿eli wszczête zosta³o postêpowanie prowadz¹ce do wydania decyzji w przedmiocie sprawy, na ¿¹danie pozwanego nast¹pi rewizja obejmuj¹ca prawo stron do przedstawienia swoich stanowisk w celu zadecydowania w rozs¹dnym terminie, czy œrodki zapobiegawcze zostan¹ zmodyfikowane, uchylone, czy utrzymane. Niezale¿nie od powy¿szych postanowieñ, je¿eli wstrzymanie wydania towarów jest dokonane lub kontynuowane na podstawie tymczasowego œrodka zastosowanego przez s¹d, bêd¹ mia³y zastosowanie postanowienia ust. 6 Artyku³u 50.

Artyku³ 56

Wynagrodzenie szkody importerowi i w³aœcicielowi towarów
W³aœciwe organy bêd¹ mia³y prawo nakazaæ wnioskodawcy, aby zap³aci³ importerowi, odbiorcy i w³aœcicielowi towarów odpowiednie odszkodowanie za szkody spowodowane im przez nies³uszne zatrzymanie towarów lub przez zatrzymanie towarów wydanych na podstawie Artyku³u 55.

Artyku³ 57

Prawo do inspekcji i informacji
Bez uszczerbku dla ochrony informacji poufnej, Cz³onkowie upowa¿ni¹ kompetentne organy do zapewnienia posiadaczowi praw wystarczaj¹cej mo¿liwoœci do przeprowadzenia inspekcji ka¿dego towaru zatrzymanego przez w³adze celne, w celu uzasadnienia roszczeñ posiadacza praw. Kompetentne organy bêd¹ tak¿e upowa¿nione do zapewnienia importerowi równowa¿nego prawa do inspekcji ka¿dego takiego towaru. Je¿eli w przedmiocie sprawy dokonano pozytywnych ustaleñ, Cz³onkowie mog¹ upowa¿niæ kompetentne organy do poinformowania posiadacza praw o nazwach i adresach nadawcy, importera i odbiorcy, a tak¿e o iloœci towarów bêd¹cych przedmiotem sprawy.

Artyku³ 58

Dzia³anie z urzêdu
Je¿eli Cz³onkowie wymagaj¹, by kompetentne organy z w³asnej inicjatywy podejmowa³y dzia³ania polegaj¹ce na wstrzymaniu wydania towarów, w stosunku do których uzyska³y dowód oparty na uprawdopodobnionym domniemaniu, ¿e prawo w³asnoœci intelektualnej zosta³o naruszone, wówczas:
(a) kompetentne organy mog¹ w ka¿dej chwili zwróciæ siê do posiadacza praw o udzielenie ka¿dej informacji, która mo¿e im pomóc w wykonaniu ich uprawnieñ;
(b) importer i posiadacz praw bêd¹ niezw³ocznie powiadomieni o wstrzymaniu. Je¿eli importer wniós³ do kompetentnego organu odwo³anie od decyzji o wstrzymaniu, wstrzymanie bêdzie podlegaæ odpowiednio warunkom ustalonym w Artykule 55;
(c) Cz³onkowie wy³¹cz¹ organy publiczne i urzêdników z odpowiedzialnoœci za stosowanie odpowiednich œrodków zaradczych tylko, je¿eli podejmowane dzia³ania dokonywane s¹ lub zamierzone w dobrej wierze.

Artyku³ 59

Œrodki zaradcze
Bez uszczerbku dla prawa do podejmowania innych dzia³añ dostêpnych posiadaczowi praw oraz z zastrze¿eniem prawa pozwanego do domagania siê dokonania rewizji przez organy s¹dowe, kompetentne w³adze bêd¹ mia³y prawo nakazaæ zniszczenie lub inne rozporz¹dzenie towarami stanowi¹cymi naruszenie zgodnie z zasadami ustalonymi w Artykule 46. Odnoœnie do towarów oznaczonych podrabianym znakiem towarowym, w³adze nie zezwol¹ na reeksport w niezmienionym stanie towarów stanowi¹cych naruszenie lub poddadz¹ je odmiennej procedurze celnej, chyba ¿e zaistniej¹ wyj¹tkowe okolicznoœci.

Artyku³ 60

Import de minimis
Cz³onkowie mog¹ wy³¹czyæ ze stosowania powy¿szych przepisów ma³e iloœci towarów o charakterze niehandlowym, przewo¿one w baga¿u osobistym podró¿nego lub przesy³ane w ma³ych partiach.

Sekcja 5: 

Procedury karne

Artyku³ 61

Cz³onkowie ustanowi¹ procedury karne i kary, które bêd¹ stosowane przynajmniej w przypadkach umyœlnego podrabiania znaku towarowego lub piractwa praw autorskich, dokonanego na skalê handlow¹. Dostêpne œrodki zaradcze bêd¹ obejmowa³y uwiêzienie albo kary pieniê¿ne wystarczaj¹ce dla odstraszenia zgodnie z wymiarem kar stosowanych za przestêpstwa o odpowiadaj¹cym im ciê¿arze. W stosownych przypadkach, dostêpne œrodki zaradcze bêd¹ obejmowa³y tak¿e konfiskatê, przepadek i zniszczenie towarów stanowi¹cych naruszenie oraz wszelkich materia³ów i narzêdzi, które by³y g³ównie stosowane dla pope³nienia przestêpstwa. Cz³onkowie mog¹ ustanowiæ procedury karne i kary, które bêd¹ stosowane w innych przypadkach naruszania praw w³asnoœci intelektualnej, w szczególnoœci je¿eli naruszenia dokonywane s¹ umyœlnie i na skalê handlow¹.

CZʌƠIV

nabycie i utrzymanie w mocy praw w³asnoœci intelektualnej oraz procedury sporne w zakresie tych spraw

Artyku³ 62

1. Cz³onkowie mog¹ wymagaæ, jako warunku nabycia lub utrzymania w mocy praw w³asnoœci intelektualnej przewidzianych przepisami Sekcji 2-6 Czêœci II niniejszego Porozumienia, zastosowania siê do rozs¹dnych procedur i formalnoœci. Takie procedury i formalnoœci bêd¹ zgodne z postanowieniami niniejszego Porozumienia.
2. Je¿eli nabycie prawa w³asnoœci intelektualnej uwarunkowane jest udzieleniem lub zarejestrowaniem prawa, Cz³onkowie zapewni¹, aby procedury w sprawie udzielenia lub rejestracji, z zastrze¿eniem ich zgodnoœci z podstawowymi warunkami nabycia praw, umo¿liwia³y udzielenie lub rejestracjê takiego prawa w rozs¹dnym terminie tak, aby unikn¹æ nieuzasadnionego skrócenia okresu ochrony.
3. Artyku³ 4 Konwencji paryskiej (1967) bêdzie stosowany odpowiednio do znaków us³ugowych.
4. Procedury zwi¹zane z nabyciem lub utrzymaniem w mocy praw w³asnoœci intelektualnej oraz, je¿eli prawo Cz³onka takie procedury przewiduje, zwi¹zane z administracyjnym uniewa¿nieniem, oraz procedury sporne takie, jak postêpowanie sprzeciwowe, o uchylenie lub o uniewa¿nienie bêd¹ podlega³y ogólnym zasadom ustanowionym w ust. 2 i 3 Artyku³u 41.
5. Ostateczne decyzje administracyjne w ka¿dym postêpowaniu prowadzonym na podstawie ust. 4 bêd¹ podlega³y rewizji przez organ s¹dowy lub quasi-s¹dowy. Jednak¿e nie bêdzie obowi¹zku stworzenia mo¿liwoœci takiej rewizji decyzji, w przypadkach nieskutecznego sprzeciwu lub administracyjnego uniewa¿nienia, pod warunkiem ¿e podstawy takich postêpowañ mog¹ byæ przedmiotem postêpowania w sprawie uniewa¿nienia.

CZʌƠV

Zapobieganie sporom i rozstrzyganie sporów

Artyku³ 63

PrzejrzystoϾ
1. Ustawy i przepisy oraz ostateczne decyzje s¹dowe i zarz¹dzenia administracyjne ogólnego zastosowania, wprowadzone przez Cz³onka w przedmiocie niniejszego Porozumienia (dostêpnoœæ, zakres, nabycie, dochodzenie i zapobieganie nadu¿yciu praw w³asnoœci intelektualnej) bêd¹ publikowane lub, je¿eli taka publikacja nie jest praktykowana, bêd¹ ogólnie dostêpne w jêzyku krajowym w taki sposób, aby rz¹dy i posiadacze praw byli w stanie zapoznaæ siê z nimi. Porozumienia dotycz¹ce przedmiotu niniejszego Porozumienia, które pozostaj¹ w mocy pomiêdzy rz¹dem lub agend¹ rz¹dow¹ Cz³onka a rz¹dem lub agend¹ rz¹dow¹ innego Cz³onka zostan¹ równie¿ opublikowane.
2. Cz³onkowie poinformuj¹ Radê TRIPS o ustawach i przepisach, o których mowa w ust. 1, aby dopomóc Radzie w dokonaniu przez ni¹ przegl¹du funkcjonowania niniejszego Porozumienia. Rada podejmie starania, aby ograniczyæ ciê¿ar, jaki Cz³onkowie ponosz¹ wykonuj¹c to zobowi¹zanie, i mo¿e zadecydowaæ o odst¹pieniu od obowi¹zku informowania o takich ustawach i przepisach bezpoœrednio sam¹ Radê, je¿eli konsultacje z WIPO w sprawie ustanowienia wspólnego rejestru zawieraj¹cego te ustawy i przepisy zakoñcz¹ siê pomyœlnie. W zwi¹zku z tym Rada rozwa¿y tak¿e jakiekolwiek wymagane dzia³anie dotycz¹ce dostarczenia informacji w zwi¹zku ze zobowi¹zaniami okreœlonymi niniejszym Porozumieniem, a wynikaj¹ce z postanowieñ Artyku³u 6ter Konwencji paryskiej (1967).
3. Ka¿dy Cz³onek bêdzie gotów dostarczyæ, w odpowiedzi na pisemny wniosek innego Cz³onka, informacji w rodzaju omówionym w ust. 1. Cz³onek, który ma powody, by s¹dziæ, ¿e konkretna decyzja s¹dowa lub zarz¹dzenie administracyjne lub porozumienie dwustronne w obszarze praw w³asnoœci intelektualnej narusza jego prawa wynikaj¹ce z niniejszego Porozumienia, mo¿e tak¿e wnioskowaæ na piœmie, aby umo¿liwiono mu dostêp lub udzielono w sposób wystarczaj¹co szczegó³owy informacji o takich konkretnych decyzjach s¹dowych lub zarz¹dzeniach administracyjnych lub porozumieniach dwustronnych.
4. ¯adne z postanowieñ ust. 1, 2 i 3 nie bêdzie wymaga³o od Cz³onków ujawnienia poufnych informacji, które mog³yby hamowaæ wykonywanie prawa, lub w inny sposób by³oby sprzeczne z interesem publicznym lub te¿ mog³oby wyrz¹dziæ szkodê uzasadnionym interesom handlowym poszczególnych przedsiêbiorstw publicznych lub prywatnych.

Artyku³ 64

Rozstrzyganie sporów
1. Postanowienia Artyku³ów XXII i XXIII GATT 1994 oraz Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur reguluj¹cych rozstrzyganie sporów, bêd¹ mia³y zastosowanie do konsultacji i rozstrzygania sporów z zakresu niniejszego Porozumienia, z wyj¹tkiem tych szczegó³owo okreœlonych w niniejszym Porozumieniu.
2. Punkty 1(b) i 1(c) Artyku³u XXIII GATT 1994 nie bêd¹ mia³y zastosowania do rozstrzygania sporów na podstawie niniejszego Porozumienia przez okres piêciu lat od wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO.
3. W okresie, o którym mowa w ust. 2, Rada TRIPS zbada zakres i warunki dopuszczalnoœci za¿aleñ typu okreœlonego w ust. 1(b) i 1(c) Artyku³u XXIII dokonywanych zgodnie z niniejszym Porozumieniem oraz przed³o¿y Konferencji Ministerialnej zalecenia do zatwierdzania. Jakakolwiek decyzja Konferencji Ministerialnej o zatwierdzeniu takich zaleceñ lub przed³u¿eniu okresu wskazanego w ust. 2, bêdzie podejmowana jedynie w drodze consensusu, a zatwierdzone zalecenia bêd¹ skuteczne w stosunku do wszystkich cz³onków bez dalszego formalnego postêpowania w sprawie zatwierdzenia.

CZʌƠVI

Postanowienia przejœciowe

Artyku³ 65

Postanowienia przejœciowe
1. Z zastrze¿eniem postanowieñ ust. 2, 3 i 4 ¿aden Cz³onek nie bêdzie zobowi¹zany do stosowania postanowieñ niniejszego Porozumienia przed up³ywem ogólnego okresu jednego roku nastêpuj¹cego po dacie wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO.
2. Cz³onek - kraj rozwijaj¹cy siê uprawniony jest do odroczenia o nastêpny okres czterech lat daty zastosowania, jak to okreœlono w ust. 1, postanowieñ niniejszego Porozumienia, innych ni¿ zawarte w Artyku³ach 3, 4 i 5.
3. Jakikolwiek inny Cz³onek, bêd¹cy w okresie transformacji z systemu gospodarki centralnie planowanej do systemu gospodarki rynkowej opartej na wolnej przedsiêbiorczoœci i który podejmuje reformy strukturalne swego systemu w³asnoœci intelektualnej i stoi wobec szczególnych problemów w zakresie przygotowania i wdra¿ania ustawodawstwa z dziedziny w³asnoœci intelektualnej, mo¿e tak¿e skorzystaæ z okresu odroczenia przewidzianego w ust. 2.
4. W zakresie, w jakim Cz³onek - kraj rozwijaj¹cy siê jest zobowi¹zany niniejszym Porozumieniem do rozci¹gniêcia ochrony patentowej produktu na dziedziny techniki, które nie podlega³y ochronie na jego terytorium w dniu wprowadzenia niniejszego porozumienia przez tego Cz³onka, jak to okreœlono w ust. 2, mo¿e odroczyæ zastosowanie Sekcji 5 Czêœci II niniejszego Porozumienia w takich dziedzinach o dodatkowy okres piêciu lat.
5. Cz³onek korzystaj¹cy z okresu przejœciowego na podstawie przepisów ust. 1, 2, 3 lub 4 zapewni, ¿e jakiekolwiek zmiany w jego krajowych ustawach, przepisach wykonawczych i praktyce dokonane w tym okresie nie spowoduj¹ obni¿enia poziomu zgodnoœci z postanowieniami niniejszego Porozumienia.

Artyku³ 66

Cz³onkowie - kraje najmniej rozwiniête
1. Maj¹c na uwadze szczególne potrzeby i wymagania, ograniczenia gospodarcze, administracyjne i finansowe, a tak¿e potrzebê elastycznoœci w zakresie tworzenia trwa³ej bazy technicznej, od Cz³onków - krajów najmniej rozwiniêtych nie bêdzie siê wymagaæ stosowania postanowieñ niniejszego Porozumienia innych ni¿ zawarte w Artyku³ach 3, 4 i 5 przez okres 10 lat od daty wprowadzenia w myœl ust. 1 Artyku³u 65. Rada TRIPS zgodzi siê na przed³u¿enie tego okresu na podstawie dobrze umotywowanego wniosku Cz³onka - kraju najmniej rozwiniêtego.
2. Cz³onkowie - kraje rozwiniête stworz¹ zachêty dla przedsiêbiorstw i instytucji na ich terytoriach w celu popierania i rozwijania transferu technologii do Cz³onków - krajów najmniej rozwiniêtych dla umo¿liwienia im stworzenia solidnej i trwa³ej bazy technicznej.

Artyku³ 67

Wspó³praca techniczna
W celu u³atwienia wprowadzania w ¿ycie niniejszego Porozumienia Cz³onkowie - kraje rozwiniête nawi¹¿¹, na wniosek oraz na wzajemnie uzgodnionych warunkach i w uzgodniony sposób, wspó³pracê techniczn¹ i finansow¹, korzystn¹ dla Cz³onków - krajów rozwijaj¹cych siê i najmniej rozwiniêtych. Taka wspó³praca bêdzie obejmowa³a pomoc w przygotowaniu ustaw i przepisów dotycz¹cych ochrony i dochodzenia praw w³asnoœci intelektualnej oraz zapobiegania ich nadu¿ywaniu, bêdzie tak¿e obejmowa³a pomoc w zakresie tworzenia lub wzmocnienia krajowych urzêdów i agend odpowiednich dla tych spraw, ³¹cznie ze szkoleniem personelu.

CZʌƠVII

Postanowienia instytucjonalne; Postanowienia koñcowe

Artyku³ 68

Rada Handlowych Aspektów Praw W³asnoœci Intelektualnej
Rada TRIPS bêdzie obserwowaæ dzia³anie niniejszego Porozumienia, a w szczególnoœci wywi¹zywanie siê Cz³onków z zobowi¹zañ z niego wynikaj¹cych, a tak¿e stworzy Cz³onkom mo¿liwoœæ konsultowania spraw zwi¹zanych z handlowymi aspektami praw w³asnoœci intelektualnej. Bêdzie ona wype³nia³a inne obowi¹zki, jakie zostan¹ jej powierzone przez Cz³onków, a w szczególnoœci bêdzie s³u¿yæ pomoc¹, o jak¹ bêdzie proszona przez Cz³onków w zakresie procedur rozstrzygania sporów. Wype³niaj¹c swe funkcje Rada TRIPS mo¿e przeprowadzaæ konsultacje i prosiæ o informacje z ka¿dego Ÿród³a, jakie uzna za odpowiednie. Rada bêdzie stara³a siê, w drodze konsultacji z WIPO, dokonaæ, w ci¹gu jednego roku od swego pierwszego spotkania, odpowiednich uzgodnieñ odnoœnie do wspó³pracy z organami tej Organizacji.

Artyku³ 69

Wspó³praca miêdzynarodowa
Cz³onkowie zgadzaj¹ siê wspó³pracowaæ ze sob¹ w celu wyeliminowania miêdzynarodowego handlu towarami, które naruszaj¹ prawa w³asnoœci intelektualnej. W tym celu utworz¹ oni i zg³osz¹, w drodze notyfikacji, punkty kontaktowe w swoich krajowych organach administracji i bêd¹ gotowi dokonywaæ wymiany informacji o handlu towarami stanowi¹cymi naruszenie. Cz³onkowie bêd¹ w szczególnoœci popieraæ wymianê informacji i wspó³pracê pomiêdzy w³adzami celnymi w zwi¹zku z handlem towarami oznaczonymi podrabianym znakiem towarowym oraz pirackimi towarami chronionymi prawem autorskim.

Artyku³ 70

Ochrona istniej¹cych przedmiotów w³asnoœci intelektualnej
1. Niniejsze Porozumienie nie stwarza zobowi¹zañ w stosunku do dzia³añ, które mia³y miejsce przed dat¹ wprowadzenia Porozumienia przez Cz³onka, którego dotyczy³y.
2. Je¿eli w niniejszym Porozumieniu nie postanowiono inaczej, niniejsze Porozumienie stwarza zobowi¹zania w stosunku do wszystkich przedmiotów istniej¹cych w dniu wprowadzenia niniejszego Porozumienia przez Cz³onka, którego dotycz¹ i na terytorium którego s¹ chronione w tej dacie lub które spe³niaj¹ b¹dŸ spe³ni¹ w najbli¿szym czasie kryteria ochrony zgodnie z warunkami niniejszego Porozumienia. W odniesieniu do postanowieñ niniejszego ust. oraz ust. 3 i 4, zobowi¹zania w zakresie prawa autorskiego w stosunku do istniej¹cych prac bêd¹ okreœlane wy³¹cznie na podstawie Artyku³u 18 Konwencji berneñskiej (1971), a w stosunku do praw producentów nagrañ i wykonawców z istniej¹cych nagrañ - wy³¹cznie na podstawie Artyku³u 18 Konwencji berneñskiej (1971), stosowanego na podstawie przepisów ust. 6 Artyku³u 14 niniejszego Porozumienia.
3. Nie bêdzie istnia³o zobowi¹zanie do przywrócenia ochrony przedmiotom w³asnoœci intelektualnej, które w dniu wprowadzenia niniejszego Porozumienia przez Cz³onka, którego dotycz¹, sta³y siê dobrem powszechnym.
4. W odniesieniu do wszelkich dzia³añ podejmowanych w stosunku do okreœlonych egzemplarzy przedmiotów zawieraj¹cych przedmiot ochrony, które w œwietle uregulowañ legislacyjnych zgodnych z niniejszym Porozumieniem stan¹ siê naruszeniami, a które by³y rozpoczête lub w zwi¹zku z którymi dokonano znacznych inwestycji przed dat¹ przyjêcia Porozumienia WTO przez Cz³onka, ka¿dy Cz³onek mo¿e wprowadziæ ograniczenie œrodków zaradczych dostêpnych posiadaczowi praw w stosunku do kontynuowania takich dzia³añ po dacie wprowadzenia Porozumienia przez Cz³onka. Jednak¿e w takich przypadkach Cz³onek zapewni przynajmniej zap³atê s³usznego wynagrodzenia.
5. Cz³onek nie jest zobowi¹zany do zastosowania postanowieñ Artyku³u 11 i ust. 4 Artyku³u 14 w stosunku do orygina³ów lub kopii zakupionych przed dat¹ wprowadzenia niniejszego Porozumienia przez Cz³onka.
6. Cz³onkowie nie bêd¹ zobowi¹zani stosowaæ przepisów Artyku³u 31 ani wymogu z ust. 1 Artyku³u 27 stanowi¹cych, ¿e korzystanie z praw patentowych nie bêdzie podlega³o dyskryminacji, ze wzglêdu na dziedzinê techniki, do u¿ywania bez upowa¿nienia posiadacza praw, je¿eli upowa¿nienie do takiego u¿ywania zosta³o udzielone przez rz¹d przed dat¹, kiedy niniejsze Porozumienie sta³o siê znane.
7. W przypadku praw w³asnoœci intelektualnej, których ochrona uwarunkowana jest rejestracj¹, zg³oszenia w celu uzyskania ochrony, bêd¹ce w toku rozpatrywania w dniu wprowadzenia przez danego Cz³onka niniejszego Porozumienia, bêd¹ mog³y byæ uzupe³nione w celu uzyskania poszerzonej ochrony, przewidzianej postanowieniami niniejszego Porozumienia. Takie zmiany nie bêd¹ obejmowa³y elementów nowoœci.
8. Je¿eli Cz³onek nie umo¿liwi uzyskiwania, od dnia wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO, ochrony patentowej dla farmaceutyków i produktów chemicznych dla rolnictwa w zakresie okreœlonym jego zobowi¹zaniami wynikaj¹cymi z Artyku³u 27, wówczas Cz³onek ten:
(a) niezale¿nie od postanowieñ Czêœci VI zapewni od daty wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO œrodki, za pomoc¹ których zg³oszenia w sprawie uzyskania patentów na takie wynalazki mog¹ byæ dokonywane;
(b) zastosuje w stosunku do takich zg³oszeñ, od daty wprowadzenia niniejszego Porozumienia, kryteria zdolnoœci patentowej ustalone w niniejszym Porozumieniu tak, jak gdyby te kryteria by³y stosowane w dacie dokonania zg³oszenia na terytorium tego Cz³onka lub, je¿eli mo¿na skorzystaæ z pierwszeñstwa i pierwszeñstwo jest zastrze¿one, w dacie pierwszeñstwa zg³oszenia; oraz
(c) zapewni ochronê patentow¹ zgodnie z niniejszym Porozumieniem od udzielenia patentu i na pozosta³y okres wa¿noœci patentu, liczony od daty dokonania zg³oszenia, zgodnie z Artyku³em 33 niniejszego Porozumienia, dla tych zg³oszeñ, które spe³niaj¹ kryteria ochrony omówione w punkcie (b).
9. Je¿eli przedmiotem zg³oszenia patentowego w kraju bêd¹cym Cz³onkiem, na podstawie ust. 8(a) jest produkt, wy³¹czne prawa marketingu przyznane, niezale¿nie od postanowieñ Czêœci VI powy¿ej, na okres piêciu lat od uzyskania zgody na wprowadzenie na rynek w tym kraju bêd¹cym Cz³onkiem lub do czasu udzielenia patentu na produkt b¹dŸ odmowy jego udzielenia w kraju bêd¹cym Cz³onkiem, zale¿nie od tego, który okres jest krótszy, pod warunkiem ¿e po wejœciu w ¿ycie Porozumienia WTO zg³oszenie patentowe zosta³o dokonane i patent zosta³ udzielony dla tego produktu w innym kraju bêd¹cym Cz³onkiem i zgoda na wprowadzenie na rynek zosta³a uzyskana w takim innym kraju bêd¹cym Cz³onkiem.

Artyku³ 71

Przegl¹d i zmiana
1. Rada TRIPS dokona oceny stosowania niniejszego Porozumienia po up³ywie okresu przejœciowego, o którym mowa w ust. 2 Artyku³u 65. Uwzglêdniaj¹c doœwiadczenia uzyskane z jego stosowania, Rada dokona jego przegl¹du po dwóch latach od tej daty, a póŸniej w identycznych odstêpach czasu. Rada mo¿e tak¿e dokonywaæ przegl¹dów w zwi¹zku z nowymi wydarzeniami, które mog³yby uzasadniaæ dokonanie zmian lub uzupe³nieñ niniejszego Porozumienia.
2. Zmiany s³u¿¹ce jedynie celowi dostosowania do wy¿szych poziomów ochrony praw w³asnoœci intelektualnej, uzyskanych i pozostaj¹cych w mocy na podstawie innych porozumieñ wielostronnych i przyjête na podstawie tych porozumieñ przez wszystkich Cz³onków WTO, mog¹ byæ przedstawione Konferencji Ministerialnej celem podjêcia dzia³añ zgodnie z ust. 6 Artyku³u X Porozumienia WTO, na podstawie osi¹gniêtych drog¹ konsensusu propozycji Rady TRIPS.

Artyku³ 72

Zastrze¿enia
Nie mo¿na dokonaæ zastrze¿eñ w stosunku do jakichkolwiek postanowieñ niniejszego Porozumienia bez zgody innych Cz³onków.

Artyku³ 73

Wyj¹tki spowodowane wzglêdami bezpieczeñstwa
¯adne z postanowieñ niniejszego Porozumienia nie bêdzie tak interpretowane, aby:
(a) wymagaæ od któregokolwiek Cz³onka dostarczenia informacji, których ujawnienie bêdzie uwa¿a³ za sprzeczne z jego podstawowymi interesami bezpieczeñstwa; lub
(b) uniemo¿liwiæ podjêcie przez któregokolwiek Cz³onka takich dzia³añ, jakie uwa¿a on za niezbêdne dla ochrony jego podstawowych interesów bezpieczeñstwa
(i) odnosz¹cych siê do materia³ów rozszczepialnych lub materia³ów, z których s¹ one uzyskiwane;
(ii) odnosz¹cych siê do przewozu broni, amunicji i sprzêtu bojowego, a tak¿e do przewozu innych towarów i materia³ów dostarczanych bezpoœrednio lub poœrednio dla celów zaopatrzenia zak³adów wojskowych;
(iii) podjêtych w czasie wojny lub innego zagro¿enia w stosunkach miêdzynarodowych; lub
(c) uniemo¿liwiæ podjêcie przez któregokolwiek Cz³onka jakiegokolwiek dzia³ania dla wykonania jego zobowi¹zañ wynikaj¹cych z Karty Narodów Zjednoczonych, maj¹cego na celu utrzymanie miêdzynarodowego pokoju i bezpieczeñstwa.

ZA£¥CZNIK nr 2

POROZUMIENIE W SPRAWIE REGU£ POCHODZENIA

Cz³onkowie,
Bior¹c pod uwagê, ¿e 20 wrzeœnia 1986 roku Ministrowie uzgodnili, i¿ Runda Urugwajska wielostronnych negocjacji handlowych bêdzie mia³a na celu "doprowadziæ do dalszej liberalizacji i rozszerzenia œwiatowego handlu", "wzmocniæ rolê GATT" oraz "zwiêkszyæ zdolnoœæ systemu GATT do reagowania na zmieniaj¹ce siê miêdzynarodowe œrodowisko ekonomiczne";
Pragn¹c popieraæ cele GATT 1994;
Uznaj¹c, i¿ jasne i mo¿liwe do przewidzenia regu³y pochodzenia oraz ich stosowanie u³atwiaj¹ przep³yw strumienia handlu miêdzynarodowego;
Pragn¹c zapewniæ, aby regu³y pochodzenia jako takie nie stanowi³y zbêdnych barier handlowych;
Pragn¹c zapewniæ, aby regu³y pochodzenia nie niweczy³y lub te¿ nie narusza³y praw Cz³onków wynikaj¹cych z GATT 1994;
Uznaj¹c za po¿¹dane zapewnienie przejrzystoœci ustaw, przepisów oraz praktyk odnosz¹cych siê do regu³ pochodzenia;
Pragn¹æ zapewniæ, aby regu³y pochodzenia by³y ustalane i stosowane w sposób bezstronny, przejrzysty, przewidywalny, spójny oraz neutralny;
Uznaj¹c istnienie mechanizmu konsultacji oraz procedur szybkiego, efektywnego i sprawiedliwego rozwi¹zywania sporów wynikaj¹cych z niniejszego Porozumienia;
Pragn¹c zharmonizowaæ oraz uczyniæ jasnymi regu³y pochodzenia;
Uzgadniaj¹ niniejszym co, nastêpuje:

CZʌƠI

definicje i zakres

Artyku³ 1

Regu³y pochodzenia
1. Dla celów Czêœci od I do IV niniejszego Porozumienia regu³y pochodzenia definiuje siê jako te ustawy, przepisy i ustalenia administracyjne ogólnego zastosowania, które stosowane s¹ przez jakiegokolwiek Cz³onka w celu okreœlenia kraju pochodzenia towarów, pod warunkiem ¿e regu³y pochodzenia nie odnosz¹ siê do umownych lub autonomicznych systemów handlowych, które przyznaj¹ preferencje taryfowe wykraczaj¹ce poza zakres stosowania ust. 1 Artyku³u I GATT 1994.
2. Regu³y pochodzenia, o których mowa w ust. 1, bêd¹ obejmowaæ wszystkie regu³y pochodzenia stosowane w niepreferencyjnych instrumentach polityki handlowej, takich jak: klauzula najwy¿szego uprzywilejowania wynikaj¹ca z Artyku³ów I, II, III, XI i XIII GATT 1994; c³a antydumpingowe i wyrównawcze na podstawie Artyku³u VI GATT 1994; œrodki ochronne na podstawie Artyku³u XIX GATT 1994; wymogi oznaczania pochodzenia wynikaj¹ce z Artyku³u IX GATT 1994 oraz jakiekolwiek dyskryminacyjne ograniczenia iloœciowe lub kontyngenty taryfowe. Obejm¹ one tak¿e regu³y pochodzenia stosowane dla zakupów rz¹dowych oraz statystyk handlowych1.
_________________________
1 Rozumie siê, ¿e postanowienie to nie narusza ustaleñ dokonanych w celu zdefiniowania "przemys³u krajowego" i "podobnych produktów przemys³u krajowego" lub podobnych okreœleñ gdziekolwiek s¹ one stosowane.

CZʌƠII

dyscypliny RZ¥DZ¥CE stosowaniem REGU£ pochodzenia

Artyku³ 2

Dyscypliny podczas okresu przejœciowego
Do momentu zakoñczenia programu prac nad harmonizacj¹ regu³ pochodzenia, o którym mowa w Czêœci IV, Cz³onkowie zapewni¹, aby:
(a) przy podejmowaniu ustaleñ administracyjnych ogólnego zastosowania zawarte w nich wymogi, które nale¿y spe³niæ, by³y jasno okreœlone. W szczególnoœci:
(i) w przypadkach, w których stosuje siê kryterium zmiany klasyfikacji taryfowej, taka regu³a pochodzenia oraz jakikolwiek wyj¹tek od tej regu³y musz¹ w jasny sposób okreœlaæ podpozycje lub pozycje nomenklatury taryfowej, do których dana regu³a nawi¹zuje;
(ii) w przypadkach, w których stosuje siê kryterium udzia³u procentowego ad valorem, sposób obliczenia tego procentu tak¿e bêdzie wskazany w regu³ach pochodzenia;
(iii) w przypadkach, w których przewiduje siê kryterium procesu wytwarzania lub przetworzenia, proces nadaj¹cy towarowi status towaru pochodz¹cego powinien byæ dok³adnie okreœlony;
(b) niezale¿nie od œrodka lub instrumentu polityki handlowej, z którymi s¹ powi¹zane, ich regu³y pochodzenia nie by³y bezpoœrednio lub poœrednio stosowane jako instrumenty realizacji celów handlowych;
(c) regu³y pochodzenia jako takie nie powodowa³y skutków o charakterze ograniczaj¹cym, wypaczaj¹cym lub zak³ócaj¹cym handel miêdzynarodowy. Nie bêd¹ ona stawia³y nadmiernie surowych wymogów lub wymaga³y spe³nienia warunków nie zwi¹zanych z wytwarzaniem lub przetworzeniem jako warunków wstêpnych dla okreœlenia kraju pochodzenia. Jednak¿e koszty nie zwi¹zane bezpoœrednio z wytwarzaniem lub przetworzeniem mog¹ zostaæ uwzglêdnione w celach stosowania kryterium udzia³u procentowego ad valorem zgodnego z podpunktem (a) powy¿ej;
(d) regu³y pochodzenia, które stosuj¹ wobec importu i eksportu nie by³y bardziej surowe, ani¿eli regu³y pochodzenia stosowane przez nich w celu okreœlenia, czy dany towar jest pochodzenia krajowego oraz, aby nie wprowadza³y dyskryminacji pomiêdzy innymi Cz³onkami, niezale¿nie od przynale¿noœci producentów danego towaru2;
(e) ich regu³y pochodzenia by³y stosowane w sposób spójny, jednolity, bezstronny oraz racjonalny;
(f) ich regu³y pochodzenia opiera³y siê na kryteriach pozytywnych. Regu³y pochodzenia, okreœlaj¹ce to, co nie stanowi o pochodzeniu (kryteria negatywne), s¹ dopuszczalne b¹dŸ jako czêœæ objaœnienia kryterium pozytywnego b¹dŸ te¿ w indywidualnych przypadkach, w których pozytywne okreœlenie pochodzenia nie jest konieczne;
(g) ich ustawy, przepisy, decyzje s¹dowe oraz zarz¹dzenia administracyjne ogólnego zastosowania odnosz¹ce siê do regu³ pochodzenia by³y publikowane tak, jak gdyby podlega³y oraz odpowiada³y postanowieniom ust. 1 Artyku³u X GATT 1994;
(h) udzielane przez nich na wniosek eksportera, importera lub jakiejkolwiek innej osoby maj¹cej daj¹cy siê uzasadniæ powód, ustalenia pochodzenia by³y wydawane mo¿liwie w najkrótszym terminie, jednak¿e nie póŸniej, ni¿ w przeci¹gu 150 dni3 od z³o¿enia wniosku o takie ustalenie pod warunkiem, ¿e przed³o¿one zosta³y wszystkie niezbêdne elementy. Wnioski o takie ustalenia bêd¹ przyjmowane przed rozpoczêciem handlu odnoœnym towarem, a tak¿e mog¹ byæ przyjmowane w dowolnym póŸniejszym czasie. Ustalenia takie bêd¹ wa¿ne przez trzy lata pod warunkiem, ¿e fakty i warunki, ³¹cznie z regu³ami pochodzenia, zgodnie z którymi zosta³y wydane, bêd¹ porównywalne. Pod warunkiem ¿e zainteresowane strony zostan¹ poinformowane z wyprzedzeniem, ustalenia takie przestan¹ byæ wa¿ne, gdy podjêta zostanie decyzja sprzeczna z ustaleniem w trakcie przegl¹du, o którym mowa w podpunkcie (j). Takie ustalenie bêdzie dostêpne publicznie pod warunkiem spe³nienia postanowieñ podpunktu (k);
(i) podczas wprowadzania zmian do stosowanych przez nich regu³ pochodzenia lub wprowadzania nowych regu³ pochodzenia nie bêd¹ stosowaæ takich zmian retroaktywnie jak to zdefiniowano i bez naruszania ich ustaw lub przepisów;
(j) jakiekolwiek postêpowanie administracyjne, jakie podejmuj¹ w zwi¹zku z ustalaniem pochodzenia, mog³o byæ szybko poddane przegl¹dowi s¹dowemu lub przez trybuna³y arbitra¿owe lub administracyjne b¹dŸ w drodze procedur niezale¿nych od w³adz ustalaj¹cych pochodzenie, który mo¿e doprowadziæ do modyfikacji lub zmiany ustalenia;
(k) wszystkie informacje z natury swej poufne lub te¿ dostarczane jako poufne w celu zastosowania regu³ pochodzenia by³y traktowane jako œciœle poufne przez odnoœne w³adze, które nie ujawni¹ ich bez wyraŸnego pozwolenia osoby lub rz¹du dostarczaj¹cego tak¹ informacjê, z wyj¹tkiem sytuacji, w których mo¿e byæ wymagane ich ujawnienie dla celów postêpowania s¹dowego.
_________________________
2 W odniesieniu do regu³ pochodzenia maj¹cych zastosowanie przy zakupach publicznych, postanowienie niniejsze nie nak³ada dodatkowych zobowi¹zañ w stosunku do tych, które zosta³y ju¿ przyjête przez Cz³onków w ramach GATT 1994.
3 W stosunku do wniosków przed³o¿onych w ci¹gu pierwszego roku od chwili wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO od Cz³onków bêdzie wymagane wydawanie takich ocen jedynie w mo¿liwie najkrótszym terminie.

Artyku³ 3

Dyscypliny po okresie przejœciowym
Bior¹c pod uwagê cel, który wszyscy Cz³onkowie pragn¹ osi¹gn¹æ w wyniku programu prac harmonizacyjnych, o którym mowa w Czêœci IV, czyli ustanowienie zharmonizowanych regu³ pochodzenia, Cz³onkowie zapewni¹ po wprowadzeniu w ¿ycie rezultatów programu prac harmonizacyjnych, aby:
(a) regu³y pochodzenia stosowane by³y w sposób jednakowy dla wszystkich celów zgodnie z Artyku³em 1;
(b) na podstawie stosowanych przez nich regu³ pochodzenia krajem, okreœlanym jako Ÿród³o pochodzenia danego towaru by³ albo kraj, w którym towar ten zosta³ ca³kowicie uzyskany, albo te¿, kiedy wiêcej ni¿ jeden kraj jest zaanga¿owany w produkcjê tego towaru, kraj, w którym dokonano jego ostatniego istotnego przetworzenia;
(c) regu³y pochodzenia stosowane przez nich do importu i eksportu nie by³y bardziej surowe, ani¿eli regu³y pochodzenia stosowane przez nich w celu okreœlenia, czy dany towar jest pochodzenia krajowego, oraz aby nie wprowadza³y dyskryminacji miêdzy innymi Cz³onkami niezale¿nie od przynale¿noœci producentów danego towaru;
(d) ich regu³y pochodzenia by³y stosowane w sposób spójny, jednolity, bezstronny oraz racjonalny;
(e) ich ustawy, przepisy, decyzje s¹dowe oraz zarz¹dzenia administracyjne ogólnego zastosowania odnosz¹ce siê do regu³ pochodzenia by³y publikowane tak, jak gdyby podlega³y oraz odpowiada³y postanowieniom ust. 1 Artyku³u X GATT 1994;
(f) udzielane przez nich, na wniosek eksportera, importera lub jakiejkolwiek innej osoby maj¹cej daj¹cy siê uzasadniæ powód, ustalenia pochodzenia by³y wydawane mo¿liwie w jak najkrótszym terminie, jednak¿e nie póŸniej ni¿ w ci¹gu 150 dni od z³o¿enia wniosku o takie ustalenie, pod warunkiem ¿e przed³o¿one zosta³y wszystkie niezbêdne elementy. Wnioski o takie ustalenia bêd¹ przyjmowane przed rozpoczêciem handlu odnoœnym towarem, a tak¿e mog¹ byæ przyjmowane w dowolnym póŸniejszym czasie. Ustalenia takie bêd¹ wa¿ne przez trzy lata pod warunkiem, ¿e fakty i warunki, ³¹cznie z regu³ami pochodzenia, zgodnie z którymi zosta³y wydane, bêd¹ porównywalne. Pod warunkiem ¿e zainteresowane strony zostan¹ poinformowane z wyprzedzeniem, ustalenia takie przestan¹ byæ wa¿ne, gdy podjêta zostanie decyzja sprzeczna z ustaleniem w trakcie przegl¹du, o którym mowa w podpunkcie (h). Takie ustalenie bêdzie dostêpne publicznie pod warunkiem spe³nienia postanowieñ podpunktu (i);
(g) podczas wprowadzania zmian do stosowanych przez nich regu³ pochodzenia lub wprowadzania nowych regu³ pochodzenia nie bêd¹ stosowaæ takich zmian retroaktywnie, jak to zdefiniowano i bez naruszania ich ustaw i przepisów;
(h) jakkolwiek postêpowanie administracyjne, jakie podejmuj¹ w zwi¹zku z ustaleniem pochodzenia mog³o byæ szybko poddane przegl¹dowi s¹dowemu lub przez trybuna³y arbitra¿owe lub administracyjne b¹dŸ w drodze procedur niezale¿nych od w³adz ustalaj¹cych pochodzenia, który mo¿e doprowadziæ do modyfikacji lub zmiany ustalenia;
(i) wszystkie informacje z natury swej poufne lub te¿ dostarczane jako poufne w celu zastosowania regu³ pochodzenia by³y traktowane jako œciœle poufne przez odnoœne w³adze, które nie ujawni¹ ich bez wyraŸnego pozwolenia osoby lub rz¹du dostarczaj¹cego tak¹ informacjê, z wyj¹tkiem sytuacji, w których mo¿e byæ wymagane ich ujawnienie dla celów postêpowania s¹dowego.

CZʌƠIII

postanowienia proceduralne dotycz¥ce notyfikacji, przegl¥du, konsultacji oraz rozstrzygania sporÓw

Artyku³ 4

Instytucje
1. Niniejszym ustanawia siê Komitet Regu³ Pochodzenia (zwany w niniejszym Porozumieniu "Komitetem") z³o¿ony z przedstawicieli ka¿dego z Cz³onków. Komitet dokona wyboru swojego Przewodnicz¹cego i bêdzie zbieraæ siê w razie koniecznoœci, jednak¿e nie rzadziej ni¿ raz w roku, w celu stworzenia Cz³onkom mo¿liwoœci przeprowadzenia konsultacji w sprawach odnosz¹cych siê do funkcjonowania postanowieñ Czêœci I, II, III i IV lub do wsparcia celów wymienionych w tych Czêœciach, a tak¿e w celu wykonania zadañ na³o¿onych nañ na podstawie niniejszego Porozumienia przez Radê Handlu Towarami. Tam, gdzie jest to w³aœciwe, Komitet bêdzie zasiêgaæ informacji i rady od Komitetu Technicznego, o którym mowa w ust. 2, w kwestiach zwi¹zanych z niniejszym Porozumieniem. Komitet mo¿e równie¿ za¿¹daæ od Komitetu Technicznego przeprowadzenia takich prac, jakie uzna za stosowne dla wsparcia wy¿ej wymienionych celów niniejszego Porozumienia. Sekretariat WTO bêdzie dzia³a³ jako Sekretariat Komitetu.
2. Ustanowiony zostanie Komitet Techniczny do spraw Regu³ Pochodzenia (zwany w niniejszym Porozumieniu "Komitetem Technicznym") pod auspicjami Rady Wspó³pracy Celnej (CCC), zgodnie z postanowieniami Za³¹cznika I. Komitet Techniczny bêdzie wykonywaæ zadania techniczne, przewidzian¹ w Czêœci IV i zalecan¹ w Za³¹czniku I. Tam, gdzie jest to w³aœciwe, Komitet Techniczny bêdzie zasiêgaæ informacji i rady od Komitetu w kwestiach zwi¹zanych z niniejszym Porozumieniem. Komitet Techniczny mo¿e równie¿ za¿¹daæ od Komitetu przeprowadzenia takich prac, jakie uzna za stosowne dla wsparcia wy¿ej wymienionych celów niniejszego Porozumienia. Sekretariat CCC bêdzie dzia³a³ jako sekretariat Komitetu Technicznego.

Artyku³ 5

Informacja i procedury dotycz¹ce modyfikacji oraz wprowadzania w ¿ycie nowych regu³ pochodzenia
1. Ka¿dy Cz³onek w ci¹gu 90 dni od momentu wejœcia w ¿ycie dla niego Porozumienia WTO dostarczy do Sekretariatu WTO swoje regu³y pochodzenia, decyzje s¹dowe oraz zarz¹dzenia administracyjne ogólnego zastosowania odnosz¹ce siê do regu³ pochodzenia, obowi¹zuj¹ce w tym dniu. Je¿eli wskutek przeoczenia jakaœ regu³a pochodzenia nie zostanie dostarczona, dany Cz³onek dostarczy j¹ niezw³ocznie po tym, jak ten fakt stanie siê znany. Wykazy informacji otrzymanych i dostêpnych w Sekretariacie bêd¹ rozsy³ane Cz³onkom przez Sekretariat.
2. W trakcie okresu, o którym mowa w Artykule 2, cz³onkowie, którzy bêd¹ wprowadzaæ modyfikacje inne ni¿ modyfikacje de minimis w swoich regu³ach pochodzenia lub te¿ bêd¹ wprowadzaæ nowe regu³y pochodzenia zawieraj¹ce, dla celów niniejszego Artyku³u, jak¹kolwiek regu³ê pochodzenia, o której mowa w ust. 1, a która nie zosta³a dostarczona do Sekretariatu, opublikuj¹ obwieszczenie o tym najpóŸniej na 60 dni przed wejœciem w ¿ycie zmodyfikowanej lub nowej regu³y pochodzenia w sposób umo¿liwiaj¹cy zainteresowanym stronom zapoznanie siê z zamiarem zmodyfikowania lub wprowadzenia nowej regu³y pochodzenia, chyba ¿e wyj¹tkowe okolicznoœci zaistnia³y lub gro¿¹ zaistnieniem dla Cz³onka. W takich wyj¹tkowych przypadkach Cz³onek opublikuje zmodyfikowan¹ lub now¹ regu³ê w mo¿liwie najkrótszym terminie.

Artyku³ 6

Przegl¹d
1. Komitet co roku bêdzie poddawa³ przegl¹dowi realizacjê i funkcjonowanie Czêœci II i Czêœci III niniejszego Porozumienia bior¹c pod uwagê jego cele. Komitet bêdzie co roku powiadamiaæ Radê Handlu Towarami o wydarzeniach w trakcie okresu objêtego takimi przegl¹dami.
2. Komitet bêdzie dokonywaæ przegl¹du postanowieñ Czêœci I, II i III oraz proponowaæ poprawki niezbêdne dla odzwierciedlenia rezultatów programu prac harmonizacyjnych.
3. Komitet, we wspó³pracy z Komitetem Technicznym, ustanowi mechanizm proponowania i rozpatrywania poprawek do rezultatów programu prac harmonizacyjnych bior¹c pod uwagê cele i zasady ustanowione w Artykule 9. Mo¿e to obejmowaæ przypadki, w których regu³y powinny staæ siê bardziej skuteczne lub bêd¹ wymaga³y aktualizacji w celu uwzglêdnienia nowych procesów produkcyjnych wywo³anych jakimikolwiek zmianami technologicznymi.

Artyku³ 7

Konsultacje
Do niniejszego Porozumienia maj¹ zastosowanie postanowienia Artyku³u XXII GATT 1994 w wersji opracowanej i stosowanej w Uzgodnieniu w sprawie zasad i procedur reguluj¹cych rozstrzyganie sporów.

Artyku³ 8

Rozstrzyganie sporów
Do niniejszego Porozumienia maj¹ zastosowanie postanowienia Artyku³u XXIII GATT 1994 w wersji opracowanej i stosowanej w Uzgodnieniu w sprawie zasad i procedur reguluj¹cych rozstrzyganie sporów.

CZʌƠIV

harmonizacja regu£ pochodzenia

Artyku³ 9

Cele i zasady
1. W celu harmonizacji regu³ pochodzenia oraz, m.in., zapewnienia wiêkszej pewnoœci w prowadzeniu handlu œwiatowego, Konferencja Ministerialna podejmie we wspó³dzia³aniu z CCC program prac, o którym mowa poni¿ej, na nastêpuj¹cych zasadach:
(a) regu³y pochodzenia powinny byæ stosowane w sposób jednakowy dla wszystkich celów zgodnie z ustaleniami Artyku³u 1;
(b) regu³y pochodzenia powinny okreœlaæ, i¿ krajem okreœlonym jako kraj pochodzenia danego towaru bêdzie kraj, w którym towar ten zosta³ ca³kowicie uzyskany lub te¿ w przypadku, kiedy wiêcej ni¿ jeden kraj jest zaanga¿owany w produkcjê tego towaru, kraj, w którym dokonano jego ostatniego istotnego przetworzenia;
(c) regu³y pochodzenia powinny byæ obiektywne, zrozumia³e i przewidywalne;
(d) niezale¿nie od œrodka lub instrumentu, z którym wi¹¿¹ siê regu³y pochodzenia, nie bêd¹ one bezpoœrednio lub poœrednio stosowane jako instrumenty osi¹gania celów handlowych. Nie powinny one powodowaæ skutków o charakterze ograniczaj¹cym, wypaczaj¹cym lub zak³ócaj¹cym handel miêdzynarodowy. Nie powinny stawiaæ nadmiernie surowych wymogów lub wymagaæ spe³nienia warunków nie zwi¹zanych z produkcj¹ lub przetwarzaniem jako warunków niezbêdnych dla okreœlenia kraju pochodzenia. Jednak¿e koszty nie zwi¹zane bezpoœrednio z produkcj¹ lub przetwarzaniem mog¹ zostaæ uwzglêdnione w celach zastosowania kryterium udzia³u procentowego ad valorem;
(e) regu³y pochodzenia powinny byæ stosowane w sposób konsekwentny, jednolity, bezstronny oraz rozs¹dny;
(f) regu³y pochodzenia powinny byæ spójne;
(g) regu³y pochodzenia powinny opieraæ siê na kryterium pozytywnym. Kryteria negatywne mog¹ byæ stosowane w celu wyjaœnienia kryterium pozytywnego.

Program prac

2. (a) Program prac rozpocznie siê w mo¿liwie najkrótszym terminie od wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO i zostanie zakoñczony w ci¹gu trzech lat od jego rozpoczêcia.
(b) Komitet oraz Komitet Techniczny, o których mowa w Artykule 4, bêd¹ organami w³aœciwymi dla prowadzenia tych prac.
(c) W celu dostarczenia przez CCC szczegó³owych informacji Komitet wyst¹pi do Komitetu Technicznego, aby ten przedstawi³ swoje interpretacje i opinie wynikaj¹ce z prac, o których mowa poni¿ej w oparciu o zasady wymienione w ust. 1. W celu zapewnienia terminowego zakoñczenia programu prac nad harmonizacj¹ regu³ pochodzenia prace takie bêd¹ prowadzone na bazie grup towarowych tak, jak s¹ one przedstawione w poszczególnych dzia³ach lub sekcjach nomenklatury zharmonizowanego systemu (HS).
(i) Ca³kowite uzyskanie oraz minimalne operacje lub procesy
Komitet Techniczny opracuje zharmonizowane definicje:
- towarów, które maj¹ byæ uznawane za ca³kowicie uzyskane w jednym kraju. Prace w tym zakresie powinny byæ w miarê mo¿liwoœci jak najbardziej szczegó³owe;
- minimalnych operacji lub procesów, które same w sobie nie nadaj¹ danemu towarowi statusu towaru pochodz¹cego.
Wyniki tych prac zostan¹ przedstawione Komitetowi w ci¹gu trzech miesiêcy od momentu otrzymania od Komitetu stosownego wniosku.
(ii) Istotne przetworzenie - zmiana klasyfikacji taryfowej
- Przy opracowywaniu regu³ pochodzenia dla poszczególnych towarów lub grup towarowych Komitet Techniczny rozpatrzy i wypracuje, na bazie kryterium istotnego przetworzenia, sposób zastosowania zasady zmiany podpozycji lub pozycji taryfowej oraz, w razie koniecznoœci, zasadê minimalnej zmiany w nomenklaturze, która bêdzie spe³niaæ to kryterium.
- Komitet Techniczny dokona podzia³u powy¿szej pracy stosuj¹c kryterium produktu, bior¹c pod uwagê rozdzia³y i sekcje nomenklatury HS, tak aby dostarczaæ Komitetowi wyniki swojej pracy przynajmniej raz na kwarta³. Komitet Techniczny zakoñczy wy¿ej wymienione prace w przeci¹gu roku i trzech miesiêcy od momentu otrzymania stosownego wniosku Komitetu.
(iii) Istotne przetworzenie - kryteria dodatkowe
Po zakoñczeniu prac, o których mowa w podpunkcie (ii), dla ka¿dej grupy produktów lub indywidualnej kategorii produktów, dla których wy³¹czne zastosowanie nomenklatury HS nie pozwala na sformu³owanie zasady istotnego przetworzenia, Komitet Techniczny:
- rozpatrzy i wypracuje, na bazie kryterium istotnego przetworzenia, zastosowanie, w sposób uzupe³niaj¹cy lub wy³¹czny, innych wymogów, w³¹czaj¹c w to kryterium udzia³u procentowego ad valorem4, albo kryterium wytworzenia lub przetworzenia 5, przy opracowywaniu regu³ pochodzenia dla poszczególnych produktów lub grup produktów;
- mo¿e przedstawiæ wyjaœnienia dla swoich propozycji,
- dokona podzia³u powy¿szej pracy stosuj¹c kryterium produktu bior¹c pod uwagê dzia³y i sekcje nomenklatury HS tak, aby dostarczaæ Komitetowi wyniki swojej pracy przynajmniej raz na kwarta³. Komitet Techniczny zakoñczy wy¿ej wymienione prace w ci¹gu dwóch lat i trzech miesiêcy od momentu otrzymania stosownego wniosku Komitetu.

Rola Komitetu

3. Na bazie zasad wymienionych w ust. 1:
(a) Komitet bêdzie okresowo rozpatrywa³ interpretacje i opinie Komitetu Technicznego zgodnie z ramami czasowymi, o których mowa w podpunktach (i), (ii) i (iii) ust. 2(c), w celu akceptacji tych interpretacji i opinii. Komitet mo¿e wnioskowaæ, aby Komitet Techniczny dokona³ poprawek lub szerzej opracowa³ wyniki swoich prac albo wypracowa³ nowe podejœcie. W celu zapewnienia pomocy Komitetowi Technicznemu Komitet powinien przedstawiæ przyczyny z³o¿enia takiego wniosku o przeprowadzenie dodatkowej pracy oraz, tam gdzie jest to w³aœciwe, zasugerowaæ alternatywne podejœcie;
(b) po zakoñczeniu wszystkich prac wymienionych w podpunktach (i), (ii) i (iii) ust. 2(c), Komitet rozpatrzy ich wyniki pod k¹tem ich ogólnej spójnoœci.

Rezultaty programu prac harmonizacyjnych i dalsze prace

4. Konferencja Ministerialna opracuje wyniki prac harmonizacyjnych w formie za³¹cznika, który bêdzie stanowiæ integraln¹ czêœæ niniejszego Porozumienia6. Konferencja Ministerialna okreœli ramy czasowe dla wejœcia w ¿ycie tego za³¹cznika.
__________________
4Je¿eli bêdzie stosowane kryterium udzia³u procentowego ad valorem, metoda obliczania tego udzia³u bêdzie wskazana w regu³ach pochodzenia.
5Je¿eli bêdzie stosowane kryterium wytworzenia lub przetworzenia, dzia³ania nadaj¹ce danemu towarowi status towaru pochodz¹cego bêd¹ dok³adnie okreœlone.
6Równoczeœnie rozpatrzone zostan¹ ustalenia dotycz¹ce rozstrzygania sporów zwi¹zanych z klasyfikacj¹ celn¹.
ZA£¥CZNIK I
KOMITET TECHNICZNY REGU£ POCHODZENIA

Zadania

1. Zadania bie¿¹ce Komitetu Technicznego bêd¹ obejmowaæ:
(a) analizê, na wniosek któregokolwiek cz³onka Komitetu Technicznego, specyficznych problemów technicznych wynikaj¹cych z bie¿¹cego stosowania regu³ pochodzenia przez Cz³onków oraz doradcze opiniowanie odpowiednich rozwi¹zañ opartych na przedstawionych faktach;
(b) dostarczanie informacji oraz doradztwo w jakichkolwiek sprawach dotycz¹cych okreœlenia pochodzenia towarów na wniosek któregokolwiek z Cz³onków lub Komitetu;
(c) przygotowywanie oraz dystrybucja okresowych raportów dotycz¹cych technicznych aspektów funkcjonowania i statusu niniejszego Porozumienia; oraz
(d) coroczne przegl¹dy technicznych aspektów realizacji i funkcjonowania Czêœci II i III.
2. Komitet Techniczny bêdzie wype³niaæ inne zadania, o wykonanie których mo¿e do niego wyst¹piæ Komitet.
3. Komitet Techniczny bêdzie d¹¿yæ do zakoñczenia swoich prac dotycz¹cych konkretnych spraw, w szczególnoœci takich, które zlecili mu Cz³onkowie lub Komitet, w mo¿liwie krótkim czasie.

Zasady reprezentacji

4. Ka¿dy Cz³onek ma prawo byæ reprezentowany w Komitecie Technicznym. Ka¿dy z Cz³onków mo¿e mianowaæ jednego delegata oraz jednego lub wiêcej zastêpców jako swoich przedstawicieli w Komitecie Technicznym. Taki Cz³onek reprezentowany w ten sposób w Komitecie Technicznym bêdzie zwany dalej "cz³onkiem" Komitetu Technicznego. Na posiedzeniach Komitetu Technicznego przedstawicieli cz³onków Komitetu Technicznego mog¹ wspieraæ doradcy. Sekretariat WTO mo¿e równie¿ uczestniczyæ w takich posiedzeniach w charakterze obserwatora.
5. Cz³onkowie CCC nie bêd¹cy Cz³onkami WTO mog¹ byæ reprezentowani na spotkaniach Komitetu Technicznego przez jednego delegata oraz jednego lub wiêcej zastêpców. Przedstawiciele ci bêd¹ uczestniczyli w spotkaniach Komitetu Technicznego w charakterze obserwatorów.
6. Sekretarz Generalny CCC (zwany w niniejszym Za³¹czniku Sekretarzem Generalnym) mo¿e, pod warunkiem zgody Przewodnicz¹cego Komitetu Technicznego, zaprosiæ na posiedzenia Komitetu Technicznego w charakterze obserwatorów przedstawicieli rz¹dów, które nie s¹ ani Cz³onkami WTO ani te¿ cz³onkami CCC, a tak¿e przedstawicieli miêdzynarodowych organizacji rz¹dowych i handlowych.
7. Nominacje delegatów, zastêpców oraz doradców na posiedzenia Komitetu Technicznego bêd¹ przekazywane Sekretarzowi Generalnemu.

Posiedzenia

8. Komitet Techniczny bêdzie siê zbieraæ w razie koniecznoœci, jednak¿e nie rzadziej ni¿ raz w roku.

Procedura

9. Komitet Techniczny wybierze swojego Przewodnicz¹cego oraz uchwali swoj¹ procedurê.
ZA£¥CZNIK II
WSPÓLNA DEKLARACJA W SPRAWIE PREFERENCYJNYCH REGU£ POCHODZENIA
1. Przyznaj¹c, i¿ niektórzy Cz³onkowie stosuj¹ preferencyjne regu³y pochodzenia, ró¿ne od niepreferencyjnych regu³ pochodzenia, Cz³onkowie niniejszym uzgadniaj¹, co nastêpuje.
2. Dla celów niniejszej Wspólnej Deklaracji preferencyjne regu³y pochodzenia oznaczaj¹ ustawy, przepisy i ustalenia administracyjne ogólnego zastosowania stosowane przez któregokolwiek z Cz³onków w celu okreœlenia, czy towary kwalifikuj¹ siê do preferencyjnego traktowania wynikaj¹cego z umownych lub autonomicznych systemów handlowych prowadz¹cych do przyznania preferencji taryfowych wykraczaj¹cych poza zakres stosowania ust. 1 Artyku³u I GATT 1994.
3. Cz³onkowie zgadzaj¹ siê zapewniæ, aby:
(a) przy wydawaniu ustaleñ administracyjnych ogólnego zastosowania zawarte w nich wymogi, które nale¿y spe³niæ, by³y jasno okreœlone. W szczególnoœci:
(i) w przypadkach, w których stosuje siê kryterium zmiany klasyfikacji taryfowej, taka preferencyjna regu³a pochodzenia oraz jakikolwiek wyj¹tek od niej musz¹ w jasny sposób okreœlaæ podpozycje lub pozycje nomenklatury taryfowej, do których dana regu³a nawi¹zuje;
(ii) w przypadkach, w których stosuje siê kryterium udzia³u procentowego ad valorem, sposób obliczenia tego udzia³u tak¿e bêdzie wskazany w preferencyjnych regu³ach pochodzenia;
(iii) w przypadkach, w których przewiduje siê kryterium procesu wytwarzania lub przetworzenia, proces nadaj¹cy status preferencyjnego pochodzenia powinien byæ dok³adnie okreœlony;
(b) stosowane przez nich preferencyjne regu³y pochodzenia opiera³y siê na kryteriach pozytywnych. Preferencyjne regu³y pochodzenia, okreœlaj¹ce to, co nie stanowi o preferencyjnym pochodzeniu (kryteria negatywne), s¹ dopuszczalne b¹dŸ jako czêœæ objaœnienia kryterium pozytywnego, b¹dŸ te¿ w indywidualnych przypadkach, w których pozytywne okreœlenie preferencyjnego pochodzenia nie jest konieczne;
(c) ich ustawy, przepisy, decyzje s¹dowe oraz zarz¹dzenia administracyjne ogólnego zastosowania odnosz¹ce siê do preferencyjnych regu³ pochodzenia by³y publikowane tak, jak gdyby podlega³y oraz odpowiada³y postanowieniom ust. 1 Artyku³u X GATT 1994;
(d) udzielane przez nich, na wniosek eksportera, importera lub jakiejkolwiek innej osoby maj¹cej daj¹cy siê uzasadniæ powód, ustalenia preferencyjnego pochodzenia by³y wydawane mo¿liwie w najkrótszym terminie, jednak¿e nie póŸniej, ni¿ w ci¹gu 150 dni7 od daty z³o¿enia wniosku o takie ustalenie, pod warunkiem ¿e przed³o¿one zosta³y wszystkie niezbêdne elementy. Wnioski o takie ustalenie bêd¹ przyjmowane przed rozpoczêciem handlu odnoœnym towarem, a tak¿e mog¹ byæ przyjmowane w dowolnym póŸniejszym czasie. Ustalenia takie bêd¹ wa¿ne przez trzy lata pod warunkiem, ¿e fakty i warunki, ³¹cznie z preferencyjnymi regu³ami pochodzenia, zgodnie z którymi zosta³y wydane, bêd¹ porównywalne. Pod warunkiem ¿e zainteresowane strony zostan¹ poinformowane z wyprzedzeniem, ustalenia takie przestan¹ byæ wa¿ne, gdy podjêta zostanie decyzja sprzeczna z ustaleniem w trakcie przegl¹du, o którym mowa w podpunkcie (f). Takie ustalenie bêdzie dostêpne publicznie pod warunkiem spe³nienia postanowieñ podpunktu (g);
(e) podczas wprowadzania zmian do stosowanych przez nich preferencyjnych regu³ pochodzenia lub wprowadzania nowych preferencyjnych regu³ pochodzenia nie bêd¹ oni stosowaæ tych zmian retroaktywnie, jak to zdefiniowano, i bez naruszania ich ustaw lub przepisów;
(f) jakiekolwiek postêpowanie administracyjne, jakie podejmuj¹ w zwi¹zku z ustaleniem preferencyjnego pochodzenia mog³o byæ szybko poddane przegl¹dowi s¹dowemu lub przez trybuna³y arbitra¿owe lub administracyjne, b¹dŸ w drodze procedur niezale¿nych od w³adz ustalaj¹cych pochodzenie, który mo¿e doprowadziæ do modyfikacji lub zmiany ustalenia;
(g) wszystkie informacje z natury swej poufne lub te¿ dostarczane jako poufne w celu zastosowania preferencyjnych regu³ pochodzenia by³y traktowane jako œciœle poufne przez odnoœne w³adze, które nie ujawni¹ ich bez wyraŸnego pozwolenia osoby lub rz¹du dostarczaj¹cego tak¹ informacjê, z wyj¹tkiem sytuacji, w których mo¿e byæ wymagane ich ujawnienie dla celów postêpowania s¹dowego.
4. Cz³onkowie uzgadniaj¹, i¿ bêd¹ dostarczaæ niezw³ocznie do Sekretariatu swoje preferencyjne regu³y pochodzenia, w³¹czaj¹c w to wykaz preferencyjnych porozumieñ na podstawie których s¹ one stosowane, decyzje s¹dowe oraz zarz¹dzenia administracyjne ogólnego zastosowania odnosz¹ce siê do ich preferencyjnych regu³ pochodzenia obowi¹zuj¹cych w dniu wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO. Ponadto Cz³onkowie zgadzaj¹ siê dostarczyæ w mo¿liwie najkrótszym terminie do Sekretariatu wszelkie zmiany w swoich preferencyjnych regu³ach pochodzenia lub nowe preferencyjne regu³y pochodzenia. Wykazy otrzymanych i dostêpnych w Sekretariacie informacji bêd¹ rozes³ane Cz³onkom przez Sekretariat.
_________________
7W stosunku do wniosków przed³o¿onych w ci¹gu pierwszego roku od daty wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO od Cz³onków wymagane bêdzie wydawanie takich œwiadectw jedynie w mo¿liwie jak najkrótszym terminie.
ZA£¥CZNIK NR 3
POROZUMIENIE W SPRAWIE INSPEKCJI PRZEDWYSY£KOWEJ
Cz³onkowie,
Bior¹c pod uwagê, ¿e ministrowie w dniu 20 wrzeœnia 1986 roku uzgodnili, i¿ Runda Urugwajska wielostronnych negocjacji handlowych ma na celu "dalsz¹ liberalizacjê i rozwój handlu œwiatowego", "wzmocnienie roli GATT" i "zwiêkszenie mo¿liwoœci reagowania systemu GATT na zmiany w miêdzynarodowym œrodowisku gospodarczym";
Bior¹c pod uwagê, ¿e szereg Cz³onków - krajów rozwijaj¹cych siê korzysta z kontroli przedwysy³kowej;
Uznaj¹c potrzebê krajów rozwijaj¹cych siê dokonywania takich kontroli tak d³ugo i w takim zakresie, jak to jest konieczne dla sprawdzenia jakoœci, iloœci i ceny towarów importowanych;
Uznaj¹c, ¿e tego rodzaju programy musz¹ byæ przeprowadzane bez powodowania niepotrzebnych opóŸnieñ, czy nierównego traktowania;
Bior¹c pod uwagê, ¿e z definicji kontroli wynika, i¿ dokonywana jest ona na terytorium Cz³onków - eksporterów;
Uznaj¹c potrzebê stworzenia uzgodnionych miêdzynarodowych ram praw i obowi¹zków zarówno Cz³onków - u¿ytkowników, jak i Cz³onków - eksporterów;
Uznaj¹c, ¿e zasady i obowi¹zki wynikaj¹ce z GATT 1994 maj¹ zastosowanie równie¿ do jednostek dokonuj¹cych kontroli przedwysy³kowej upowa¿nionych przez rz¹dy Cz³onków WTO;
Uznaj¹c, i¿ po¿¹dane jest zapewnienie przejrzystoœci dzia³ania jednostek dokonuj¹cych kontroli przedwysy³kowej oraz praw i przepisów dotycz¹cych kontroli przedwysy³kowej;
Pragn¹c zapewniæ szybkie, skuteczne i sprawiedliwe rozstrzyganie sporów pomiêdzy eksporterami a jednostkami dokonuj¹cymi kontroli przedwysy³kowej wynikaj¹ce w ramach niniejszego Porozumienia;
Niniejszym uzgadniaj¹ co, nastêpuje:

Artyku³ 1

Zakres i definicje
1. Niniejsze Porozumienie odnosi siê do wszystkich czynnoœci kontroli przedwysy³kowej podejmowanych na terytorium Cz³onków zarówno, je¿eli takie czynnoœci zosta³y zakontraktowane lub s¹ wymagane przez rz¹d jak i jak¹kolwiek instytucjê rz¹dow¹ innego Cz³onka.
2. Pojêcie "Cz³onek - u¿ytkownik" oznacza Cz³onka, którego rz¹d lub jakakolwiek instytucja rz¹dowa kontraktuje lub zleca przeprowadzanie czynnoœci kontroli przedwysy³kowej.
3. Czynnoœci kontroli przedwysy³kowej s¹ to wszystkie czynnoœci zwi¹zane ze sprawdzeniem jakoœci, iloœci, ceny, w tym kursu walut i warunków finansowych albo klasyfikacji celnej towarów, które maj¹ byæ wyeksportowane na terytorium Cz³onka - u¿ytkownika.
4. Pojêcie "jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej" oznacza jednostkê, któr¹ Cz³onek zakontraktowa³ lub której zleci³ dokonanie czynnoœci kontroli przedwysy³kowej1.
________
1 Przyjmuje siê, ¿e niniejsze postanowienie nie wymaga od cz³onków zgody, aby jednostki rz¹dowe innych Cz³onków dokonywa³y kontroli przedwysy³kowej na ich terytorium.

Artyku³ 2

Obowi¹zki Cz³onków - u¿ytkowników

Niedyskryminacja

1. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by czynnoœci kontroli przedwysy³kowej by³y dokonywane w sposób niedyskryminacyjny i aby zastosowane procedury i kryteria prowadzenia czynnoœci by³y obiektywne i by³y stosowane w jednakowy sposób wobec wszystkich eksporterów objêtych tymi czynnoœciami. Zapewni¹ te¿, aby wszyscy inspektorzy z jednostek, które zakontraktowano lub którym zlecono dokonanie kontroli przedwysy³kowej przeprowadzali kontrolê w jednakowy sposób.

Wymogi rz¹dowe

2. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by w trakcie czynnoœci kontroli przedwysy³kowej dotycz¹cych ich ustaw, przepisów i wymogów przestrzegane by³y postanowienia ust. 4 Artyku³u III GATT 1994 w takim zakresie, w jakim maj¹ zastosowanie.

Miejsce kontroli

3. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by wszystkie czynnoœci kontroli przedwysy³kowej, w tym wydanie pozytywnego raportu kontrolnego b¹dŸ informacja o odmowie wydania takiego raportu by³y dokonywane na terytorium celnym, z którego towary s¹ eksportowane lub je¿eli kontrola nie mo¿e byæ przeprowadzona na tym terytorium ze wzglêdu na charakter towaru, na terytorium celnym, gdzie towary te zosta³y wyprodukowane, je¿eli obie strony wyra¿¹ na to zgodê.

Normy

4. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by kontrole iloœci i jakoœci by³y przeprowadzane zgodnie z normami okreœlonymi w kontrakcie przez sprzedaj¹cego i kupuj¹cego, a w braku takich norm, zgodnie z odpowiednimi normami miêdzynarodowymi2.
_________
2 Norma miêdzynarodowa jest to norma przyjêta przez organizacjê rz¹dow¹ lub pozarz¹dow¹, której cz³onkostwo jest otwarte dla wszystkich Cz³onków, a której jedna z uznanych form dzia³alnoœci obejmuje normalizacjê.

PrzejrzystoϾ

5. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by czynnoœci kontroli przedwysy³kowej by³y dokonywane w sposób przejrzysty.
6. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej po nawi¹zaniu z nimi wstêpnego kontaktu przez eksporterów dostarczy³y im listê wszystkich informacji koniecznych eksporterom do spe³nienia wymogów kontroli. Jednostki kontroli przedwysy³kowej na wniosek eksporterów dostarcz¹ aktualne informacje. Informacje te bêd¹ obejmowaæ wskazanie na ustawy i przepisy Cz³onków - u¿ytkowników dotycz¹ce czynnoœci kontroli przedwysy³kowej i bêd¹ tak¿e obejmowaæ procedury i kryteria stosowane przy kontroli oraz do celów weryfikacji cen i kursu walut, prawa eksportera w stosunku do jednostek prowadz¹cych kontrolê, a tak¿e procedury odwo³awcze ustanowione w ust. 21. Dodatkowe wymogi proceduralne lub zmiany dotychczasowej procedury nie bêd¹ stosowane przy kontroli konkretnej wysy³ki, o ile zainteresowany eksporter nie zosta³ poinformowany o tych zmianach w czasie ustalania terminu kontroli. Jednak¿e, w sytuacjach wyj¹tkowych w rodzaju tych, o których mowa w Artyku³ach XX i XXI GATT 1994, takie dodatkowe wymogi lub zmiany mog¹ byæ stosowane do wysy³ki przed poinformowaniem eksportera. Taka pomoc nie zwalnia jednak eksporterów z obowi¹zku stosowania siê do przepisów importowych Cz³onków - u¿ytkowników.
7. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by informacja wspomniana w ust. 6 by³a udostêpniana eksporterom w sposób dogodny i by biura kontroli przedwysy³kowej prowadzone przez jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej s³u¿y³y równie¿ jako punkty informacyjne udostêpniaj¹ce informacje.
8. Cz³onkowie - u¿ytkownicy pilnie opublikuj¹ wszystkie odnoœne ustawy i przepisy dotycz¹ce czynnoœci kontroli przedwysy³kowej w taki sposób, aby umo¿liwiæ innym rz¹dom i handlowcom zapoznanie siê z nimi.

Ochrona poufnej informacji handlowej

9. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej traktowa³y wszystkie informacje uzyskane w trakcie kontroli przedwysy³kowej jako poufne w takim zakresie, w jakim nie s¹ one ju¿ opublikowane, ogólnie dostêpne dla stron trzecich, czy w jakiœ inny sposób powszechnie dostêpne. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej przestrzega³y procedury w tym zakresie.
10. Cz³onkowie - u¿ytkownicy dostarcz¹ na wniosek Cz³onków informacje na temat kroków, jakie podejmuj¹, by zastosowaæ siê do postanowieñ ust. 9. Postanowienia tego ustêpu nie wymagaj¹ od ¿adnego Cz³onka ujawnienia informacji poufnych, których ujawnienie mog³oby podwa¿yæ skutecznoœæ programów kontroli przedwysy³kowej lub zagroziæ s³usznym interesom handlowym poszczególnych przedsiêbiorstw publicznych czy prywatnych.
11. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej nie ujawnia³y poufnych informacji handlowych jakimkolwiek stronom trzecim. Mog¹ natomiast przekazywaæ te informacje jednostkom rz¹dowym, które je zakontraktowa³y lub zleci³y kontrolê. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by poufne informacje handlowe jakie uzyskaj¹ od jednostek kontroli przedwysy³kowej, które zakontraktowali lub którym zlecili kontrolê by³y odpowiednio chronione. Jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej bêd¹ udostêpnia³y poufne informacje handlowe rz¹dom, które je zakontraktowa³y lub zleci³y przeprowadzenie kontroli tylko w takim zakresie, w jakim informacja taka jest zwyczajowo wymagana dla potrzeb akredytywy lub innych form p³atnoœci lub dla celów celnych, licencjonowania importu lub kontroli walutowej.
12. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej nie wymaga³y od eksporterów ujawnienia informacji dotycz¹cych:
(a) danych produkcyjnych zwi¹zanych z opatentowanymi, podlegaj¹cymi licencjom i niejawnymi procesami lub procesami, na które jeszcze nie udzielono patentu;
(b) niepublikowanych danych technicznych, z wyj¹tkiem danych koniecznych do wykazania zgodnoœci z przepisami technicznymi lub normami;
(c) wewnêtrznych kalkulacji cenowych, w tym kosztów produkcji;
(d) poziomu zysków;
(e) warunków kontraktów pomiêdzy eksporterami a ich dostawcami, chyba ¿e w inny sposób jednostka nie mo¿e przeprowadziæ danej kontroli. W takich przypadkach jednostka za¿¹da tylko tych informacji, które s¹ w tym celu konieczne.
13. Informacje wspomniane w ust. 12, o które nie wyst¹pi¹ jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej, mog¹ byæ dobrowolnie ujawnione przez eksporterów dla zilustrowania konkretnych spraw.

Konflikty interesów

14. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, aby jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej bior¹c równie¿ pod uwagê postanowienia dotycz¹ce ochrony poufnej informacji handlowej zawarte w ust. 9-13 stosowa³y procedurê zmierzaj¹c¹ do unikniêcia konfliktu interesów:
(a) pomiêdzy jednostkami dokonuj¹cymi kontroli przedwysy³kowej a innymi jednostkami powi¹zanymi z danymi jednostkami dokonuj¹cymi kontroli przedwysy³kowej, w tym jakimikolwiek jednostkami, w których te ostatnie maj¹ swój interes finansowy lub handlowy, lub jakimikolwiek jednostkami, które maj¹ interes finansowy w danych jednostkach i których przesy³ki ma obj¹æ przysz³a kontrola przedwysy³kowa;
(b) pomiêdzy jednostkami dokonuj¹cymi kontroli przedwysy³kowej a jakimikolwiek innymi jednostkami, w tym innymi jednostkami objêtymi kontrol¹ przedwysy³kow¹ z wyj¹tkiem jednostek rz¹dowych, które zakontraktowa³y lub zleci³y kontrolê;
(c) z oddzia³ami jednostek dokonuj¹cych kontroli przedwysy³kowej zaanga¿owanymi w dzia³alnoœci innej ni¿ konieczna do przeprowadzenia procesu kontroli.

OpóŸnienia

15. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej unika³y nieuzasadnionych opóŸnieñ przy kontroli przesy³ek. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, ¿e kiedy ju¿ jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej i eksporter ustal¹ termin kontroli, jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej przeprowadzi kontrolê w tym terminie, chyba ¿e termin ten zostanie zmieniony w wyniku porozumienia pomiêdzy eksporterem a jednostk¹ dokonuj¹c¹ kontroli przedwysy³kowej lub gdy jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej nie mo¿e jej przeprowadziæ w wyniku dzia³añ eksportera lub si³y wy¿szej3.
16. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by po otrzymaniu ostatecznych dokumentów i zakoñczeniu kontroli, jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej w ci¹gu piêciu dni roboczych albo wystawi³y pozytywny raport kontrolny albo przedstawi³y szczegó³owo na piœmie wyjaœnienia powodów odmowy wystawienia takiego raportu. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, ¿e w tym ostatnim przypadku jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej stworz¹ eksporterom mo¿liwoœci przedstawienia swych pogl¹dów na piœmie, a je¿eli eksporterzy bêd¹ o to wnioskowaæ, zorganizuj¹ ponown¹ kontrolê w najkrótszym terminie odpowiadaj¹cym obu stronom.
17. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by w przypadku, gdy eksporterzy bêd¹ o to wnioskowaæ, jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej przeprowadzi³y wstêpn¹ weryfikacjê ceny przed terminem kontroli i o ile to stosowne, kursu walut na podstawie kontraktu pomiêdzy eksporterem a importerem, faktury pro forma i o ile to stosowne, wniosku o pozwolenie przywozu. Odbiorcy zapewni¹, ¿e akceptacja ceny i kursu walutowego przez jednostkê dokonuj¹c¹ kontroli przedwysy³kowej na podstawie takiej wstêpnej weryfikacji nie zostanie cofniêta pod warunkiem, ¿e towary zgodne s¹ z dokumentacj¹ importow¹ albo z licencj¹ importow¹. Zapewni¹ równie¿, ¿e po kontroli wstêpnej jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej natychmiast poinformuj¹ eksporterów na piœmie albo o swojej akceptacji, albo szczegó³owo o powodach odmowy akceptacji ceny albo kursu waluty.
18. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹ by, w celu unikniêcia zw³oki w p³atnoœciach, jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej wysy³a³y eksporterom lub ich upowa¿nionym przedstawicielom pozytywny raport kontrolny tak szybko, jak to tylko mo¿liwe.
19. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, ¿e w przypadku urzêdniczego b³êdu w pozytywnym raporcie kontrolnym jednostki kontroli przedwysy³kowej poprawi¹ b³¹d i przeœl¹ poprawion¹ informacjê do odpowiednich stron tak szybko, jak to tylko mo¿liwe.
_____________
3 Przyjmuje siê dla celów niniejszego Porozumienia, ¿e pojêcie "si³a wy¿sza" oznacza "nie do opanowania przymus lub wymuszenie, lub te¿ nieprzewidywalny rozwój wypadków zwalniaj¹ce z wykonywania kontraktu".

Weryfikacja cen

20. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, ¿e w celu zapobie¿enia zawy¿aniu lub zani¿aniu faktury lub oszustwu jednostki kontroli przedwysy³kowej przeprowadz¹ weryfikacjê cen4 zgodnie z nastêpuj¹cymi wytycznymi:
(a) jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej odrzuc¹ cenê kontraktow¹ uzgodnion¹ pomiêdzy eksporterem a importerem jedynie w przypadku, kiedy mog¹ wykazaæ, ¿e ich stwierdzenia na temat niezadowalaj¹cej ceny s¹ oparte na procesie weryfikacyjnym zgodnym z kryteriami ustalonymi w punktach (b) do (e);
(b) jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej bêdzie opieraæ swoje porównania cenowe przeprowadzane w celu weryfikacji ceny eksportowej na cenie lub cenach identycznych lub podobnych towarów oferowanych na eksport z tego samego kraju eksportera w tym samym lub zbli¿onym czasie przy konkurencyjnych i porównywalnych warunkach sprzeda¿y prowadzonej zgodnie ze zwyczajowymi praktykami handlowymi przy pominiêciu normalnych rabatów. Takie porównania bêd¹ oparte na nastêpuj¹cych zasadach:
(i) jedynie ceny stanowi¹ce znacz¹c¹ podstawê dla porównañ bêd¹ wykorzystywane przy wziêciu pod uwagê istotnych czynników ekonomicznych dotycz¹cych kraju importuj¹cego i kraju lub krajów wykorzystywanych do porównañ cenowych;
(ii) jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej nie bêdzie opieraæ siê na cenach towarów oferowanych na eksport do ró¿nych krajów, aby arbitralnie narzuciæ najni¿sz¹ cenê dla przesy³ki;
(iii) jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej weŸmie pod uwagê specyficzne elementy wymienione w punkcie (c);
(iv) na ka¿dym etapie wy¿ej opisanego procesu jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej stworzy eksporterowi mo¿liwoœæ wyjaœnienia ceny.
(c) dokonuj¹c weryfikacji ceny jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej wezm¹ pod uwagê warunki kontraktu i ogólnie przyjête czynniki dostosowawcze odnosz¹ce siê do transakcji; takie czynniki bêd¹ obejmowaæ, ale nie bêd¹ ograniczaæ siê do szczebla handlu i wielkoœci sprzeda¿y, terminów i warunków dostawy, klauzul eskalacji cen, wymogów jakoœciowych, specjalnych rozwi¹zañ konstrukcyjnych, specjalnych wymogów dotycz¹cych transportu i opakowania, wielkoœci zamówienia, sprzeda¿y po cenie dnia, zmian sezonowych, op³at licencyjnych i innych zwi¹zanych z w³asnoœci¹ intelektualn¹ oraz us³ug œwiadczonych zgodnie z kontraktem, je¿eli zwyczajowo nie s¹ fakturowane oddzielnie; bêd¹ obejmowaæ równie¿ pewne elementy zwi¹zane z cen¹ eksportera, jak stosunki kontraktowe pomiêdzy eksporterem a importerem;
(d) weryfikacja op³at transportowych bêdzie obejmowaæ jedynie uzgodnion¹ cenê rodzaju transportu w kraju eksportera zgodnie z kontraktem sprzeda¿y;
(e) do celów weryfikacji cen nie bêdzie siê stosowaæ:
(i) ceny sprzeda¿y w kraju importu towarów wyprodukowanych w tym kraju;
(ii) ceny towarów eksportowych w kraju innym ni¿ kraj eksportera;
(iii) kosztu produkcji;
(iv) arbitralnych lub fikcyjnych cen lub wartoœci.
_____________
4 Zobowi¹zania Cz³onków - u¿ytkowników w odniesieniu do us³ug jednostek kontroli przedwysy³kowej w zwi¹zku z okreœlaniem wartoœci celnej bêd¹ zobowi¹zaniami, które przyjêli w ramach GATT 1994 i innych Wielostronnych porozumieñ handlowych objêtych Za³¹cznikiem 1A do Porozumienia WTO.

Procedury odwo³awcze

21. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej ustanowi³y procedurê przyjmowania, rozpatrywania i decydowania w sprawie za¿aleñ sk³adanych przez eksporterów oraz by informacja w sprawie tej procedury zosta³a udostêpniona eksporterom zgodnie z postanowieniami zawartymi w ust. 6 i 7. Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by procedury te by³y opracowane i stosowane zgodnie z nastêpuj¹cymi wytycznymi:
(a) jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej wyznacz¹ jednego lub wiêcej urzêdników, którzy w czasie normalnych godzin urzêdowania w ka¿dym mieœcie lub porcie, w którym jednostki te maj¹ swoje biura administracyjne, bêd¹ podejmowaæ i analizowaæ odwo³ania lub za¿alenia eksporterów oraz podejmowaæ decyzje;
(b) eksporterzy przedstawi¹ wyznaczonym urzêdnikom na piœmie fakty dotycz¹ce danej transakcji oraz istotê za¿alenia i proponowane rozwi¹zanie;
(c) wyznaczeni urzêdnicy przychylnie rozpatrz¹ za¿alenia eksporterów i podejm¹ decyzje tak szybko, jak to tylko mo¿liwe, po otrzymaniu dokumentacji wspomnianej w punkcie (b).

Derogacje

22. W derogacji od postanowieñ Artyku³u 2 Cz³onkowie - u¿ytkownicy zapewni¹, by z wyj¹tkiem przesy³ek czêœciowych, przesy³ki, których wartoœæ jest mniejsza ni¿ minimalna wartoœæ dla tego rodzaju przesy³ek okreœlona przez Cz³onka - u¿ytkownika nie by³y objête kontrol¹, chyba ¿e w wyj¹tkowych okolicznoœciach. Informacja na temat wartoœci minimalnej bêdzie stanowiæ element informacji dostarczanej eksporterom zgodnie z postanowieniami ust. 6.

Artyku³ 3

Obowi¹zki Cz³onka - eksportera

Niedyskryminacja

1. Cz³onkowie - eksporterzy zapewni¹, by ich ustawy i przepisy dotycz¹ce kontroli przedwysy³kowej by³y stosowane w sposób niedyskryminacyjny.

PrzejrzystoϾ

2. Cz³onkowie - eksporterzy pilnie opublikuj¹ wszystkie odnoœne ustawy i przepisy stosuj¹ce siê do kontroli przedwysy³kowej w taki sposób, ¿eby inne rz¹dy i handlowcy mogli siê z nimi zapoznaæ.

Pomoc techniczna

3. Cz³onkowie - eksporterzy zaoferuj¹ odbiorcom, je¿eli otrzymaj¹ taki wniosek, pomoc techniczn¹ dla osi¹gniêcia celów niniejszego Porozumienia na wzajemnie uzgodnionych warunkach5.
_____________
5 Przyjmuje siê, ¿e taka pomoc techniczna mo¿e byæ udzielona w oparciu o uzgodnienia dwustronne lub wielostronne.

Artyku³ 4

Procedury niezale¿nych przegl¹dów
Cz³onkowie bêd¹ zachêcaæ jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej i eksporterów, aby wzajemnie rozwi¹zywali powstaj¹ce miêdzy nimi spory. Jednak¿e w ci¹gu dwóch dni roboczych od daty z³o¿enia za¿alenia zgodnie z postanowieniami ust. 21 Artyku³u 2, którakolwiek ze stron mo¿e przedstawiæ spór do niezale¿nego przegl¹du. Cz³onkowie zastosuj¹ wszelkie rozs¹dne œrodki, jakimi dysponuj¹, by zapewniæ, ¿e w tym celu bêd¹ ustanowione i stosowane nastêpuj¹ce procedury:
a) Procedury te bêd¹ nadzorowane przez niezale¿n¹ jednostkê ustanowion¹ wspólnie przez organizacjê reprezentuj¹c¹ jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej i organizacjê reprezentuj¹c¹ eksporterów dla celów wype³nienia niniejszego Porozumienia;
b) Niezale¿na jednostka wspomniana w punkcie (a) ustanowi listê ekspertów w sposób nastêpuj¹cy:
(i) sekcjê cz³onków nominowanych przez organizacjê reprezentuj¹c¹ jednostki dokonuj¹ce kontroli przedwysy³kowej;
(ii) sekcjê cz³onków nominowanych przez organizacjê reprezentuj¹c¹ eksporterów;
(iii) sekcjê niezale¿nych ekspertów handlowych nominowanych przez niezale¿n¹ jednostkê wspomnian¹ w punkcie (a).
Geograficzny podzia³ ekspertów powinien byæ taki, aby zapewnia³ szybkie rozstrzygniêcie wszelkich sporów wszczêtych zgodnie z niniejsz¹ procedur¹. Lista bêdzie ustanowiona w ci¹gu dwóch miesiêcy od daty wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO i bêdzie corocznie uaktualniana. Lista bêdzie dostêpna publicznie. Zostanie notyfikowana w Sekretariacie i rozes³ana wszystkim Cz³onkom;
c) Eksporter lub jednostka dokonuj¹ca kontroli przedwysy³kowej pragn¹cy wszcz¹æ postêpowanie sporne skontaktuje siê z niezale¿n¹ jednostk¹ wspomnian¹ w punkcie (a) wnioskuj¹c utworzenie panelu. Niezale¿na jednostka bêdzie odpowiedzialna za utworzenie panelu. Panel bêdzie siê sk³adaæ z trzech cz³onków. Cz³onkowie panelu bêd¹ wybrani w sposób pozwalaj¹cy unikn¹æ niepotrzebnych kosztów i opóŸnieñ. Pierwszy cz³onek bêdzie wybrany z sekcji (i) wy¿ej wspomnianej listy przez zainteresowan¹ jednostkê dokonuj¹c¹ kontroli przedwysy³kowej z zastrze¿eniem, ¿e cz³onek ten nie jest powi¹zany z t¹ jednostk¹. Drugi cz³onek zostanie wybrany przez zainteresowanego eksportera z sekcji (ii) powy¿szej listy z zastrze¿eniem, ¿e cz³onek ten nie jest powi¹zany z tym eksporterem. Trzeci cz³onek zostanie wybrany z sekcji (iii) powy¿szej listy przez niezale¿n¹ jednostkê wspomnian¹ w punkcie (a). Wobec niezale¿nego eksperta handlowego wybranego z sekcji (iii) powy¿szej listy nie bêdzie siê zg³aszaæ sprzeciwów;
d) Niezale¿ny ekspert handlowy wybrany z sekcji (iii) powy¿szej listy bêdzie dzia³a³ jako przewodnicz¹cy panelu. Niezale¿ny ekspert handlowy bêdzie podejmowa³ decyzje konieczne dla zapewnienia pilnego rozstrzygniêcia sporu przez panel na przyk³ad, czy fakty sprawy wymagaj¹ spotkania cz³onków panelu, a je¿eli tak, gdzie takie spotkanie siê odbêdzie przy wziêciu pod uwagê miejsca, w którym odby³a siê dana kontrola;
e) Je¿eli strony sporu wyra¿¹ zgodê, jeden niezale¿ny ekspert mo¿e zostaæ wybrany z sekcji (iii) powy¿szej listy przez niezale¿n¹ jednostkê wspomnian¹ w punkcie (a) powy¿ej, aby przeanalizowaæ dany spór. Ekspert ten podejmie decyzje konieczne dla pilnego rozstrzygniêcia sporu bior¹c pod uwagê na przyk³ad miejsce danej kontroli;
f) Celem przegl¹du bêdzie ustalenie, czy w trakcie spornej kontroli strony sporu postêpowa³y zgodnie z postanowieniami niniejszego Porozumienia. Procedury bêd¹ przeprowadzone bez zw³oki, stworz¹ jednak stronom mo¿liwoœæ przedstawienia swoich pogl¹dów osobiœcie lub na piœmie;
g) Decyzje panelu trzyosobowego bêd¹ podejmowane wiêkszoœci¹ g³osów. Decyzja w sprawie sporu bêdzie podjêta w ci¹gu oœmiu dni roboczych od daty z³o¿enia wniosku o przeprowadzenie niezale¿nego przegl¹du i zakomunikowana stronom sporu. Ten limit czasowy mo¿e byæ przed³u¿ony za zgod¹ stron sporu. Panel lub niezale¿ny ekspert handlowy podzieli koszty w oparciu o cechy sprawy;
h) Decyzja panelu bêdzie wi¹¿¹ca dla jednostki dokonuj¹cej kontroli przedwysy³kowej i dla eksportera bêd¹cych stronami sporu.

Artyku³ 5

Notyfikacja
Cz³onkowie przeka¿¹ do Sekretariatu egzemplarze tekstów swoich ustaw i przepisów wprowadzaj¹cych niniejsze Porozumienie w ¿ycie oraz egzemplarze jakichkolwiek innych ustaw i przepisów dotycz¹cych kontroli przedwysy³kowej gdy Porozumienie WTO wejdzie w ¿ycie w stosunku do zainteresowanego Cz³onka. ¯adne zmiany w ustawach i przepisach dotycz¹cych kontroli przedwysy³kowej nie bêd¹ wprowadzone zanim informacja o nich nie zostanie oficjalnie opublikowana. Zmiany te bêd¹ notyfikowane w Sekretariacie natychmiast po ich opublikowaniu. Sekretariat poinformuje Cz³onków o dostêpnoœci tych informacji.

Artyku³ 6

Przegl¹d
Pod koniec drugiego roku od daty wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO, a nastêpnie w okresach trzyletnich Konferencja Ministerialna bêdzie dokonywa³a przegl¹du postanowieñ, stosowania i dzia³ania niniejszego Porozumienia bior¹c pod uwagê jego cele i doœwiadczenia zebrane w czasie jego dzia³ania. W wyniku takiego przegl¹du Konferencja Ministerialna mo¿e zmieniæ postanowienia niniejszego Porozumienia.

Artyku³ 7

Konsultacje
Cz³onkowie bêd¹ prowadziæ konsultacje z innymi Cz³onkami, na ich wniosek, na temat jakiejkolwiek sprawy wywieraj¹cej wp³yw na dzia³anie niniejszego Porozumienia. W takich przypadkach bêd¹ stosowane postanowienia Artyku³u XXII GATT 1994 zgodnie z postanowieniami Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur reguluj¹cych rozstrzyganie sporów w zakresie, w jakim maj¹ zastosowanie do niniejszego Porozumienia.

Artyku³ 8

Rozstrzyganie sporów
Jakiekolwiek spory pomiêdzy Cz³onkami dotycz¹ce dzia³ania niniejszego Porozumienia bêd¹ objête postanowieniami Artyku³u XXIII GATT 1994, tak jak zosta³y rozwiniête i s¹ stosowane w Uzgodnieniu w sprawie zasad i procedur reguluj¹cych rozstrzyganie sporów.

Artyku³ 9

Postanowienia koñcowe
1. Cz³onkowie zastosuj¹ konieczne œrodki maj¹ce na celu wprowadzenie w ¿ycie niniejszego Porozumienia.
2. Cz³onkowie zapewni¹, ¿e ich ustawy i przepisy nie bêd¹ sprzeczne z postanowieniami niniejszego Porozumienia.
€ZA£¥CZNIK NR 4
MECHANIZM PRZEGL¥DU POLITYKI HANDLOWEJ
Cz³onkowie uzgadniaj¹ niniejszym, co nastêpuje:

A.

Cele

(i) Celem Mechanizmu Przegl¹dów Polityki Handlowej (TPRM) jest przyczyniæ siê do usprawnienia stosowania siê wszystkich Cz³onków do regu³, dyscyplin i zobowi¹zañ podjêtych na podstawie wielostronnych porozumieñ handlowych oraz, tam gdzie jest to stosowne, fakultatywnych porozumieñ handlowych, a zatem do lepszego funkcjonowania wielostronnego systemu handlu poprzez osi¹ganie wiêkszej przejrzystoœci oraz zrozumienia polityki handlowej i praktyk Cz³onków. Tym samym mechanizm przegl¹du umo¿liwia regularne dokonywanie kolektywnej oceny ca³ego zakresu polityki handlowej oraz praktyk handlowych poszczególnych Cz³onków, a tak¿e ich wp³ywu na funkcjonowanie wielostronnego systemu handlu. Nie ma on s³u¿yæ jednak jako podstawa dla egzekwowania konkretnych zobowi¹zañ wynikaj¹cych z Porozumieñ, stosowania procedur dotycz¹cych rozstrzygania sporów lub te¿ nak³adania na Cz³onków nowych zobowi¹zañ w zakresie ich polityki handlowej.
(ii) Ocena dokonywana w ramach mechanizmu przegl¹du odbywa siê w odpowiednim zakresie na tle szerszych potrzeb ekonomicznych i rozwojowych, a tak¿e polityki i celów zainteresowanego Cz³onka, jak równie¿ jego œrodowiska zewnêtrznego. Jednak¿e funkcja mechanizmu przegl¹du polega na analizie wp³ywu polityki handlowej i praktyk handlowych Cz³onka na wielostronny system handlu.

B.

Przejrzystoœæ wewnêtrzna

Cz³onkowie uznaj¹ nieod³¹czn¹ wartoœæ przejrzystoœci wewnêtrznej przy podejmowaniu przez rz¹dy decyzji w sprawach polityki handlowej, zarówno dla gospodarek Cz³onków, jak i dla wielostronnego systemu handlu, i zgadzaj¹ siê popieraæ i zachêcaæ do wiêkszej przejrzystoœci w ramach ich w³asnych systemów przyznaj¹c, ¿e realizacja przejrzystoœci wewnêtrznej musi odbywaæ siê na bazie dobrowolnoœci oraz uwzglêdniaæ polityczno-prawne systemy ka¿dego z Cz³onków.

C.

Procedury przegl¹dów

(i) Organ Przegl¹dów Polityki Handlowej (zwany tu TPRB) zostaje niniejszym ustanowiony w celu prowadzenia przegl¹dów polityki handlowej.
(ii) Polityka handlowa i praktyki handlowe wszystkich Cz³onków bêd¹ poddawane okresowym przegl¹dom. Wp³yw poszczególnych Cz³onków na funkcjonowanie wielostronnego systemu handlu, zdefiniowany w kategoriach ich udzia³u w handlu œwiatowym w ostatnim reprezentatywnym okresie, bêdzie decyduj¹cym czynnikiem okreœlaj¹cym czêstotliwoœæ przegl¹dów. Pierwsze cztery zidentyfikowane w ten sposób jednostki handluj¹ce (przyjmuj¹c Wspólnoty Europejskie za jedn¹ jednostkê) bêd¹ poddawane przegl¹dowi co dwa lata. Nastêpne 16 jednostek bêdzie poddawane przegl¹dowi co cztery lata. Pozostali Cz³onkowie poddawani bêd¹ przegl¹dom co szeœæ lat, z wyj¹tkiem Cz³onków - krajów najmniej rozwiniêtych, dla których mo¿e zostaæ ustalony d³u¿szy okres. Rozumie siê, i¿ przegl¹d jednostek posiadaj¹cych wspóln¹ politykê zewnêtrzn¹, a które obejmuj¹ wiêcej ni¿ jednego Cz³onka, dotyczyæ bêd¹ wszystkich elementów polityki maj¹cych wp³yw na handel, w³¹czaj¹c w to odnoœne polityki i praktyki poszczególnych Cz³onków. Wyj¹tkowo, w przypadku zmian w polityce handlowej lub praktykach handlowych Cz³onka, które mog¹ mieæ znacz¹cy wp³yw na jego partnerów handlowych, zainteresowany Cz³onek mo¿e zostaæ poproszony przez TPRB po konsultacjach o przyspieszenie jego nastêpnego przegl¹du.
(iii) Dyskusje na posiedzeniach TPRB bêd¹ regulowane celami okreœlonymi w ust. A. Dyskusje te bêd¹ koncentrowaæ siê na polityce i praktykach handlowych Cz³onka, które podlegaj¹ ocenie w ramach mechanizmu przegl¹du.
(iv) TPRB opracuje podstawowy plan przeprowadzania przegl¹dów. Mo¿e on równie¿ omawiaæ i uwzglêdniaæ uaktualnione raporty otrzymywane od Cz³onków. TPRB opracuje program przegl¹dów na ka¿dy rok w porozumieniu z bezpoœrednio zainteresowanymi Cz³onkami. Przewodnicz¹cy, w porozumieniu z Cz³onkiem lub Cz³onkami, których dotyczy przegl¹d, mo¿e wyznaczyæ uczestników dyskusji, którzy dzia³aj¹c we w³asnym imieniu rozpoczn¹ dyskusje w TPRB.
(v) TPRB bêdzie opieraæ swoj¹ pracê na nastêpuj¹cej dokumentacji:
(a) Kompletne sprawozdanie, o którym mowa w ust. D, dostarczane przez Cz³onka lub Cz³onków, których dotyczy przegl¹d;
(b) Sprawozdanie sporz¹dzane przez Sekretariat na jego w³asn¹ odpowiedzialnoœæ, oparte na informacjach, do których posiada dostêp, oraz na informacjach dostarczanych przez Cz³onka lub Cz³onków, których dotyczy przegl¹d. Sekretariat powinien uzyskaæ wyjaœnienia od zainteresowanego Cz³onka lub Cz³onków odnoœnie do ich polityki i praktyk handlowych.
(vi) Sprawozdania sporz¹dzane przez Cz³onka, którego dotyczy przegl¹d, oraz przez Sekretariat razem ze sprawozdaniami z odnoœnych posiedzeñ TPRB bêd¹ publikowane niezw³ocznie po dokonaniu przegl¹du.
(vii) Dokumenty te zostan¹ przekazane Konferencji Ministerialnej, która siê z nimi zapozna.

D.

SprawozdawczoϾ

W celu osi¹gniêcia najwy¿szego mo¿liwego stopnia przejrzystoœci, ka¿dy Cz³onek bêdzie regularnie sk³ada³ TPRB sprawozdania. Kompletne sprawozdania bêd¹ w uzgodnionym kszta³cie, okreœlonym przez TPRB, przedstawiaæ politykê handlow¹ oraz praktyki handlowe stosowane przez zainteresowanego Cz³onka lub Cz³onków. Kszta³t ten pocz¹tkowo opieraæ siê bêdzie na Zarysie formy sprawozdañ krajowych okreœlonym Decyzj¹ z 19 lipca 1989 roku (BISD 36S/406-409) i poprawianym w razie koniecznoœci tak, aby jego zakres obj¹³ wszystkie aspekty polityki handlowej, których dotycz¹ Wielostronne Porozumienia Handlowe w Za³¹czniku 1 oraz, tam gdzie jest to stosowne, Fakultatywne porozumienia handlowe. W œwietle doœwiadczeñ TPRB mo¿e poddaæ ten kszta³t rewizji. Miêdzy przegl¹dami Cz³onkowie bêd¹ dostarczaæ krótkie sprawozdania w przypadkach jakichkolwiek znacznych zmian w ich polityce handlowej. Zgodnie z ustalonym kszta³tem dostarczane bêd¹ równie¿ roczne dane uaktualniaj¹ce informacje statystyczne. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na trudnoœci Cz³onków - krajów najmniej rozwiniêtych przy sporz¹dzaniu ich sprawozdañ. Na wniosek Cz³onków - krajów rozwijaj¹cych siê, a zw³aszcza Cz³onków - krajów najmniej rozwiniêtych, Sekretariat zapewni im pomoc techniczn¹. Informacje zawarte w sprawozdaniach powinny w mo¿liwie najszerszym zakresie odpowiadaæ notyfikacjom dokonanym zgodnie z postanowieniami wielostronnych porozumieñ handlowych oraz, tam gdzie jest to stosowne, fakultatywnych porozumieñ handlowych.
E. Stosunek do postanowieñ GATT 1994 i GATS dotycz¹cych bilansu p³atniczego
Cz³onkowie uznaj¹ potrzebê minimalizacji obci¹¿eñ dla rz¹dów, które podlegaj¹ wymogowi pe³nych konsultacji zgodnie z postanowieniami GATT 1994 i GATS dotycz¹cymi bilansu p³atniczego. W tym celu Przewodnicz¹cy TPRB, w porozumieniu z zainteresowanym Cz³onkiem lub Cz³onkami, wraz z Przewodnicz¹cym Komitetu Restrykcji Stosowanych w Celu Ochrony Bilansu P³atniczego, opracuje postanowienia administracyjne, które zharmonizuj¹ normalny rytm przegl¹dów polityki handlowej z kalendarzem konsultacji w sprawie bilansu p³atniczego, nie opóŸniaj¹c przeprowadzenia przegl¹du polityki handlowej o wiêcej ni¿ 12 miesiêcy.
F. Ocena Mechanizmu
TPRB dokona oceny TPRM nie póŸniej ni¿ w ci¹gu piêciu lat od wejœcia w ¿ycie Porozumienia WTO. Rezultaty oceny zostan¹ przedstawione Konferencji Ministerialnej. TPRB mo¿e nastêpnie dokonywaæ oceny TPRM w odstêpach czasowych, które zostan¹ przezeñ okreœlone lub te¿ na wniosek Konferencji Ministerialnej.
G. Przegl¹d wydarzeñ w handlu miêdzynarodowym
TPRB bêdzie równie¿ dokonywaæ corocznego przegl¹du wydarzeñ w œrodowisku handlu miêdzynarodowego maj¹cych wp³yw na wielostronny system handlu. Organowi pomagaæ w tym bêdzie coroczny raport sporz¹dzany przez Dyrektora Generalnego, przedstawiaj¹cy g³ówne kierunki dzia³alnoœci WTO oraz podkreœlaj¹cy wa¿ne kwestie polityki maj¹ce wp³yw na system handlu.

Aktualności

  • Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób przebywających na urlopie wychowawczym od 1 stycznia 2012 r.

    Obrazek do artykułu: Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób przebywających na urlopie wychowawczym od 1 stycznia 2012 r.
  • Ramowe plany nauczania w roku szkolnym 2012/2013 - omówienie projektu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych

    Obrazek do artykułu: Ramowe plany nauczania w roku szkolnym 2012/2013 - omówienie projektu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych
  • BHP przy pracach administracyjno-biurowych

    Obrazek do artykułu: BHP przy pracach administracyjno-biurowych
  • Uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi

    Obrazek do artykułu: Uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi
  • Więcej za delegację

    Obrazek do artykułu: Więcej za delegację

Polecamy:

PAKIET: Ustawa o doradztwie podatkowym. Komentarz + Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych.... PAKIET: Ustawa o doradztwie podatkowym. Komentarz + Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych....

cena:239,4 zł

Narzędzia do przeprowadzania rekrutacji i selekcji Narzędzia do przeprowadzania rekrutacji i selekcji

cena:344,9 zł

O nas O firmie Kontakt Regulamin Polityka prywatności Reklama Księgarnia Profinfo.pl Mapa strony
Serwisy biznesowe ABC
  • ABC.com.pl
  • Akty prawne
  • Kadry
  • Oświata
  • BHP
  • Podatki
  • Budownictwo
  • Zdrowie
  • Dyrektor Szkoły
  • Środowisko
  • Doradca Podatkowy
Serwisy prawnicze LEX
  • LEX.pl
  • Akty prawne
  • Serwis samorządowy
  • Portal dla studenta
  • Mediacje
  • Zastepstwo.pl
  • Kancelaria
Produkty on-line
  • LEX Omega
  • Vademecum Głównego Księgowego
  • LEX Sigma
  • Vademecum Głównego Księgowego Administracja
  • Vademecum Doradcy Podatkowego
  • LEX Gamma
  • Vademecum Biegłego Rewidenta
  • LEX dla Samorządu Teryt.
  • Serwis HR
  • LEX Zamówienia Publiczne
  • Serwis Prawa Pracy i Ubez. Społ.
  • LEX Administracja Skarbowa
  • Serwis Windykacje
  • LEX dla Banków
  • Serwis BHP
  • LEX dla Sędziego i Prokuratora
  • Serwis Budowlany
  • Czasopisma on-line
  • Prawo Oświatowe
  • Informator Prawno-Gospodarczy
  • Prawo Ochrony Środowiska
  • Kancelaria Prawna
  • Prawo i Zdrowie
  • Prawo Europejskie
  • Analityk Finansowy
  • LEX Szkolnictwo Wyższe i Nauka
  • TV Wolters Kluwer Polska
  • LEX Tłumaczenia