Warunkowa promocja uczniów bez odbytej praktyki zawodowej
2008-07-24

Czy uczniowie technikum hotelarskiego, którzy uzyskali pozytywne oceny z przedmiotów obowiązkowych i dodatkowych natomiast praktykę zawodowa, którą powinni odbyć do 20 czerwca 2008 r. z przyczyn od siebie niezależnych zakończą w pierwszej połowie lipca 2008 r. mogą być warunkowo promowani (gdy zakończą praktykę doniosą zaświadczenie o jej ukończeniu nie później niż do 31.08.08 r.)?

Nadmieniam, że uczniowie w połowie czerwca złożyli podania o wydłużenie terminu odbycia praktyk (przyczyny zdrowotne) i rada pozytywnie je rozpatrzyła - dodatkowo regulamin praktyk obowiązujący w szkole zezwala na wydłużenie terminu odbycia praktyk w terminie nieprzekraczalnym do 31 sierpnia danego roku szkolnego.

Odpowiedź:

Uczniowi, który nie został klasyfikowany z praktyki zawodowej z powodu usprawiedliwionej nieobecności na tych zajęciach, szkoła powinna zorganizować (w miejscu odbywania praktyki) zajęcia umożliwiające uzupełnienie programu nauczania, a następnie uczeń powinien przystąpić do egzaminu klasyfikacyjnego, zaliczającego praktykę zawodową i umożliwiającego ustalenie oceny klasyfikacyjnej z tych zajęć.

Uzasadnienie:

W świetle § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562, z późn. zm.) klasyfikacja roczna, począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, polega na podsumowaniu osiągnięć edukacyjnych ucznia z zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, i zachowania ucznia w danym roku szkolnym oraz ustaleniu rocznych ocen klasyfikacyjnych z zajęć edukacyjnych i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania, według odpowiednio skali ocen od 1 do 6 oraz skali ocen z zachowania od nagannej do wzorowej (ust. 6). Przed rocznym (semestralnym) klasyfikacyjnym zebraniem plenarnym rady pedagogicznej nauczyciele prowadzący poszczególne zajęcia edukacyjne oraz wychowawca klasy są obowiązani poinformować ucznia i jego rodziców (prawnych opiekunów) o przewidywanych dla niego rocznych (semestralnych) ocenach klasyfikacyjnych z zajęć edukacyjnych i przewidywanej rocznej ocenie klasyfikacyjnej zachowania, w terminie i formie określonych w statucie szkoły (ust. 9).
Jednocześnie zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia w szkole prowadzącej kształcenie zawodowe, która organizuje praktyczną naukę zawodu śródroczną i roczną (semestralną) ocenę klasyfikacyjną z zajęć praktycznych i praktyk zawodowych ustala:
1) w przypadku organizowania praktycznej nauki zawodu u pracodawcy i w indywidualnych gospodarstwach rolnych - nauczyciel praktycznej nauki zawodu, instruktor praktycznej nauki zawodu, opiekun praktyk zawodowych lub kierownik praktycznej nauki zawodu;
2) w pozostałych przypadkach - nauczyciel praktycznej nauki zawodu, instruktor praktycznej nauki zawodu lub kierownik praktycznej nauki zawodu.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) praktyczna nauka zawodu może być organizowana w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, szkolnych gospodarstwach pomocniczych, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Szczegółowe zasady organizowania dla uczniów praktycznej nauki zawodu określa z kolei rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988, z późn. zm.). W świetle § 3 ust. 1 oraz § 4 ust. 1 tego rozporządzenia praktyczna nauka zawodu uczniów jest organizowana przez szkołę w formie zajęć praktycznych i praktyk zawodowych. Zajęcia praktyczne organizuje się dla uczniów i młodocianych w celu opanowania przez nich umiejętności zawodowych, niezbędnych do podjęcia pracy w danym zawodzie (§ 4 ust. 2). Natomiast praktyki zawodowe organizuje się dla uczniów w celu zastosowania i pogłębienia zdobytej wiedzy i umiejętności zawodowych w rzeczywistych warunkach pracy (§ 4 ust. 3).
Należy zauważyć, iż przepisy rozporządzenia dopuszczają możliwość organizowania praktyk zawodowych również w okresie ferii letnich. Zgodnie z § 4 ust. 4 i 5 praktyki zawodowe uczniów mogą być organizowane w czasie całego roku szkolnego, w tym również w okresie ferii letnich. W przypadku organizowania praktyk zawodowych w okresie ferii letnich odpowiedniemu skróceniu ulega czas trwania zajęć dydaktyczno-wychowawczych dla uczniów odbywających te praktyki. W świetle przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624, z późn. zm.) szczegółowe zasady organizacji praktyk zawodowych powinien określać statut szkoły, stanowiący podstawowy dokument działania szkoły.
Skoro zatem dopuszczono możliwość organizowania zajęć praktycznych w trakcie ferii szkolnych oznacza to, że klasyfikacja końcoworoczna w klasach odbywających praktyki zawodowe musi odbywać się po zakończeniu przez uczniów praktyk zawodowych.
Statut szkoły powinien zatem szczegółowo określać terminy, w których mogą odbywać się praktyki zawodowe i dopiero po zakończeniu tych terminów należy dokonywać klasyfikacji końcoworocznej klas przebywających na praktykach. Należy bowiem pamiętać, że w przypadku organizowania praktyk zawodowych w okresie ferii letnich odpowiedniemu skróceniu ulega czas trwania zajęć dydaktyczno-wychowawczych dla uczniów odbywających te praktyki.
Skoro przyjmuje się, że praktyka zawodowa stanowi obowiązkową formę zajęć praktycznych dla uczniów, to konsekwentnie należy przyjąć, że jeżeli uczeń w terminie przewidzianym na realizację zajęć odbywających się w ramach praktyki zawodowej nie uczestniczy w tych zajęciach, zastosowanie znajduje § 17 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Zgodnie z tym przepisem uczeń może nie być klasyfikowany z jednego, kilku albo wszystkich zajęć edukacyjnych, jeżeli brak jest podstaw do ustalenia śródrocznej lub rocznej (semestralnej) oceny klasyfikacyjnej z powodu nieobecności ucznia na zajęciach edukacyjnych przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w szkolnym planie nauczania. Uczeń nieklasyfikowany z powodu usprawiedliwionej nieobecności może zdawać egzamin klasyfikacyjny. Na wniosek ucznia nieklasyfikowanego z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności lub na wniosek jego rodziców (prawnych opiekunów) rada pedagogiczna może wyrazić zgodę na egzamin klasyfikacyjny.
Uczniowi, który nie został klasyfikowany z praktyki zawodowej z powodu usprawiedliwionej nieobecności na tych zajęciach, szkoła powinna zorganizować (w miejscu odbywania praktyki) zajęcia umożliwiające uzupełnienie programu nauczania, a następnie uczeń powinien przystąpić do egzaminu klasyfikacyjnego, zaliczającego praktykę zawodową i umożliwiającego ustalenie oceny klasyfikacyjnej z tych zajęć.