1)   załącznik nr 1 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia;

  2)   załącznik nr 2 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 2 do niniejszego rozporządzenia;

  3)   załącznik nr 4 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 3 do niniejszego rozporządzenia.

¹⁾   Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 131, poz. 907).

²⁾   Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791 i Nr 120, poz. 818.

  1)   pomagają w rozpoznawaniu możliwości rozwojowych dziecka i podjęciu wczesnej interwencji specjalistycznej,

  2)   informują na bieżąco o postępach dziecka,

  3)   uzgadniają wspólnie z rodzicami kierunki i zakres zadań realizowanych w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych.

  1)   określanie swojego położenia względem przedmiotów lub innych osób,

  2)   określanie położenia jednego przedmiotu względem innego, z użyciem określeń: nad, pod, w środku, na zewnątrz, przy, za, przed, obok, pomiędzy,

  3)   określanie kierunku ruchu: do przodu, do tyłu, w lewo, w prawo, poziomo, pionowo, w górę, w dół,

  4)   ocenianie i porównywanie odległości z użyciem określeń: daleko, dalej, najdalej, blisko, bliżej, najbliżej.

  1)   wskazywanie i grupowanie przedmiotów podobnych do siebie pod względem wielkości, kształtu, koloru i przeznaczenia,

  2)   klasyfikowanie przedmiotów z użyciem określeń: duży - mały, szeroki - wąski, wysoki - niski, gruby - cienki,

  3)   porównywanie przedmiotów z użyciem określeń: większy - mniejszy, dłuższy - krótszy, szerszy - węższy, wyższy - niższy, grubszy - cieńszy,

  4)   porządkowanie przedmiotów, np. od najdłuższego do najkrótszego.

  1)   przyrodniczej poprzez obserwowanie, eksperymentowanie, odkrywanie,

  2)   społeczno-kulturowej poprzez poznawanie zasad organizacji życia społecznego, tradycji rodzinnej, regionalnej, narodowej oraz poznanie dzieł kultury,

  3)   technicznej poprzez obserwowanie, manipulowanie oraz przekształcanie przedmiotów lub zmianę ich ułożenia w przestrzeni i czasie.

  1)   przekaz osobowy nauczyciela,

  2)   tworzenie otoczenia sprzyjającego rozumieniu i przeżywaniu tych wartości.

  1)   naukę poprawnego i swobodnego wypowiadania się, pisania i czytania ze zrozumieniem, w tym w językach obcych,

  2)   poznawanie wymaganych pojęć i zdobywanie rzetelnej wiedzy na poziomie umożliwiającym co najmniej kontynuację nauki na następnym etapie kształcenia,

  3)   dochodzenie do rozumienia, a nie tylko do pamięciowego opanowania przekazywanych treści,

  4)   rozwijanie zdolności dostrzegania różnego rodzaju związków i zależności (przyczynowo-skutkowych, funkcjonalnych, czasowych i przestrzennych),

  5)   rozwijanie zdolności myślenia analitycznego i syntetycznego,

  6)   przekazywanie wiadomości przedmiotowych w sposób integralny, prowadzący do lepszego rozumienia świata, ludzi i siebie,

  7)   poznawanie zasad rozwoju osobowego i życia społecznego,

  8)   poznawanie dziedzictwa kultury narodowej postrzeganej w perspektywie kultury europejskiej.

  1)   planowania, organizowania i oceniania własnej nauki, przyjmowania za nią coraz większej odpowiedzialności,

  2)   skutecznego porozumiewania się w różnych sytuacjach, prezentacji własnego punktu widzenia i uwzględniania poglądów innych ludzi, poprawnego posługiwania się językiem ojczystym, językami obcymi oraz przygotowania do publicznych wystąpień,

  3)   efektywnego współdziałania w zespole i pracy w grupie, budowania więzi międzyludzkich, podejmowania indywidualnych i grupowych decyzji, skutecznego działania na gruncie zachowania obowiązujących norm,

  4)   rozwiązywania problemów w sposób twórczy,

  5)   poszukiwania, porządkowania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł oraz efektywnego posługiwania się technologią informacyjną,

  6)   odnoszenia do praktyki zdobytej wiedzy oraz tworzenia potrzebnych doświadczeń i nawyków,

  7)   rozwijania sprawności umysłowych oraz osobistych zainteresowań,

  8)   przyswajania sobie metod i technik negocjacyjnego rozwiązywania konfliktów i problemów społecznych.

  1)   znajdowali w szkole środowisko wszechstronnego rozwoju osobowego (w wymiarze intelektualnym, psychicznym, społecznym, zdrowotnym, estetycznym, moralnym, duchowym),

  2)   rozwijali w sobie dociekliwość poznawczą, ukierunkowaną na poszukiwanie prawdy, dobra i piękna w świecie,

  3)   mieli świadomość życiowej użyteczności zarówno poszczególnych przedmiotów nauczania, jak i całej edukacji na danym etapie,

  4)   stawali się coraz bardziej samodzielni w dążeniu do dobra w jego wymiarze indywidualnym i społecznym, godząc dążenie do dobra własnego z dobrem innych, odpowiedzialność za siebie z odpowiedzialnością za innych, wolność własną z wolnością innych,

  5)   poszukiwali, odkrywali i dążyli na drodze rzetelnej pracy do osiągnięcia celów życiowych i wartości ważnych dla odnalezienia własnego miejsca w świecie,

  6)   uczyli się szacunku dla dobra wspólnego jako podstawy życia społecznego oraz przygotowywali się do życia w rodzinie, w społeczności lokalnej i w państwie,

  7)   przygotowywali się do rozpoznawania wartości moralnych, dokonywania wyborów i hierarchizacji wartości oraz mieli możliwość doskonalenia się,

  8)   kształtowali w sobie postawę dialogu, umiejętność słuchania innych i rozumienia ich poglądów; umieli współdziałać i współtworzyć w szkole wspólnotę nauczycieli i uczniów.

  1)   szkolny zestaw programów nauczania, który uwzględniając wymiar wychowawczy, obejmuje całą działalność szkoły z punktu widzenia dydaktycznego,

  2)   program wychowawczy szkoły, obejmujący wszystkie treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów, realizowany przez nauczycieli,

  3)   program profilaktyki dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska, obejmujący wszystkie treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców.

  1)   etap I - klasy I-III szkoły podstawowej,

  2)   etap II - klasy IV-VI szkoły podstawowej,

  3)   etap III - gimnazjum.

  1)   zajęciach edukacyjnych - należy przez to rozumieć zajęcia o charakterze dydaktyczno-wychowawczym, w toku których odbywa się nauczanie przedmiotów (bloków przedmiotowych), kształcenie zintegrowane lub realizacja ścieżek edukacyjnych,

  2)   ścieżce edukacyjnej - należy przez to rozumieć zestaw treści i umiejętności o istotnym znaczeniu poznawczym i wychowawczym, których realizacja może odbywać się w ramach nauczania przedmiotów lub w postaci odrębnych zajęć,

  3)   etapie edukacyjnym - należy przez to rozumieć odpowiedni okres kształcenia o wyróżnionych celach, stanowiący całość dydaktyczną,

  4)   kształceniu zintegrowanym - należy przez to rozumieć system nauczania w klasach I-III szkoły podstawowej.

  1)   prowadzić dziecko do nabywania i rozwijania umiejętności wypowiadania się, czytania i pisania w języku ojczystym i w języku obcym, wykonywania elementarnych działań arytmetycznych, posługiwania się prostymi narzędziami i kształtowania nawyków społecznego współżycia,

  2)   rozwijać poznawcze możliwości uczniów, tak aby mogli oni przechodzić od dziecięcego do bardziej dojrzałego i uporządkowanego rozumienia świata,

  3)   rozwijać i przekształcać spontaniczną motywację poznawczą w motywację świadomą, przygotowywać do podejmowania zadań wymagających systematycznego i dłuższego wysiłku intelektualnego i fizycznego,

  4)   rozbudzać i rozwijać wrażliwość estetyczną i moralną dziecka oraz jego indywidualne zdolności twórcze,

  5)   umacniać wiarę dziecka we własne siły i w zdolność osiągania wartościowych i trudnych celów,

  6)   rozwijać zdolność odróżniania świata rzeczywistego od wyobrażonego oraz postaci historycznych od fantastycznych,

  7)   kształtować potrzeby i umiejętności dbania o własne ciało, zdrowie i sprawność fizyczną; wyrabiać czujność wobec zagrożeń dla zdrowia fizycznego, psychicznego i duchowego, kształtować nawyki i umiejętności związane z bezpiecznym uczestnictwem w ruchu drogowym,

  8)   rozwijać umiejętności dziecka poznawania siebie oraz otoczenia rodzinnego, społecznego, kulturowego, technicznego i przyrodniczego dostępnego jego doświadczeniu,

  9)   wzmacniać poczucie tożsamości kulturowej, historycznej, etnicznej i narodowej,

  10)  stwarzać warunki do rozwoju wyobraźni i ekspresji werbalnej, plastycznej, muzycznej i ruchowej, zapewniać warunki do harmonijnego rozwoju fizycznego i psychicznego oraz zachowań prozdrowotnych,

  11)  zapewniać opiekę i wspomagać rozwój dziecka w przyjaznym, bezpiecznym i zdrowym środowisku w poczuciu więzi z rodziną,

  12)  uwzględniać indywidualne potrzeby dziecka i troszczyć się o zapewnienie mu równych szans,

  13)  stwarzać warunki do rozwijania samodzielności, obowiązkowości, podejmowania odpowiedzialności za siebie i najbliższe otoczenie,

  14)  stwarzać warunki do indywidualnego i grupowego działania na rzecz innych.

  1)   umiejętności służących zdobywaniu wiedzy (czytania, pisania i liczenia),

  2)   przygotowania do nauki języków obcych na kolejnych etapach edukacyjnych,

  3)   umiejętności nawiązywania i utrzymywania poprawnych kontaktów z innymi dziećmi, dorosłymi, z osobami niepełnosprawnymi, przedstawicielami innej narodowości i rasy,

  4)   poczucia przynależności do społeczności szkolnej, środowiska lokalnego, regionu i kraju,

  5)   umiejętności działania w różnych sytuacjach szkolnych i pozaszkolnych,

  6)   nawyków i umiejętności związanych z bezpiecznym uczestnictwem w ruchu drogowym,

  7)   rozbudzania potrzeby kontaktu z przyrodą.

  1)   dom rodzinny - dziecko jako członek rodziny,

  2)   szkoła - dziecko jako uczeń, kolega, przyjaciel; normy postępowania związane z tymi rolami,

  3)   miejscowość, życie jej mieszkańców,

  4)   przyroda w otoczeniu dziecka,

  5)   ojczyzna - symbole i święta narodowe; baśnie i legendy narodowe,

  6)   obrazy z przeszłości (własnej rodziny, szkoły, miejscowości),

  7)   zabawy, zajęcia, przygody dzieci,

  8)   obrazy z życia dzieci w innych krajach, w szczególności w kraju nauczanego języka obcego,

  9)   wybrane wytwory kultury, sztuki, techniki,

  10)  rozmowy,

  11)  swobodne i spontaniczne wypowiedzi uczniów,

  12)  podstawowe zwroty w języku obcym związane z czynnościami dnia codziennego,

  13)  opowiadanie i opisywanie,

  14)  recytowanie wierszy i prozy,

  15)  zabawy i gry dramowe, teatralne,

  16)  uważne słuchanie wypowiedzi innych,

  17)  odbiór programów radiowych i telewizyjnych,

  18)  słuchanie baśni, opowiadań i legend, w tym z własnego regionu, jako inspiracji do słownego i pozasłownego wyrażania treści i przeżyć,

  19)  czytanie głośne sylab, wyrazów, zdań i tekstów,

  20)  czytanie ciche ze zrozumieniem,

  21)  różne źródła informacji i technologii informacyjnej, w tym korzystanie z czytelni i biblioteki szkolnej,

  22)  pisanie liter, łączenie liter w sylaby, pisanie wyrazów, zdań,

  23)  przepisywanie wyrazów, zdań, tekstów, powiązane z ich uzupełnianiem i przekształcaniem,

  24)  pisanie swobodnych tekstów, życzeń, zaproszeń, listów, opowiadań i opisów,

  25)  pisanie z wykorzystaniem elementarnych zasad pisowni,

  26)  liczenie (przeliczanie przedmiotów, niezależność liczby przedmiotów od sposobów ich przeliczania, porównywanie liczebności zbiorów), zapisywanie liczb w zakresie 1.000, stopniowe rozszerzanie zakresu do 10.000,

  27)  działania na liczbach:

  28)  mierzenie długości, szerokości, wysokości przedmiotów oraz ich odległości z użyciem różnych jednostek i miarek; stosowanie jednostek: centymetr, metr (bez zamieniania jednostek w obliczeniach),

  29)  ważenie przedmiotów i odmierzanie płynów z użyciem jednostek: dekagram, kilogram (użycie pojęcia: pół kilograma), odmierzanie płynów za pomocą szklanki, butelki, garnka (użycie pojęć: pół i ćwierć litra),

  30)  obliczenia pieniężne w zakresie 100 zł,

  31)  kalendarz:

  32)  mierzenie temperatury, odczytywanie wskazań termometru bez posługiwania się liczbami ujemnymi,

  33)  rozwiązywanie łatwych równań jednodziałaniowych z niewiadomą w postaci okienka (bez przenoszenia na drugą stronę),

  34)  rozwiązywanie zadań tekstowych wymagających wykonania jednego działania (w tym zadań na porównywanie różnicowe i zadań dotyczących ilości, ceny i wartości),

  35)  figury geometryczne:

  36)  obserwowanie zjawisk i procesów przyrodniczych, mówienie o nich,

  37)  formy ochrony środowiska przyrodniczego w najbliższej okolicy,

  38)  poznanie własnego ciała,

  39)  dbałość o zdrowie, higiena własna i otoczenia,

  40)  podobieństwa i różnice między ludźmi, zrozumienie a tolerancja,

  41)  żywność i żywienie,

  42)  bezpieczeństwo w różnych miejscach i sytuacjach, zwłaszcza na drogach publicznych, rozpoznawanie zagrożeń i umiejętności zachowania się w przypadku zagrożenia,

  43)  poznawanie pracy w wybranych zawodach,

  44)  urządzenia techniczne powszechnego użytku (bezpieczne użytkowanie),

  45)  wykorzystanie materiałów (papier, drewno, tkanina, metal, tworzywa sztuczne, materiały przyrodnicze) w działalności manualnej,

  46)  organizacja pracy (planowanie, organizacja stanowiska, racjonalne wykorzystanie materiału i czasu),

  47)  działalność plastyczna uczniów w różnych materiałach, technikach i formach z wykorzystaniem tradycji regionalnych,

  48)  różnorodność dziedzictwa i poszukiwań w sferze kultury,

  49)  wielość środków komunikacji (język przestrzeni, koloru, ciała) oraz środków wyrazu plastycznego,

  50)  ekspresja i autoekspresja,

  51)  rozumienie, akceptacja i tolerancja dla innych wypowiedzi artystycznych,

  52)  kształtowanie otoczenia i form użytkowych,

  53)  krajobraz kulturowy,

  54)  brzmienie głosów, instrumentów muzycznych, dźwięk, rytm, tempo,

  55)  śpiew, gra na instrumentach, ruch z muzyką,

  56)  percepcja elementów akustyki środowiska człowieka, muzyki i utworów muzycznych,

  57)  gry i zabawy ruchowe, ćwiczenia terenowe, wędrówki piesze,

  58)  umiejętności ruchowe oraz ćwiczenia fizyczne korygujące postawę ciała,

  59)  przestrzeganie reguł w grach i zabawach ruchowych.

  1)   edukacja czytelnicza i medialna,

  2)   edukacja ekologiczna,

  3)   edukacja prozdrowotna,

  4)   wychowanie do życia w społeczeństwie:

  1)   kształcenie sprawności mówienia, słuchania, czytania i pisania w zróżnicowanych sytuacjach komunikacyjnych prywatnych i publicznych, a zwłaszcza ważnych dla życia w państwie demokratycznym i obywatelskim; rozwijanie zainteresowania uczniów językiem jako składnikiem dziedzictwa kulturowego,

  2)   ujawnianie zainteresowań, możliwości i potrzeb oraz językowych i czytelniczych umiejętności uczniów po to, aby wyznaczać stosowne dla nich cele, dobierać treści i materiały, projektować odpowiednie działania gwarantujące skuteczność edukacji,

  3)   rozbudzanie motywacji czytania i rozwijanie umiejętności odbioru dzieł literackich i innych tekstów kultury, także audiowizualnych, a przez nie przybliżanie rozumienia człowieka i świata; wprowadzanie w tradycję kultury narodowej i europejskiej,

  4)   uczenie istnienia w kulturze, przede wszystkim w jej wymiarze symbolicznym i aksjologicznym, tak by stawała się wewnętrzną i osobistą własnością dziecka.

  1)   do rzeczywistych i wyobrażonych słuchaczy, z przejrzystością intencji, z uwzględnianiem różnorodnych sytuacji, ról i kontaktów międzyludzkich (oficjalnych i nieoficjalnych),

  2)   na temat otaczającej rzeczywistości, własnych zainteresowań, literatury, innych (niewerbalnych i mieszanych) tekstów kultury,

  3)   na temat zaobserwowanych zjawisk językowych (przy użyciu elementarnej terminologii językoznawczej wprowadzanej zależnie od możliwości uczniów),

  4)   z precyzją znaczeniową, ze świadomością emocjonalnego nacechowania wypowiedzi oraz próbami ich oceny (zwłaszcza etycznej),

  5)   płynne, z poprawną i wyraźną artykulacją oraz dykcją, akcentowaniem, intonacją, pauzowaniem i tempem (w tym wygłaszanie tekstów z pamięci).

  1)   uważne i ze zrozumieniem,

  2)   rozmaitych wypowiedzi, w różnych celach i sytuacjach,

  3)   z rozróżnianiem mowy i tła akustycznego w przekazach audiowizualnych.

  1)   głośne i wyraziste, z uwzględnieniem zasad kultury żywego słowa,

  2)   ciche ze zrozumieniem,

  3)   różnych rodzajów tekstów z uwzględnianiem celu (takiego jak: informacja, przeżycie, perswazja).

  1)   tekstów kierowanych do różnych adresatów i w różnych celach,

  2)   w związku z potrzebami codziennej komunikacji, ekspresji własnych doznań, z literaturą i tekstami kultury wysokiej oraz masowej,

  3)   w różnych prostych formach,

  4)   z troską o kompozycję (plan, tytuł, akapit), sprawność stylistyczną oraz poprawność gramatyczną, interpunkcyjną i ortograficzną, a także estetykę tekstu.

  1)   z dążnością do odkrywania ich dosłownego, przenośnego i symbolicznego sensu,

  2)   z uwzględnieniem obserwacji swoistości ich tworzywa,

  3)   ze wskazywaniem na różne elementy świata przedstawionego,

  4)   z odróżnianiem fikcji artystycznej od rzeczywistości,

  5)   z refleksją nad wartościami i zasadami etycznymi, w tym zwłaszcza dylematami natury etycznej przeżywanymi przez bohaterów,

  6)   z próbami określania funkcji różnych elementów tekstu przy użyciu odpowiedniej terminologii (wprowadzanej zależnie od możliwości uczniów),

  7)   z wykorzystaniem różnych kontekstów,

  8)   z uwzględnieniem odrębności regionalnej i etnicznej.

  1.   Carlo Collodi - Pinokio; Wiktor Gomulicki - Wspomnienia niebieskiego mundurka; Irena Jurgielewiczowa - Ten obcy, Rudyard Kipling - Księga Dżungli; Józef Ignacy Kraszewski - Stara Baśń; C.S. Levis - Opowieści z Narnii, cz. I: Lew, Czarownica i stara szafa; Kornel Makuszyński - Szatan z siódmej klasy; Lucy Maud Montgomery - Ania z Zielonego Wzgórza; Edmund Niziurski - Sposób na Alcybiadesa; Henryk Sienkiewicz - W pustyni i w puszczy; Alfred Szklarski - Tomek w krainie kangurów; ks. Jan Twardowski - Zeszyt w kratkę; Mark Twain - Przygody Tomka Sawyera; Juliusz Verne - W 80 dni dookoła świata; Stanisław Lem - Bajki robotów.

  2.   Baśnie, legendy, opowiadania i utwory poetyckie pochodzące z regionu.

  3.   Inne teksty reprezentatywne dla źródeł kultury europejskiej.

  4.   Wybrane przez uczniów i nauczyciela stosownie do możliwości i potrzeb uczniów:

  5.   Teksty użytkowe, publicystyczne, popularnonaukowe, przedstawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy telewizyjne.

  1)   ogólnego sensu prostych sytuacji komunikacyjnych, w tym intencji rozmówcy,

  2)   instrukcji nauczyciela,

  3)   ogólnego sensu oraz wyszukiwanie informacji szczegółowych w nieskomplikowanych wypowiedziach i dialogach.

  1)   zadawanie prostych pytań oraz udzielanie odpowiedzi,

  2)   zdobywanie i udzielanie informacji w typowych sytuacjach dnia codziennego,

  3)   formułowanie krótkiej wypowiedzi o sobie, rodzinie, najbliższym otoczeniu, swoich przekonaniach i wartościach wraz z ich prostym uzasadnieniem,

  4)   inicjowanie i podtrzymywanie prostej rozmowy dotyczącej typowych sytuacji dnia codziennego,

  5)   opanowanie poprawnej wymowy w zakresie poznanego materiału językowego.

  1)   rozumienie powszechnie spotykanych dokumentów, takich jak: menu, rozkład jazdy, ogłoszenia, reklamy, listy i instrukcje,

  2)   wyszukiwanie konkretnych informacji w prostych tekstach,

  3)   rozumienie ogólnego sensu prostych, adaptowanych tekstów.

  1)   dostrzeganie różnic między fonetyczną a graficzną formą wyrazu oraz umiejętność poprawnego zapisu większości stów znanych ze słuchu,

  2)   napisanie krótkiego listu o sobie i swoich zainteresowaniach, przekazanie prostej informacji.

  1)   sprawnego wykonywania obliczeń na liczbach naturalnych, ułamkach zwykłych i dziesiętnych,

  2)   umiejętności rozwiązywania zadań prowadzących do obliczeń arytmetycznych, użycia wzoru lub rozwiązania łatwego równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą,

  3)   umiejętności wykorzystywania najprostszych pojęć geometrii w sytuacjach praktycznych; rozwój wyobraźni przestrzennej,

  4)   wprowadzenie do gromadzenia danych, ich porządkowania i tworzenia ich najprostszych reprezentacji.

  1)   liczby naturalne w dziesiątkowym układzie pozycyjnym,

  2)   porównywanie liczb naturalnych; znaki <, =, >,

  3)   dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie liczb naturalnych, kwadraty i sześciany liczb naturalnych,

  4)   reguły dotyczące kolejności wykonywania działań,

  5)   dzielenie z resztą liczb naturalnych,

  6)   podzielność liczb naturalnych; liczby pierwsze i złożone,

  7)   cechy podzielności przez 2, 3, 5, 9, 10, 100,

  8)   porównywanie różnicowe i ilorazowe liczb naturalnych,

  9)   rozwiązywanie zadań tekstowych prowadzących do obliczeń na liczbach naturalnych,

  10)  zapis liczb w systemie rzymskim.

  1)   liczby całkowite ujemne; liczby całkowite na osi liczbowej,

  2)   porównywanie liczb całkowitych,

  3)   działania na liczbach całkowitych,

  4)   rozwiązywanie zadań tekstowych prowadzących do obliczeń na liczbach całkowitych.

  1)   podział całości na równe części (zginanie, składanie, rozcinanie),

  2)   ułamek jako iloraz liczb całkowitych; skracanie i rozszerzanie ułamków,

  3)   zamiana liczby mieszanej na ułamek zwykły i odwrotnie,

  4)   sprowadzanie ułamków do wspólnego mianownika,

  5)   porównywanie ułamków; ułamki na osi liczbowej,

  6)   działania na ułamkach.

  1)   zapis liczby w postaci ułamka dziesiętnego; zapis ułamka dziesiętnego w postaci ułamka zwykłego,

  2)   wyrażenia dwumianowane i ich postać dziesiętna,

  3)   ułamki dziesiętne na osi liczbowej; porównywanie ułamków dziesiętnych,

  4)   działania na ułamkach dziesiętnych,

  5)   zaokrąglanie ułamków dziesiętnych; obliczenia z użyciem kalkulatora,

  6)   rozwiązywanie zadań tekstowych umieszczonych w praktycznym kontekście, w szczególności zadań typu droga - prędkość - czas.

  1)   oznaczenia literowe wielkości liczbowych; użycie wzorów w sytuacjach praktycznych,

  2)   proste równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą,

  3)   rozwiązywanie zadań dotyczących sytuacji praktycznych, prowadzących do równań pierwszego stopnia z jedną niewiadomą.

  1)   gromadzenie i porządkowanie danych,

  2)   przedstawianie graficzne danych.

  1)   punkt, prosta, półprosta, odcinek,

  2)   proste prostopadłe; proste równoległe,

  3)   pomiar długości; zamiana jednostek długości: metr, centymetr, milimetr, kilometr,

  4)   kąt; porównywanie kątów; mierzenie kątów,

  5)   kąty wierzchołkowe; kąty przyległe,

  6)   trójkąt; nierówność trójkąta (dla długości boków),

  7)   konstruowanie i klasyfikacja trójkątów,

  8)   suma kątów w trójkącie,

  9)   czworokąty: trapezy, równoległoboki, prostokąty, kwadraty, romby,

  10)  przykłady wielokątów; obliczanie obwodu wielokąta,

  11)  pole kwadratu, prostokąta, równoległoboku, trójkąta, trapezu; obliczanie pól w sytuacjach praktycznych,

  12)  koło i okrąg; cięciwa, średnica, promień,

  13)  skala i plan.

  1)   graniastosłupy proste i ostrosłupy; ich siatki i modele,

  2)   walce, stożki, kule - rozpoznawanie w sytuacjach praktycznych,

  3)   pole powierzchni i objętość prostopadłościanu; użycie jednostek objętości i pojemności.

  1)   składniki naturalnego krajobrazu,

  2)   sposoby zagospodarowania obszaru,

  3)   ludzie i kultura,

  4)   zależność życia ludzi od czynników przyrodniczych i pozaprzyrodniczych.

  1)   środowisko i jego zagospodarowanie (na przykładzie wybranych krajobrazów Polski),

  2)   krajobrazy naturalne i przekształcone przez człowieka,

  3)   przykłady pozytywnego i negatywnego zagospodarowania przestrzeni,

  4)   krainy Polski.

  1)   lądy i kontynenty,

  2)   oceany.

  1)   metale i niemetale; masa, przewodnictwo cieplne i elektryczne,

  2)   mieszaniny jednorodne i niejednorodne,

  3)   woda i roztwory wodne; rozpuszczanie i krystalizacja,

  4)   właściwości materii o różnych stanach skupienia (w szczególności rozszerzalność temperaturowa, sprężystość, kruchość, ciśnienie),

  5)   przemiany chemiczne znane z życia codziennego (w szczególności spalanie, korozja, ścinanie białka).

  1)   mechaniczne,

  2)   elektryczne i magnetyczne,

  3)   optyczne i akustyczne.

  1)   substancje szkodliwe i ich wpływ na organizm człowieka,

  2)   rola wody, powietrza, gleby, ich odtwarzalność, czystość i skażenie.

  1)   rozbudzanie twórczej postawy wobec siebie i świata,

  2)   rozwijanie ogólnej wrażliwości dziecka,

  3)   rozwijanie muzykalności, wrażliwości muzycznej,

  4)   rozwijanie umiejętności refleksyjnego słuchania,

  5)   rozwijanie zainteresowań i zamiłowań muzycznych.

  1)   rozbudzanie twórczej postawy wobec siebie i świata,

  2)   rozwijanie ogólnej wrażliwości dziecka,

  3)   rozwijanie wrażliwości plastycznej,

  4)   rozwijanie umiejętności refleksyjnego patrzenia,

  5)   rozwijanie zainteresowań i zamiłowań plastycznych.

  1)   kształcenie sprawności mówienia, słuchania, czytania, pisania w zróżnicowanych sytuacjach komunikacyjnych prywatnych i publicznych; rozwijanie zainteresowania uczniów językiem jako składnikiem dziedzictwa kulturowego,

  2)   poszukiwanie korzeni kultury rodzimej,

  3)   poznanie kraju ojczystego (ewentualnie regionu) danego języka i pogłębianie więzi uczuciowej z nim,

  4)   uczenie istnienia w kulturze, zwłaszcza w jej wymiarze symbolicznym i aksjologicznym, tak aby stawała się wewnętrzną i osobistą własnością młodego człowieka,

  5)   ujawnianie zainteresowań, możliwości i potrzeb oraz językowych i czytelniczych umiejętności uczniów po to, by wyznaczać stosowne dla nich cele, dobierać treści i materiały, projektować odpowiednie działania gwarantujące skuteczność edukacji,

  6)   rozbudzanie motywacji czytania i rozwijanie umiejętności odbioru dzieł literackich i innych tekstów kultury (także audiowizualnych), a przez nie przybliżanie rozumienia człowieka i świata; wprowadzanie w tradycję kultury narodowej danej mniejszości lub kultury regionu grupy etnicznej.

  1)   na tematy: otaczającej rzeczywistości, własnych zainteresowań, literatury ze świadomością emocjonalnego nacechowania wypowiedzi oraz próbami ich oceny (zwłaszcza etycznej),

  2)   płynne, z poprawną i wyraźną artykulacją oraz dykcją, akcentowaniem, intonacją, pauzowaniem i tempem (w tym wygłaszanie tekstów z pamięci).

  1)   uważne i skuteczne,

  2)   rozmaitych wypowiedzi, w różnych celach i sytuacjach.

  1)   ciche ze zrozumieniem,

  2)   głośne i wyraziste z uwzględnieniem zasad kultury żywego słowa.

  1)   w związku z potrzebami codziennej komunikacji, w związku z czytaną literaturą, z zachowaniem reguł kompozycyjnych, stylistycznych, gramatycznych i estetycznych,

  2)   w różnych prostych formach,

  3)   krótkich tekstów kierowanych do różnych adresatów (list, zaproszenie, pozdrowienia).

  1)   kontaktu z przedmiotami niebezpiecznymi, toksycznymi, łatwo palnymi, wybuchowymi, niewybuchami i niewypałami,

  2)   gier zespołowych i zabaw ruchowych,

  3)   konfliktu w relacjach społecznych.

  1)   wychowanie do życia w rodzinie,

  2)   edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie,

  3)   wychowanie patriotyczne i obywatelskie.

  1)   wprowadzać ucznia w świat nauki przez poznanie języka, pojęć, twierdzeń i metod właściwych dla wybranych dyscyplin naukowych, w tym w językach obcych, na poziomie umożliwiającym dalsze kształcenie,

  2)   rozbudzać i rozwijać indywidualne zainteresowania ucznia,

  3)   wprowadzać ucznia w świat kultury i sztuki,

  4)   rozwijać umiejętności społeczne ucznia przez zdobywanie prawidłowych doświadczeń we współżyciu i współdziałaniu w grupie rówieśniczej,

  5)   zainteresować rozwojem środków transportu oraz budzić refleksje związane z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo na drogach publicznych.

  1)   edukacja czytelnicza i medialna,

  2)   edukacja ekologiczna,

  3)   edukacja europejska,

  4)   edukacja filozoficzna,

  5)   edukacja prozdrowotna,

  6)   edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie,

  7)   kultura polska na tle cywilizacji śródziemnomorskiej,

  8)   edukacja obronna.

  1)   kształcenie sprawności mówienia, słuchania, czytania i pisania w zróżnicowanych sytuacjach komunikacyjnych prywatnych i publicznych, ważnych dla życia w państwie demokratycznym i obywatelskim; rozwijanie zainteresowania uczniów językiem jako składnikiem dziedzictwa kulturowego,

  2)   ujawnianie zainteresowań, możliwości i potrzeb oraz językowych i czytelniczych umiejętności uczniów po to, by wyznaczać stosowne dla nich cele, dobierać treści i materiały, projektować odpowiednie działania gwarantujące skuteczność edukacji,

  3)   rozbudzanie motywacji czytania i rozwijanie umiejętności odbioru dzieł literackich i innych tekstów kultury (także audiowizualnych), a przez nie przybliżanie rozumienia człowieka i świata; wprowadzanie w tradycję kultury europejskiej i narodowej,

  4)   uczenie istnienia w kulturze, przede wszystkim w jej wymiarze symbolicznym i aksjologicznym, tak by stawała się wewnętrzną i osobistą własnością młodego człowieka.

  1)   mówienie, słuchanie, czytanie i pisanie:

  2)   samokształcenie:

  3)   odbiór tekstów kultury:

  1.   Wybrane utwory z klasyki światowej:

  2.   Wybrane utwory z klasyki polskiej:

  3.   Wybór liryki XIX wieku, wybór poezji XX wieku (w tym utwory Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Zbigniewa Herberta, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Kazimierza Wierzyńskiego, Jana Lechonia, Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej, Czesława Miłosza, ks. Jana Twardowskiego).

  4.   Wybór nowelistyki XIX i XX wieku (w tym co najmniej jeden utwór pozytywistyczny).

  5.   Wybrane utwory współczesnej prozy polskiej i dramatu.

  6.   Wybrane utwory o dorastaniu, w tym powieści dla młodzieży (np. Małgorzaty Musierowicz lub Ireny Jurgielewiczowej).

  7.   Przykłady literatury regionalnej, wkład literatury regionalnej do ogólnopolskiej skarbnicy literackiej.

  8.   Przykłady literatury biograficznej i pamiętnikarskiej (Paweł Zuchniewicz - Wujek Karol. Kapłańskie lata Papieża; Karolina Lanckorońska - Wspomnienia wojenne).

  9.   Wybrane z czasopism i prasy codziennej teksty publicystyczne, informacyjne, reklamowe.

  10.  Utwory zaproponowane przez uczniów i nauczyciela, w tym literatura popularna (co najmniej jeden w każdej klasie).

  11.  Inne składniki kultury (przedstawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy telewizyjne, przekazy ikoniczne, poezja śpiewana).