1)   fototechnik - symbol cyfrowy 313[01];

  2)   mechanik-monter maszyn i urządzeń - symbol cyfrowy 723[02];

  3)   modelarz odlewniczy - symbol cyfrowy 721[04];

  4)   monter instalacji i urządzeń sanitarnych - symbol cyfrowy 713[02];

  5)   operator maszyn i urządzeń odlewniczych - symbol cyfrowy 812[03];

  6)   technik górnictwa odkrywkowego - symbol cyfrowy 311[13];

  7)   technik górnictwa podziemnego - symbol cyfrowy 311[15];

  8)   technik ochrony środowiska - symbol cyfrowy 311[24];

  9)   technik odlewnik - symbol cyfrowy 311[26];

  10)  technik technologii drewna - symbol cyfrowy 311[32].

¹⁾   Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 131, poz. 907).

²⁾   Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292.

  1)   dobierać techniki zapisu obrazu w zależności od rodzaju informacji;

  2)   dobierać nośniki zapisu informacji obrazowej w zależności od specyfiki i warunków zapisu obrazu;

  3)   kontrolować właściwości użytkowe nośników informacji obrazowej;

  4)   określać warunki ekspozycji nośników obrazu;

  5)   określać warunki oświetleniowe, kształtować formę i kompozycję obrazu;

  6)   określać jakość oraz dokonywać chemicznej obróbki materiałów fotograficznych;

  7)   wykonywać zdjęcia architektury i krajobrazu, zdjęcia katalogowe, reportażowe, reklamowe, dokumentacyjne i studyjne;

  8)   posługiwać się sprzętem fototechnicznym i audiowizualnym;

  9)   przetwarzać informację obrazową z wykorzystaniem technik informatycznych;

  10)  przestrzegać fizykochemicznych i sensytometrycznych parametrów procesów obróbki materiałów światłoczułych;

  11)  opracowywać wyniki fizykochemicznej i sensytometrycznej analizy materiałów fotograficznych oraz procesów obróbki chemicznej;

  12)  wykonywać prace archiwizacyjne;

  13)  podejmować działania reklamowe i marketingowe dotyczące materiałów, sprzętu i urządzeń fototechnicznych;

  14)  posługiwać się obowiązującymi przepisami w trakcie wykonywania pracy;

  15)  rozpoznawać i eliminować zagrożenia związane z procesem pracy;

  16)  posługiwać się językiem obcym w zakresie wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych;

  17)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  18)  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  19)  stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

  20)  stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

  21)  udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

  22)  kierować zespołem pracowników;

  23)  korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;

  24)  prowadzić działalność gospodarczą.

  1)   organizowania i wyposażania stanowisk pracy;

  2)   prowadzenia i nadzorowania procesów technologicznych;

  3)   dokonywania zapisu, przetwarzania i wizualizacji informacji obrazowej.

  1)   chemiczno-fotograficzny;

  2)   fizyczno-technologiczny;

  3)   informatyczny;

  4)   podstawy działalności zawodowej.

  1)   określać właściwości promieniowania tworzącego informację obrazową;

  2)   wyjaśniać mechanizmy widzenia i postrzegania barw;

  3)   określać przebieg procesów fotograficznych związanych z zapisem informacji obrazowej;

  4)   określać zasady funkcjonowania i posługiwania się sprzętem fototechnicznym;

  5)   prowadzić obróbkę chemiczną materiałów fotograficznych;

  6)   wykonywać zdjęcia z zastosowaniem różnego sprzętu fotograficznego;

  7)   dobierać nośniki rejestracji obrazu;

  8)   określać wpływ technologii wytwarzania halogenosrebrowych materiałów promienioczułych na ich właściwości użytkowe;

  9)   określać przydatność materiałów promienioczułych do rejestracji informacji obrazowej;

  10)  dobierać procesy obróbki dla różnorodnych materiałów promienioczułych;

  11)  klasyfikować materiały promienioczułe według określonego kryterium;

  12)  określać fizykochemiczne właściwości substancji chemicznych stosowanych w fotografii;

  13)  oceniać prawidłowość przebiegu procesów obróbki chemicznej materiałów promienioczułych;

  14)  przewidywać oraz zapobiegać zagrożeniom wynikającym ze stosowania toksycznych odczynników chemicznych;

  15)  określać fotochemiczne podstawy procesów ekspozycji oraz obróbki chemicznej materiałów promienioczułych;

  16)  likwidować następstwa przedostania się substancji chemicznych stosowanych w fotografii do środowiska naturalnego;

  17)  stosować metody utylizacji ścieków i odpadów powstałych podczas produkcji i obróbki chemicznej halogenosrebrowych materiałów promienioczułych;

  18)  określać wielkości fizyczne i fotometryczne stosowane w fotometrii i metrologii fotograficznej;

  19)  określać związki kształtu krzywej charakterystycznej oraz wielkości sensytometrycznych z użytkowymi właściwościami materiałów fotograficznych;

  20)  stosować sensytometryczne metody badań właściwości użytkowych materiałów fotograficznych;

  21)  określać metody badań i oceny właściwości użytkowych niekonwencjonalnych materiałów promienioczułych;

  22)  określać sposoby srebrowego i bezsrebrowego zapisu informacji obrazowej;

  23)  określać podstawowe elementy budowy, zasady działania maszyn i urządzeń stosowanych w fototechnice i chemicznej obróbce materiałów fotograficznych;

  24)  korzystać z różnych źródeł informacji;

  25)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas obróbki chemicznej materiałów fotograficznych;

  26)  udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy.

  1)   światło i jego właściwości, widzenie i synteza barw;

  2)   optyka fotograficzna;

  3)   aparaty fotograficzne, źródła światła stosowane w fotografii;

  4)   ekspozycja detektorów obrazu;

  5)   sporządzanie roztworów do obróbki chemicznej materiałów fotograficznych;

  6)   obróbka chemiczna materiałów światłoczułych;

  7)   zasady wykonywania zdjęć nieruchomych przedmiotów płaskich, trójwymiarowych oraz postaci ludzkich;

  8)   zdjęcia architektury i krajobrazu, zdjęcia katalogowe, reportażowe, reklamowe, dokumentacyjne i studyjne;

  9)   fotomakrografia i fotomikrografia;

  10)  techniki specjalne w fotografii;

  11)  klasyfikacja i budowa materiałów promienioczułych;

  12)  właściwości użytkowe halogenosrebrowych materiałów promienioczułych;

  13)  chemikalia fotograficzne, wywoływacze, utrwalacze, wybielacze, kąpiele pośrednie i końcowe;

  14)  chemikalia konfekcjonowane;

  15)  system kodów i oznaczeń halogenosrebrowych materiałów fotograficznych;

  16)  identyfikacja chemiczna substancji stosowanych w fotografii;

  17)  organiczne substancje wywołujące;

  18)  wywoływanie i utrwalanie obrazu fotograficznego;

  19)  regeneracja srebra, utylizacja odpadów produkcyjnych i ścieków pochodzących z obróbki chemicznej;

  20)  budowa klasycznych i elektronicznych detektorów obrazu;

  21)  krzywa charakterystyczna;

  22)  sensytometria materiałów światłoczułych;

  23)  metody bezsrebrowe i niekonwencjonalne;

  24)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

  1)   określać makroskopowe właściwości oraz elementarną budowę materii;

  2)   wykorzystywać prawa fizyki do interpretacji zjawisk stanowiących podstawę procesów zapisu informacji obrazowej;

  3)   charakteryzować procesy wytwarzania halogenosrebrowych materiałów światłoczułych;

  4)   dobierać urządzenia i maszyny do wytwarzania halogenosrebrowych materiałów fotograficznych;

  5)   dobierać oraz stosować metody badań i kontroli procesów wytwarzania materiałów światłoczułych;

  6)   określać granulometryczne i krystalograficzne właściwości halogenków srebra;

  7)   dokumentować przebieg procesów technologicznych;

  8)   opracowywać podstawowe receptury technologiczne oraz projekty realizacji zadań;

  9)   określać sensytometryczne właściwości materiałów fotograficznych;

  10)  określać wpływ obróbki chemicznej na właściwości sensytometryczne materiałów fotograficznych;

  11)  określać różnicowe wskaźniki sensytometryczne stosowane w kontroli i regulacji zautomatyzowanych systemów obróbki chemicznej materiałów fotograficznych;

  12)  przeprowadzać kontrolę procesów chemicznej obróbki materiałów fotograficznych z wykorzystaniem standardowych i różnicowych metod sensytometrii fotograficznej;

  13)  cechować, kontrolować oraz obsługiwać urządzenia i przyrządy stosowane w sensytometrii fotograficznej;

  14)  wykorzystywać wiedzę z zakresu strukturometrii fotograficznej;

  15)  sporządzać roztwory do obróbki chemicznej materiałów fotograficznych;

  16)  obsługiwać procesory fotograficzne;

  17)  organizować stanowiska pracy;

  18)  użytkować podstawowe wyposażenie, maszyny i urządzenia elektryczne zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisami ochrony przeciwpożarowej.

  1)   surowce wyjściowe do produkcji materiałów światłoczułych;

  2)   technologia wytwarzania materiałów światłoczułych;

  3)   obróbka chemiczna materiałów fotograficznych;

  4)   regeneracja roztworów do obróbki chemicznej materiałów fotograficznych;

  5)   wysokotemperaturowe procesy obróbki materiałów fotograficznych barwnych;

  6)   utylizacja ścieków, ochrona środowiska, odzysk srebra;

  7)   podstawy sensytometrii fotograficznej;

  8)   kontrola sensytometryczna procesów obróbki chemicznej materiałów światłoczułych;

  9)   sensytometria materiałów światłoczułych;

  10)  strukturometria fotograficzna, ocena jakości materiałów fotograficznych;

  11)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

  1)   analizować kierunki rozwoju oraz określać możliwości techniki i technologii fotografii cyfrowej;

  2)   określać zakres stosowania technik informatycznych;

  3)   użytkować sprzęt stosowany w tradycyjnych i cyfrowych technikach obrazowania;

  4)   posługiwać się specjalistycznym oprogramowaniem komputerowym do cyfrowego zapisu i przetwarzania obrazu;

  5)   wykorzystywać specjalistyczne oprogramowanie stosowane w sensytometrii fotograficznej;

  6)   charakteryzować hybrydowe metody uzyskiwania fotografii i filmów ruchomych;

  7)   stosować podstawową terminologię z zakresu teorii informacji, dyskretyzacji i cyfryzacji sygnałów w komputerowych technikach obrazowania;

  8)   określać możliwości i zakres stosowania komputerowych środowisk graficznych do cyfrowego przetwarzania obrazu;

  9)   określać zasady i metody stosowane w fotografii cyfrowej i hybrydowej;

  10)  dobierać oraz stosować metody rejestracji, przenoszenia, kompresji, przetwarzania i wizualizacji obrazu cyfrowego.

  1)   systemy rejestracji obrazów optycznych;

  2)   podstawy teorii informacji;

  3)   tradycyjne i cyfrowe techniki rejestracji obrazu;

  4)   komputerowe przetwarzanie obrazu i dźwięku;

  5)   technika cyfrowa w sprzęcie fotograficznym;

  6)   technika komputerowa w sensytometrii i strukturometrii fotograficznej;

  7)   komputerowe modele zjawisk i procesów fotograficznych;

  8)   automatyka maszyn i urządzeń do obróbki materiałów fotograficznych.

  1)   wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

  2)   rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych;

  3)   sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

  4)   sporządzać budżet i planować rozwój firmy;

  5)   opracowywać plan marketingowy;

  6)   stosować przepisy Kodeksu pracy, dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

  7)   stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej;

  8)   podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

  9)   sporządzać dokumenty związane z zatrudnieniem;

  10)  komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

  11)  prowadzić negocjacje;

  12)  rozwiązywać problemy;

  13)  podejmować decyzje;

  14)  przestrzegać zasad etyki;

  15)  wykonywać pracę zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  16)  określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

  17)  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  18)  udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

  19)  korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz specjalistycznego oprogramowania;

  20)  organizować doskonalenie zawodowe pracowników.

  1)   gospodarka rynkowa;

  2)   formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych;

  3)   dokumenty dotyczące działalności gospodarczej;

  4)   struktura budżetu;

  5)   plan rozwoju przedsiębiorstwa;

  6)   strategie marketingowe;

  7)   prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

  8)   metody poszukiwania pracy;

  9)   dokumenty związane z zatrudnieniem;

  10)  zasady i metody komunikowania się;

  11)  elementy socjologii i psychologii pracy;

  12)  etyka;

  13)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higiena pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

  14)  zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

  15)  elementy ergonomii;

  16)  pierwsza pomoc;

  17)  źródła informacji zawodowej i oprogramowanie w języku obcym;

  18)  formy doskonalenia zawodowego.

*    Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

**   Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

  1)   pracownia fotograficzna;

  2)   pracownia sensytometryczna;

  3)   pracownia komputerowa;

  4)   pracownia plastyczna.

  1)   tablicę, zwijany ekran;

  2)   telewizor z odtwarzaczem video i CD;

  3)   zestaw kaset video, płyt CD;

  4)   komputery z oprogramowaniem do cyfrowej obróbki obrazu;

  5)   skaner;

  6)   drukarkę;

  7)   rzutnik multimedialny;

  8)   rzutnik pisma;

  9)   tablice tematyczne;

  10)  biblioteczkę z literaturą fachową, czasopismami, katalogami;

  11)  blat do końcowej obróbki zdjęć;

  12)  zestaw materiałów do oprawy i ekspozycji zdjęć.

  1)   sprzęt fotograficzny:

  2)   sprzęt oświetleniowy:

  3)   sprzęt pomocniczy:

  4)   materiały światłoczułe analogowe i cyfrowe.

  1)   maszyny i urządzenia do obróbki materiałów fotograficznych;

  2)   sprzęt do kopiowania:

  3)   sprzęt pomocniczy do obróbki laboratoryjnej;

  4)   odczynniki chemiczne do obróbki materiałów światłoczułych.

  1)   zestawy do ćwiczeń z zakresu sensytometrii fotograficznej:

  2)   licencjonowane oprogramowanie wraz z komputerami połączonymi z densytometrami.

  1)   stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

  2)   programy komputerowe do cyfrowej obróbki zdjęć;

  3)   skanery do materiałów transparentnych i refleksyjnych;

  4)   drukarki różnego typu;

  5)   aparaty cyfrowe i nośniki.

  1)   stanowiska rysunkowe z kompletem przyborów rysunkowych i malarskich;

  2)   sztalugi i podkłady do papieru rysunkowego;

  3)   modele i plansze figur płaskich, brył oraz przedmiotów dekoracyjnych;

  4)   materiały pomocnicze.

  1)   interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki, materiałoznawstwa, technologii mechanicznej i elektrotechniki;

  2)   czytać rysunki techniczne maszynowe oraz sporządzać szkice prostych części maszyn;

  3)   czytać i interpretować schematy i dokumentacje: warsztatowe, technologiczne, montażowe, demontażowe, techniczno-ruchowe (DTR);

  4)   dobierać narzędzia, przyrządy i urządzenia do wykonywanych prac;

  5)   ustawiać ramy, płyty fundamentowe, pomosty i rusztowania;

  6)   charakteryzować maszyny transportowe, technologiczne i energetyczne;

  7)   wyważać statycznie elementy maszyn;

  8)   mierzyć podstawowe wielkości fizyczne i geometryczne;

  9)   oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń z zastosowaniem metod diagnostyki technicznej;

  10)  określać zakres napraw mechanizmów i zespołów maszyn i urządzeń na podstawie przeprowadzonej diagnozy;

  11)  wykonywać montaż i demontaż maszyn i urządzeń oraz ich podzespołów;

  12)  rozpoznawać podstawowe materiały eksploatacyjne i charakteryzować ich właściwości;

  13)  dobierać części zamienne;

  14)  wykonywać prace regeneracyjne zużytych części;

  15)  wykonywać części maszyn z zastosowaniem obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem;

  16)  stosować różne sposoby łączenia elementów;

  17)  kontrolować jakość wykonanych prac;

  18)  wykonywać rozliczenia kosztów wyrobów i usług;

  19)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  20)  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  21)  komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

  22)  stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

  23)  stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

  24)  korzystać z różnych źródeł informacji;

  25)  udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

  26)  planować prowadzenie działalności gospodarczej.

  1)   wykonywania podstawowych operacji obróbki ręcznej, mechanicznej skrawaniem, cieplnej, plastycznej i spajania;

  2)   instalowania, uruchamiania i przemieszczania maszyn i urządzeń;

  3)   wykonywania i naprawiania typowych części maszyn;

  4)   przeprowadzania przeglądów technicznych, konserwacji i naprawy maszyn i urządzeń;

  5)   montowania maszyn i urządzeń;

  6)   kontrolowania maszyn i urządzeń po naprawie, regulowania i ustawiania według żądanych parametrów eksploatacyjnych;

  7)   sporządzania uproszczonych kalkulacji kosztów wytwarzania i naprawiania maszyn i urządzeń.

  1)   maszyn i urządzeń przemysłowych;

  2)   aparatów i urządzeń przemysłu chemicznego;

  3)   maszyn i urządzeń budowlanych i drogowych;

  4)   maszyn i urządzeń górniczych;

  5)   maszyn i urządzeń hutniczych;

  6)   maszyn i urządzeń energetycznych;

  7)   maszyn i urządzeń okrętowych;

  8)   maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego;

  9)   maszyn i urządzeń przemysłu odzieżowego;

  10)  maszyn i urządzeń przemysłu włókienniczego;

  11)  maszyn i urządzeń przemysłu drzewnego;

  12)  maszyn i urządzeń przemysłu skórzanego;

  13)  obrabiarek do metali;

  14)  silników spalinowych.

  1)   techniczne podstawy zawodu;

  2)   budowa i montaż maszyn i urządzeń;

  3)   eksploatacja maszyn i urządzeń;

  4)   podstawy działalności zawodowej.

  1)   wyjaśniać podstawowe pojęcia oraz stosować prawa i zasady mechaniki technicznej, elektrotechniki, elektroniki i automatyki;

  2)   wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe;

  3)   rozróżniać rodzaje źródeł energii elektrycznej, elementy obwodów prądu stałego i przemiennego;

  4)   czytać schematy układów elektrycznych i elektronicznych;

  5)   mierzyć i obliczać podstawowe wielkości elektryczne;

  6)   rozróżniać elementy składowe instalacji elektrycznej, osprzęt instalacyjny, przewody oraz zabezpieczenia;

  7)   charakteryzować właściwości fizyczne, chemiczne, mechaniczne, technologiczne materiałów konstrukcyjnych stosowanych w budowie maszyn;

  8)   stosować zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego oraz odpowiednie techniki zapisu podczas wykonywania odwzorowań konstrukcyjnych;

  9)   wykonywać szkice części maszyn;

  10)  wyjaśniać oznaczenia stosowane na rysunkach technicznych maszynowych;

  11)  wyjaśniać pojęcia: tolerancja, pasowania, chropowatość powierzchni;

  12)  mierzyć wielkości geometryczne;

  13)  wyjaśniać procesy technologiczne obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej, plastycznej, odlewnictwa i obróbki wiórowej;

  14)  charakteryzować obróbkę wykańczającą;

  15)  rozróżniać metody obróbki erozyjnej;

  16)  wykonywać podstawowe operacje obróbki ręcznej i mechanicznej;

  17)  wykonywać typowe połączenia nierozłączne: spawane, zgrzewane, lutowane i klejone;

  18)  użytkować urządzenia komputerowe w zakresie wspomagania projektowania oraz obróbki wyników wykonanych pomiarów;

  19)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania operacji obróbki ręcznej i połączeń spajanych.

  1)   podstawowe pojęcia mechaniki technicznej;

  2)   podstawy obliczeń wytrzymałościowych;

  3)   prąd elektryczny, magnetyzm i elektromagnetyzm;

  4)   maszyny elektryczne prądu stałego i przemiennego;

  5)   podstawy miernictwa elektrycznego;

  6)   instalacje elektryczne;

  7)   elektronika i automatyka przemysłowa;

  8)   materiały konstrukcyjne i technologiczne stosowane w budowie maszyn;

  9)   zasady tworzenia rysunku technicznego i wymiarowania;

  10)  rzutowanie prostokątne i aksonometryczne;

  11)  zasady wykonywania widoków i przekrojów;

  12)  uproszczenia rysunkowe i szkicowanie części maszyn oraz połączeń;

  13)  rysunki wykonawcze, złożeniowe, zabiegowe i operacyjne;

  14)  tolerancje, pasowania i chropowatość powierzchni w budowie maszyn;

  15)  pomiary warsztatowe;

  16)  podstawy obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;

  17)  obróbka plastyczna metali (walcowanie, kucie, tłoczenie), odlewnictwo;

  18)  podstawowe operacje z zakresu obróbki ręcznej oraz narzędzia do obróbki;

  19)  sposoby obróbki skrawaniem: toczenie, wiercenie, szlifowanie, frezowanie;

  20)  obróbka wykańczająca części maszyn (docieranie, polerowanie, gładzenie, dogładzanie);

  21)  obróbka erozyjna części maszyn (obróbka elektroerozyjna, elektrochemiczna, strumieniowo-erozyjna: plazmowa, elektronowa, fotonowa);

  22)  sposoby spajania metali i niemetali: lutowanie, spawanie, zgrzewanie, klejenie;

  23)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

  1)   wyjaśniać pojęcia: proces produkcyjny, proces technologiczny, maszyna, urządzenie, element maszyny, zespół, podzespół, mechanizm;

  2)   klasyfikować typowe maszyny i urządzenia mechaniczne;

  3)   rozróżniać i charakteryzować połączenia rozłączne i nierozłączne;

  4)   rozróżniać podstawowe mechanizmy ruchu postępowego i obrotowego;

  5)   wyjaśniać budowę, zasadę działania i przeznaczenie typowych maszyn i urządzeń (silnik, obrabiarka, urządzenia dźwigowo-transportowe), napędów hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych;

  6)   wyjaśniać zasady i organizację montażu w produkcji maszyn i urządzeń;

  7)   wykorzystywać dokumentacją technologiczną montażu;

  8)   przeprowadzać montaż i demontaż typowych połączeń rozłącznych;

  9)   przeprowadzać montaż łożysk, osi i wałów;

  10)  przeprowadzać montaż i demontaż typowych mechanizmów napędowych;

  11)  przeprowadzać montaż części przesuwnych;

  12)  przeprowadzać montaż mechanizmów ruchu postępowego i obrotowego;

  13)  przeprowadzać montaż napędów hydraulicznych i pneumatycznych;

  14)  wyjaśniać zasady montażu głównego maszyn i urządzeń;

  15)  sprawdzać jakość maszyny i urządzenia po montażu;

  16)  nakładać powłoki ochronne i dekoracyjne na wyprodukowane maszyny i urządzenia;

  17)  posługiwać się narzędziami, przyrządami i urządzeniami stosowanymi w montażu i demontażu maszyn i urządzeń;

  18)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas montażu i demontażu maszyn i urządzeń.

  1)   charakterystyka produkcji urządzeń technicznych;

  2)   klasyfikacja maszyn i urządzeń;

  3)   mechanizmy i elementy maszyn;

  4)   budowa i zasady działania typowych maszyn i urządzeń mechanicznych;

  5)   napędy i sterowania hydrauliczne, pneumatyczne i elektryczne;

  6)   ogólne zasady projektowania procesów technologicznych montażu;

  7)   zasady montażu i demontażu;

  8)   organizacja procesu montażu i demontażu (organizacja stanowisk, przygotowanie dokumentacji technologicznej montażu);

  9)   operacje pomocnicze w procesie technologicznym montażu (mycie i czyszczenie jednostek montażowych, dopasowywanie, regulacja elementów i zespołów);

  10)  przyrządy i uchwyty montażowe oraz urządzenia transportowe;

  11)  technologia montażu połączeń rozłącznych;

  12)  technologia montażu łożysk, osi i wałów;

  13)  technologia montażu i demontażu mechanizmów napędowych (koła na wałach, napędy pasowe, łańcuchowe, przekładnie zębate, napędy cierne, sprzęgła);

  14)  technologia montażu części przesuwnych (prowadnic);

  15)  technologia montażu mechanizmów ruchu postępowego (mechanizm śrubowy, korbowo-tłokowy, mimośrodowy, jarzmowo-wahadłowy, zapadkowy, rozrządu zaworowego);

  16)  technologia montażu mechanizmów hydraulicznych i pneumatycznych;

  17)  montaż główny maszyn i urządzeń;

  18)  powłoki ochronne i dekoracyjne;

  19)  mechanizacja i automatyzacja montażu;

  20)  kontrola jakości w procesie technologicznym montażu;

  21)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas montażu i demontażu maszyn i urządzeń.

  1)   wyjaśniać podstawowe pojęcia związane z eksploatacją obiektów technicznych;

  2)   rozróżniać procesy eksploatacyjne maszyn i urządzeń: użytkowanie, obsługiwanie, zasilanie;

  3)   charakteryzować warunki techniczne użytkowania, określać miary użytkowania i ich zastosowanie;

  4)   instalować, przygotowywać do pracy i uruchamiać maszynę lub urządzenie;

  5)   rozróżniać i charakteryzować podstawowe rodzaje materiałów eksploatacyjnych (oleje, smary, ciecze chłodząco-smarujące, paliwa);

  6)   wyjaśniać istotę smarowania oraz systemy smarowania olejem i smarem stałym;

  7)   dobierać materiały smarowe do łożysk, przekładni mechanicznych, silników spalinowych;

  8)   określać czynniki powodujące powstawanie korozji oraz rozróżniać podstawowe metody zabezpieczania metali przed korozją;

  9)   charakteryzować procesy zużyciowo-starzeniowe maszyn i urządzeń;

  10)  rozróżniać metody przeciwdziałania zużyciu maszyn i ich elementów;

  11)  charakteryzować czynniki mające wpływ na uszkodzenia urządzeń mechanicznych;

  12)  określać podstawowe zadania diagnostyki technicznej;

  13)  wyjaśniać pojęcie stan techniczny maszyny i urządzenia oraz rozróżniać metody diagnostyczne;

  14)  wykorzystywać urządzenia diagnostyczne w ocenie stanu technicznego i interpretować wyniki pomiarów;

  15)  dokonywać weryfikacji części maszyn;

  16)  określać zakres przeglądu i naprawy;

  17)  rozróżniać fazy procesu naprawczego;

  18)  określać sposoby naprawy części maszyn i urządzeń;

  19)  rozróżniać i stosować przyrządy i urządzenia obsługowo-naprawcze;

  20)  posługiwać się dokumentacją obsługowo-naprawczą;

  21)  przeprowadzać naprawy typowych elementów maszyn i zespołów maszynowych;

  22)  wykonywać czynności związane z konserwacją maszyny (czyszczenie, smarowanie, sprawdzanie stanu technicznego urządzenia);

  23)  wyjaśniać proces technologiczny naprawy maszyn i urządzeń przemysłowych;

  24)  sprawdzać jakość prac obsługowo-naprawczych;

  25)  zabezpieczać maszyny i urządzenia po naprawie;

  26)  komunikować się i współdziałać z różnymi komórkami organizacyjnymi procesu obsługowo-naprawczego;

  27)  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii i bezpieczeństwa pracy;

  28)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas prac obsługowo-naprawczych.

  1)   podstawowe pojęcia eksploatacji urządzeń technicznych;

  2)   fizyko-chemiczne podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń;

  3)   korozja metali i powłoki ochronne;

  4)   materiały, gazy i płyny eksploatacyjne;

  5)   rodzaje tarcia i smarowania;

  6)   uszczelnienia techniczne;

  7)   zasady rozpoznawania zużycia i uszkodzenia elementów maszyn;

  8)   rozpoznawanie wad za pomocą defektoskopii;

  9)   diagnostyka techniczna maszyn i urządzeń;

  10)  zasady naprawy obiektów technicznych;

  11)  organizacja prac naprawczych;

  12)  stanowiska i urządzenia obsługowo-naprawcze;

  13)  proces technologiczny naprawy maszyn;

  14)  weryfikacja części maszyn;

  15)  metody regeneracji elementów maszyn;

  16)  naprawa powierzchni roboczych i elementów (czopy i wały, otwory, tuleje i łożyska, obudowy i kadłuby oraz inne);

  17)  naprawa typowych zespołów (przekładnie, podzespoły wirujące, układy hydrauliczne i inne);

  18)  próby uruchomienia maszyn i urządzeń po naprawie, przeprowadzanie niezbędnych regulacji;

  19)  wycofywanie z eksploatacji maszyn i urządzeń;

  20)  zaplecze obsługowo-naprawcze maszyn i urządzeń mechanicznych;

  21)  praca na typowych stanowiskach monterskich w przedsiębiorstwach produkcji maszyn i urządzeń mechanicznych i obsługowo-naprawczych;

  22)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas naprawy maszyn i urządzeń.

  1)   przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  2)   udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

  3)   dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

  4)   organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  5)   interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

  6)   sporządzać kalkulacje usług obsługowych i naprawczych maszyn i urządzeń;

  7)   podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

  8)   sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz działalności gospodarczej;

  9)   komunikować się i współpracować w zespole;

  10)  rozwiązywać problemy;

  11)  podejmować decyzje;

  12)  doskonalić umiejętności zawodowe;

  13)  przestrzegać zasad etyki.

  1)   przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

  2)   pierwsza pomoc;

  3)   środki ochrony indywidualnej;

  4)   elementy ergonomii;

  5)   podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

  6)   wycena prac usługowych związanych z obsługą maszyn i urządzeń;

  7)   metody poszukiwania pracy;

  8)   podejmowanie działalności gospodarczej;

  9)   zasady i metody komunikowania się;

  10)  elementy socjologii i psychologii pracy;

  11)  formy doskonalenia zawodowego;

  12)  etyka.

*    Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

**   Pozostałe 25 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

  1)   pracownia rysunku technicznego;

  2)   pracownia elektrotechniki i elektroniki;

  3)   pracownia komputerowa;

  4)   pracownia maszyn i urządzeń;

  5)   pracownia technologii napraw;

  6)   warsztaty szkolne.

  1)   stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

  2)   zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej;

  3)   eksponaty i modele części maszyn;

  4)   modele maszyn i urządzeń;

  5)   przykładowe dokumentacje konstrukcyjne;

  6)   zestaw norm rysunkowych;

  7)   katalogi typowych części maszyn, podzespołów i zespołów.

  1)   podstawowe mierniki wielkości elektrycznych;

  2)   typowe elementy i układy elektryczne i elektroniczne;

  3)   podstawowe maszyny i urządzenia elektryczne;

  4)   schematy instalacji elektrycznych;

  5)   mechaniczne i elektryczne elementy i układy automatyki;

  6)   PN-ISO, ISO;

  7)   katalogi maszyn i urządzeń elektrycznych;

  8)   katalogi elementów elektronicznych.

  1)   stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

  2)   drukarki;

  3)   pakiet programów biurowych;

  4)   programy do wspomagania projektowania typu CAD;

  5)   programy specjalistyczne.

  1)   elementy maszyn;

  2)   mechanizmy;

  3)   elementy układów hydraulicznych i pneumatycznych;

  4)   elementy automatyki przemysłowej;

  5)   modele i eksponaty typowych maszyn;

  6)   PN-ISO, ISO;

  7)   katalogi maszyn i urządzeń;

  8)   katalogi części znormalizowanych.

  1)   próbki materiałów eksploatacyjnych;

  2)   próbki zużytych części maszyn i urządzeń;

  3)   przyrządy pomiarowe;

  4)   narzędzia do obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem;

  5)   narzędzia i przyrządy wykorzystywane w procesach montażu i naprawy maszyn i urządzeń;

  6)   modele obrabiarek do metalu;

  7)   dokumentacje procesów technologicznych montażu i naprawy maszyn i urządzeń;

  8)   instrukcje stanowiskowe;

  9)   PN-ISO, ISO;

  10)  katalogi maszyn i urządzeń.

  1)   przyrządy pomiarowe;

  2)   narzędzia do obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem;

  3)   urządzenia do: nagrzewania, chłodzenia, spawania, obróbki plastycznej;

  4)   urządzenia i przyrządy do prac montażowych i demontażowych;

  5)   narzędzia i przyrządy wykorzystywane w procesie naprawy maszyn i urządzeń;

  6)   urządzenia, zespoły, elementy maszyn przeznaczone do konserwacji i naprawy;

  7)   obrabiarki do metalu;

  8)   odzież ochronną do spawania i kucia;

  9)   dokumentację warsztatową;

  10)  dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR);

  11)  katalog narzędzi;

  12)  PN-ISO, ISO.

  1)   wykonywać przestrzenne modele prostych i złożonych brył geometrycznych na podstawie rysunku konstrukcyjnego;

  2)   czytać uproszczone rysunki modeli i sporządzać wykres modelarski;

  3)   czytać schematy układów mechanicznych i elektrycznych występujące w maszynach i urządzeniach modelarskich;

  4)   oceniać stan techniczny użytkowanego urządzenia;

  5)   wykonywać proste naprawy, regulację i konserwację maszyn i urządzeń modelarskich;

  6)   oceniać i weryfikować narzędzia, oprzyrządowanie modelowe i przyrządy pomocnicze stosowane przy wytwarzaniu modeli odlewniczych;

  7)   posługiwać się przyrządami pomiarowymi i sprawdzianami w procesie technologicznym wykonywania modeli odlewniczych;

  8)   kontrolować działanie i sprawdzać prawidłowość pracy maszyn i urządzeń stosowanych do produkcji modeli;

  9)   rozpoznawać gatunki materiałów modelarskich, a także oceniać ich jakość;

  10)  przygotowywać podstawowe i pomocnicze materiały modelarskie;

  11)  uruchamiać, kontrolować przebieg pracy oraz wyłączać podstawowe maszyny i urządzenia modelarskie;

  12)  wykonywać ręczną i mechaniczną obróbkę drewna, metali, tworzyw sztucznych i ceramicznych stosowanych w modelarstwie;

  13)  wykrywać wady oprzyrządowania modelowego, kwalifikować do naprawy oraz naprawiać, a także analizować przyczyny ich powstawania;

  14)  wykonywać operacje spajania, odlewania, laminowania i termoformowania modelarskich tworzyw sztucznych;

  15)  wykonywać kontrolę przebiegu procesu technologicznego zgodnie z procedurami zapewnienia jakości;

  16)  pobierać próby i badać właściwości technologiczne tworzyw modelarskich;

  17)  wykonywać próby technologiczne oprzyrządowania modelowego w odlewni;

  18)  korzystać z urządzeń komputerowych stosowanych w procesach wytwarzania, kontroli i sterowania oraz analizy jakości;

  19)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  20)  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  21)  komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

  22)  stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

  23)  stosować przepisy prawa dotyczące działalności gospodarczej;

  24)  stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

  25)  korzystać z różnych źródeł informacji;

  26)  udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy.

  1)   użytkowania maszyn i urządzeń modelarskich;

  2)   dokonywania przeglądu, konserwacji, drobnych napraw oraz regulacji urządzeń modelarskich;

  3)   wykonywania czynności związanych z weryfikacją, użytkowaniem i konserwacją przyrządów pomiarowych oraz narzędzi roboczych;

  4)   prowadzenia procesu przygotowywania materiałów, kompozycji i mas modelarskich według instrukcji technologicznej;

  5)   wykonywania ręcznie rdzeni i form odlewniczych niezbędnych do przeprowadzania prób technologicznych oprzyrządowania modelowego;

  6)   wykonywania modeli, rdzennic i innych elementów zespołów modelowych;

  7)   wykonywania kokil i form ciśnieniowych oraz pomocniczego oprzyrządowania odlewniczego;

  8)   uczestniczenia w przeprowadzaniu kontroli wstępnej, międzyoperacyjnej i ostatecznej produkowanych modeli i rdzennic, zgodnie z procedurami zapewnienia jakości;

  9)   dokonywania naprawy zespołów modelowych.

  1)   wytwarzania modeli z drewna;

  2)   wytwarzania modeli i form metalowych;

  3)   wytwarzania modeli z tworzyw sztucznych i mas ceramicznych;

  4)   wytwarzania modeli zdobniczych i artystycznych.

  1)   eksploatacyjny;

  2)   technologiczny;

  3)   podstawy działalności zawodowej.

  1)   wykonywać szkice części maszyn zgodnie z obowiązującymi normami rysunku technicznego;

  2)   czytać dokumentację techniczno-ruchową (DTR) oraz instrukcje obsługi maszyn i urządzeń;

  3)   określać warunki równowagi ciała sztywnego;

  4)   wyjaśniać pojęcia: prędkość obwodowa, prędkość obrotowa, praca mechaniczna, moc, energia i sprawność;

  5)   rozróżniać typowe rodzaje obciążeń i naprężeń występujące w elementach maszyn;

  6)   rozróżniać materiały konstrukcyjne;

  7)   rozróżniać rodzaje połączeń, osie, wały, łożyska, sprzęgła, hamulce i mechanizmy oraz określać ich zastosowanie w budowie maszyn;

  8)   określać na podstawie dokumentacji technicznej elementy składowe maszyny lub urządzenia oraz ustalać przebieg ich montażu i demontażu;

  9)   określać parametry maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie tabliczki znamionowej oraz rozróżniać na schematach elementy obwodu elektrycznego;

  10)  rozróżniać układy zabezpieczeń;

  11)  dokonywać pomiaru natężenia prądu i mocy w obwodach prądu stałego oraz przemiennego jedno- i trójfazowego;

  12)  rozróżniać instalacje mieszkaniowe i przemysłowe oraz połączenia odbiorników szeregowo, równolegle, w gwiazdę i w trójkąt;

  13)  rozróżniać: uziemienie ochronne, uziom, przewód uziemiający i zerowanie oraz dokonywać pomiaru rezystancji izolacji i rezystancji uziemienia;

  14)  wskazywać różnice w budowie i pracy między prądnicą, silnikiem i transformatorem;

  15)  rozróżniać podstawowe elementy elektroniczne oraz podstawowe elementy układów sterowania;

  16)  rozróżniać elementy napędów pneumatycznych i hydraulicznych oraz określać ich przeznaczenie;

  17)  określać wykorzystanie sprężarek i wentylatorów w procesach odlewniczych;

  18)  klasyfikować i charakteryzować urządzenia transportu wewnętrznego oraz określać ich wykorzystanie w procesach wykonywania i magazynowania zespołów modelowych;

  19)  objaśnić budowę, zasady użytkowania, konserwacji i składowania narzędzi modelarskich;

  20)  wyjaśniać budowę, zasady działania i użytkowania obrabiarek stosowanych w modelarstwie;

  21)  użytkować obrabiarki stosowane w modelarni;

  22)  rozróżniać maszyny i urządzenia stosowane w procesach wytwarzania form i rdzeni;

  23)  użytkować maszyny rdzeniarskie i formierskie w zakresie umożliwiającym wykonywanie prób technologicznych nowego oprzyrządowania modelowego;

  24)  wskazywać zależności między tarciem i smarowaniem oraz rozróżniać układy smarowania maszyn;

  25)  rozpoznawać stan techniczny użytkowanych maszyn i urządzeń w modelarstwie;

  26)  objaśniać zasady użytkowania i składowania zespołów modelowych;

  27)  posługiwać się dokumentacją techniczno-ruchową (DTR), PN-ISO oraz inną literaturą techniczną;

  28)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz dozoru technicznego, podczas użytkowania i obsługiwania maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w modelarstwie.

  1)   rysunek techniczny;

  2)   tolerancje, pasowania i chropowatość powierzchni;

  3)   podstawy mechaniki i wytrzymałości materiałów;

  4)   materiały konstrukcyjne;

  5)   elementy maszyn;

  6)   montaż i demontaż;

  7)   elementy elektrotechniki i elektroniki;

  8)   napędy pneumatyczne i hydrauliczne;

  9)   sprężarki i wentylatory;

  10)  urządzenia transportu wewnętrznego;

  11)  narzędzia modelarskie;

  12)  maszyny i urządzenia wykorzystywane w modelarstwie;

  13)  maszyny i urządzenia wykorzystywane w procesach wytwarzania form i rdzeni;

  14)  tarcie i smarowanie w maszynach;

  15)  zużycie i ocena stanu technicznego narzędzi modelarskich;

  16)  konserwacja i naprawa zespołów modelowych;

  17)  obsługiwanie maszyn i urządzeń do wytwarzania modeli odlewniczych;

  18)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisy dozoru technicznego.

  1)   biegle czytać uproszczoną i pełną dokumentację oprzyrządowania modelowego;

  2)   sporządzać rysunki: koncepcji technologicznej odlewu, surowego odlewu, modelu, rdzennicy i formy;

  3)   rozróżniać materiały modelarskie oraz określać ich właściwości i przeznaczenie;

  4)   dobierać podstawowe i pomocnicze materiały oraz elementy galanterii modelarskiej do produkcji oprzyrządowania modelowego;

  5)   wykonywać pomiary warsztatowe z wymaganą dokładnością oraz z zastosowaniem miar skurczowych;

  6)   charakteryzować podstawowe techniki obróbki materiałów wykorzystywane w modelarstwie: obróbka ręczna i mechaniczna skrawaniem drewna, metali i tworzyw sztucznych, termoformowanie i laminowanie tworzyw sztucznych;

  7)   charakteryzować odlewanie metali i ich stopów oraz tworzyw sztucznych, obróbkę plastyczną metali i spajanie;

  8)   określać zasady konstruowania modeli, rdzennic i płyt modelowych;

  9)   rozróżniać elementy zespołu modelowego oraz wskazywać na ich przeznaczenie (modele, rdzennice, przyrządy usprawniające formowanie: deski modelowe i fałszywki, płyty modelowe, ramy do wkładek modelowych);

  10)  klasyfikować modele, rdzennice oraz płyty modelowe;

  11)  planować procesy technologiczne wytwarzania oprzyrządowania modelowego z drewna, metalu, tworzyw sztucznych i mas ceramicznych;

  12)  sporządzać wykres modelarski;

  13)  obrabiać ręcznie i mechanicznie drewniane elementy zespołów modelowych oraz łączyć je za pomocą złącz i kleju;

  14)  wykańczać drewniane omodelowanie odlewnicze;

  15)  dobierać metody naprawy i konserwacji zespołów modelowych drewnianych;

  16)  obrabiać ręcznie i mechanicznie metalowe elementy zespołów modelowych;

  17)  objaśniać zasady montażu modeli na płytach modelowych;

  18)  montować modele metalowe i rdzennice;

  19)  wykonywać elementy oprzyrządowania modelowego z tworzyw sztucznych i mas ceramicznych metodami odlewania, termoformowania, laminowania, cięcia i spajania;

  20)  charakteryzować sposoby wytwarzania form i matryc do specjalnych metod odlewania i określać stawiane im wymagania;

  21)  klasyfikować i charakteryzować skrzynki formierskie;

  22)  charakteryzować oprzyrządowanie pomocnicze do formowania;

  23)  określać zasady składowania, ewidencjonowania i wydawania modeli;

  24)  naprawiać i konserwować omodelowanie odlewnicze oraz kwalifikować do likwidacji omodelowanie zużyte;

  25)  charakteryzować podstawowe metody formowania ręcznego i maszynowego;

  26)  wykonywać ręcznie rdzenie i formy piaskowe;

  27)  charakteryzować specjalne metody odlewania;

  28)  wykazywać wpływ oprzyrządowania odlewniczego na jakość i dokładność wykonywania odlewów;

  29)  dobierać narzędzia, przyrządy i materiały w zależności od wykonywanej pracy;

  30)  wydawać, przyjmować i ewidencjonować narzędzia, przyrządy, materiały i wykonane prace;

31)  przeprowadzać kontrolę zespołów modelowych zgodnie z procedurami zapewnienia jakości;

  32)  użytkować urządzenia komputerowe do wspomagania procesów wytwarzania zespołów modelowych;

  33)  posługiwać się dokumentacją technologiczną, PN-ISO, zakładowymi normami oraz inną literaturą techniczną;

  34)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska na stanowisku pracy.

  1)   dokumentacja oprzyrządowania modelowego;

  2)   materiały modelarskie;

  3)   pomiary warsztatowe;

  4)   obróbka ręczna;

  5)   obróbka mechaniczna skrawaniem;

  6)   obróbka plastyczna metali;

  7)   odlewnictwo;

  8)   spajanie;

  9)   konstruowanie zespołu modelowego;

  10)  wytwarzanie modeli z drewna;

  11)  wytwarzanie modeli metalowych;

  12)  wytwarzanie modeli z tworzyw sztucznych i mas ceramicznych;

  13)  formy i matryce do specjalnych metod odlewania;

  14)  skrzynki formierskie i oprzyrządowanie pomocnicze do formowania;

  15)  konserwacja i naprawa omodelowania odlewniczego;

  16)  gospodarka materiałowa;

  17)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz przepisy ochrony środowiska.

  1)   przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  2)   określać główne źródła zanieczyszczeń emitowanych przez zakłady odlewnicze i zakłady rzemieślnicze wykonujące modele odlewnicze oraz wskazywać ich wpływ na człowieka i środowisko;

  3)   oceniać stan zagrożenia środowiska spowodowany emisją gazów, pyłów i innych odpadów odlewniczych na podstawie obowiązujących norm dopuszczalnych zanieczyszczeń;

  4)   udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

  5)   dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

  6)   organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  7)   interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

  8)   podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

  9)   sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz działalności gospodarczej;

  10)  komunikować się i współpracować w zespole;

  11)  rozwiązywać problemy;

  12)  podejmować decyzje;

  13)  doskonalić umiejętności zawodowe;

  14)  przestrzegać zasad etyki.

  1)   przepisy i zasady bezpieczeństwa i higiena pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  2)   pierwsza pomoc;

  3)   środki ochrony indywidualnej;

  4)   elementy ergonomii;

  5)   podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

  6)   metody poszukiwania pracy;

  7)   podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

  8)   zasady i metody komunikowania się;

  9)   elementy socjologii i psychologii pracy;

  10)  formy doskonalenia zawodowego;

  11)  etyka.

*    Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

**   Pozostałe 28 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

  1)   pracownia podstaw budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń;

  2)   pracownia technologii odlewnictwa;

  3)   pracownia modelarstwa;

  4)   pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyki;

  5)   pracownia komputerowa;

  6)   warsztaty szkolne.

  1)   stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

  2)   przybory kreślarskie;

  3)   rysunki wykonawcze, złożeniowe, zestawieniowe, montażowe i schematyczne;

  4)   PN-ISO;

  5)   dokumentacje techniczne, dokumentację techniczno-ruchową (DTR);

  6)   modele: rzutni, brył geometrycznych, części maszyn z przekrojami, sprzęgieł, hamulców, przekładni mechanicznych, mechanizmów;

  7)   elementy maszyn: połączenia, wały, osie, łożyska, sprężyny;

  8)   części maszyn z różnymi postaciami zużycia;

  9)   modele: sprężarek, wentylatorów, pomp, urządzeń transportowych;

  10)  przyrządy pomiarowe, wzorce chropowatości;

  11)  elementy pasowane;

  12)  katalog łożysk tocznych.

  1)   próbki materiałów i mas formierskich;

  2)   narzędzia formierskie;

  3)   elementy zespołów modelowych i odlewniczego oprzyrządowania pomocniczego;

  4)   odlewy wykonane z różnych stopów;

  5)   odlewy wykonane różnymi metodami odlewania;

  6)   modele maszyn i urządzeń odlewniczych;

  7)   dokumentację techniczną produkcji odlewów;

  8)   normy techniczne z zakresu odlewnictwa;

  9)   katalogi maszyn i urządzeń odlewniczych.

  1)   próbki tworzyw modelarskich;

  2)   zestawy narzędzi modelarskich;

  3)   rdzennice, elementy galanterii modelarskiej i pomocniczego oprzyrządowania odlewniczego;

  4)   modele maszyn i urządzeń wykorzystywanych podczas produkcji modeli z drewna, tworzyw sztucznych i metali;

  5)   normy techniczne z zakresu modelarstwa;

  6)   dokumentację techniczną stosowaną w modelarni;

  7)   katalogi maszyn i urządzeń modelarskich.

  1)   przyrządy pomiarowe;

  2)   elementy obwodów elektrycznych: rezystory, cewki, kondensatory;

  3)   zasilacze, generatory;

  4)   silniki, prądnice, transformatory;

  5)   przekroje maszyn elektrycznych;

  6)   próbki przewodów i kabli elektrycznych, różnych rodzajów izolacji;

  7)   typowe źródła światła, urządzenia grzejne;

  8)   wyłączniki instalacyjne, bezpieczniki, styczniki, przekaźniki;

  9)   osprzęt instalacji elektrycznych;

  10)  elementy elektroniczne;

  11)  wzmacniacze i generatory, zasilacze;

  12)  układy cyfrowe;

  13)  oscyloskop;

  14)  PN-ISO, ISO;

  15)  katalogi maszyn i urządzeń elektrycznych;

  16)  katalogi elementów elektronicznych.

  1)   stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

  2)   drukarki;

  3)   pakiet programów biurowych;

  4)   programy do wspomagania projektowania modeli i form;

  5)   programy specjalistyczne dotyczące wytwarzania zespołów modelowych i pomocniczego oprzyrządowania.

  1)   stanowiska: modelarskie, ślusarskie, do obróbki mechanicznej i odlewania odlewów, obróbki plastycznej, spajania oraz kontroli jakości;

  2)   stanowiska przygotowania materiałów, mas i kompozycji modelarskich;

  3)   stanowiska formowania ręcznego;

  4)   stanowiska trasowania płaskiego i przestrzennego;

  5)   narzędzia modelarskie i przyrządy pomiarowe;

  6)   próbki materiałów modelarskich;

  7)   dokumentację konstrukcyjną i technologiczną oprzyrządowania modelowego;

  8)   normy techniczne z zakresu modelarstwa.

  1)   rozpoznawać rodzaje obiektów budowlanych, ich konstrukcje oraz technologię wykonania;

  2)   posługiwać się dokumentacją techniczną instalacji wody zimnej, ciepłej wody użytkowej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, gazowej oraz wentylacji i klimatyzacji oraz normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych;

  3)   szkicować elementy instalacji sanitarnych;

  4)   wyznaczać trasę przewodów instalacji sanitarnych oraz miejsca montażu uzbrojenia;

  5)   wykonywać bruzdy i otwory w przegrodach budowlanych;

  6)   dobierać elementy instalacji sanitarnych do określonych prac monterskich;

  7)   dobierać, użytkować i konserwować narzędzia, sprzęt oraz przyrządy kontrolno-pomiarowe;

  8)   montować elementy instalacji wody zimnej, ciepłej wody użytkowej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, gazowej oraz wentylacji i klimatyzacji;

  9)   wykonywać izolacje termiczne i przeciwwilgociowe przewodów instalacji sanitarnych;

  10)  montować uzbrojenie oraz urządzenia pomiarowe na przewodach instalacji sanitarnych;

  11)  wykonywać połączenia instalacji wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych z odpowiednimi sieciami zewnętrznymi;

  12)  montować urządzenia lokalnych ujęć wody i oczyszczalni ścieków;

  13)  podłączać instalację grzewczą do lokalnych i centralnych źródeł ciepła;

  14)  przygotowywać instalacje do wykonywania prób szczelności i odbioru technicznego;

  15)  lokalizować i usuwać awarie eksploatowanych instalacji i urządzeń sanitarnych;

  16)  wykonywać przedmiary i obmiary robót instalacyjnych oraz kalkulować koszty ich wykonania;

  17)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  18)  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  19)  komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

  20)  stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

  21)  stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

  22)  korzystać z różnych źródeł informacji;

  23)  udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

  24)  prowadzić działalność gospodarczą.

  1)   wykonywania bruzd i otworów w przegrodach budowlanych oraz innych prac związanych z montażem instalacji i urządzeń sanitarnych;

  2)   przygotowania elementów instalacji do montażu w określonych technologiach;

  3)   montowania instalacji i urządzeń wody zimnej, ciepłej wody użytkowej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, gazowej oraz wentylacji i klimatyzacji;

  4)   przygotowywania instalacji do wykonywania prób szczelności i odbioru technicznego;

  5)   wykonywania połączeń instalacji sanitarnych z odpowiednimi sieciami komunalnymi;

  6)   wykonywania konserwacji, napraw oraz demontażu instalacji i urządzeń sanitarnych.

  1)   instalacji wody zimnej, ciepłej wody użytkowej oraz kanalizacyjnej;

  2)   instalacji centralnego ogrzewania;

  3)   instalacji gazowych;

  4)   wentylacji i klimatyzacji.

  1)   techniczne podstawy budownictwa;

  2)   technologia robót instalacyjnych;

  3)   podstawy działalności zawodowej.

  1)   posługiwać się podstawowymi pojęciami i terminologią budowlaną;

  2)   rozpoznawać elementy budynku i określać ich funkcje;

  3)   rozróżniać konstrukcje i technologie wykonania budynków;

  4)   określać rodzaje gruntów budowlanych;

  5)   określać właściwości materiałów i wyrobów budowlanych oraz instalacyjnych;

  6)   rozróżniać instalacje budowlane i określać ich funkcje;

  7)   określać zasady organizacji terenu budowy oraz stanowiska pracy;

  8)   określać zasady magazynowania i składowania materiałów i wyrobów budowlanych oraz instalacyjnych;

  9)   określać zasady transportowania materiałów i wyrobów budowlanych i instalacyjnych;

  10)  określać zasady wykonywania robót murarskich, betoniarskich, tynkarskich i malarskich związanych z montażem instalacji budowlanych;

  11)  rysować podstawowe konstrukcje geometryczne;

  12)  wymiarować i opisywać rysunki techniczne;

  13)  stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów poziomych i aksonometrycznych;

  14)  sporządzać rysunki instalacji i urządzeń sanitarnych;

  15)  rysować schematy instalacji sanitarnych;

  16)  szkicować elementy i urządzenia instalacji sanitarnych;

  17)  odczytywać oznaczenia graficzne na rysunkach;

  18)  rozróżniać poszczególne rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;

  19)  czytać dokumentację techniczną instalacji: wody zimnej, ciepłej wody użytkowej, kanalizacyjnych, grzewczych, gazowych oraz wentylacji i klimatyzacji;

  20)  posługiwać się podstawowym sprzętem pomiarowym;

  21)  wykonywać przedmiary i obmiary robót instalacyjnych;

  22)  sporządzać rysunki inwentaryzacyjne.

  1)   podstawowe wiadomości o obiektach budowlanych;

  2)   elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków;

  3)   grunty budowlane;

  4)   materiały i wyroby budowlane, instalacyjne i izolacyjne;

  5)   rodzaje instalacji budowlanych;

  6)   teren budowy i jego organizacja;

  7)   magazynowanie, składowanie i transportowanie materiałów i wyrobów budowlanych, instalacyjnych i izolacyjnych;

  8)   podstawowe roboty murarskie, betoniarskie, tynkarskie, malarskie;

  9)   przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska obowiązujące podczas wykonywania robót budowlanych i instalacyjnych;

  10)  podstawowe konstrukcje geometryczne;

  11)  zasady wymiarowania rysunków;

  12)  przekroje rysunkowe;

  13)  rzutowanie prostokątne i aksonometryczne;

  14)  rysunek odręczny i schematyczny;

  15)  oznaczenia graficzne na rysunkach technicznych elementów budowlanych i instalacyjnych;

  16)  rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;

  17)  zasady posługiwania się dokumentacją techniczną instalacji sanitarnych;

  18)  elementy miernictwa instalacyjnego;

  19)  zasady wykonywania przedmiarów i obmiarów robót;

  20)  rysunki inwentaryzacyjne.

  1)   organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  2)   dobierać materiały, uzbrojenie, przybory i urządzenia do wykonywania instalacji w określonej technologii;

  3)   dobierać sprzęt i narzędzia do wykonywania prac monterskich;

  4)   wyznaczać trasę przewodów instalacji sanitarnych oraz miejsca montażu uzbrojenia;

  5)   wykonywać bruzdy i otwory w przegrodach budowlanych;

  6)   montować przewody i uzbrojenie instalacji wody zimnej i ciepłej wody użytkowej, kanalizacyjnej, grzewczej, gazowej oraz wentylacji i klimatyzacji;

  7)   montować armaturę czerpalną;

  8)   montować urządzenia ciepłej wody użytkowej;

  9)   montować instalacje i urządzenia przeciwpożarowe;

  10)  montować przybory sanitarne;

  11)  montować odbiorniki ciepła;

  12)  montować kotły grzewcze z osprzętem;

  13)  montować urządzenia węzłów cieplnych;

  14)  izolować przewody i urządzenia ciepłownicze;

  15)  montować urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i kontrolno-pomiarowe;

  16)  montować urządzenia gazowe;

  17)  montować urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne;

  18)  przygotowywać instalacje do przeprowadzania prób szczelności i odbioru technicznego;

  19)  wykonywać prace murarskie i tynkarskie;

  20)  rozliczać podstawowe i pomocnicze materiały instalacyjne;

  21)  wymieniać uszkodzone lub niesprawne elementy instalacji sanitarnych;

  22)  wykonywać konserwacje i naprawy instalacji i urządzeń sanitarnych;

  23)  demontować elementy instalacji sanitarnych;

  24)  wykonywać wykopy w gruntach różnych kategorii oraz zabezpieczać ściany wykopów;

  25)  wykonywać przyłącza wodociągowe, kanalizacyjne (przykanaliki) i gazowe;

  26)  montować urządzenia lokalnych ujęć wody i oczyszczalni ścieków;

  27)  podłączać instalację grzewczą do lokalnych i centralnych źródeł ciepła;

  28)  przestrzegać obowiązujących przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz dozoru technicznego.

  1)   organizacja stanowiska pracy montera instalacji i urządzeń sanitarnych;

  2)   materiały, uzbrojenie, przybory i urządzenia stosowane w instalacjach sanitarnych;

  3)   narzędzia i sprzęt stosowane do montażu instalacji sanitarnych w określonych technologiach;

  4)   roboty pomocnicze związane z montażem instalacji i urządzeń sanitarnych;

  5)   montaż przewodów i uzbrojenia instalacji wody zimnej, ciepłej wody użytkowej, kanalizacyjnej, gazowej, centralnego ogrzewania oraz wentylacji i klimatyzacji;

  6)   montaż armatury czerpalnej;

  7)   montaż urządzeń ciepłej wody użytkowej;

  8)   montaż instalacji i urządzeń hydroforowych;

  9)   montaż instalacji i urządzeń przeciwpożarowych;

  10)  montaż przyborów sanitarnych;

  11)  montaż kotłów grzewczych oraz odbiorników ciepła;

  12)  montaż urządzeń zabezpieczających, sygnalizacyjnych i kontrolno-pomiarowych;

  13)  montaż węzłów cieplnych;

  14)  izolacje przewodów;

  15)  montaż urządzeń gazowych;

  16)  montaż przewodów i urządzeń wentylacyjnych oraz klimatyzacyjnych;

  17)  próby szczelności instalacji;

  18)  odbiór techniczny instalacji;

  19)  zasady eksploatacji instalacji i urządzeń sanitarnych;

  20)  demontaż instalacji i urządzeń sanitarnych;

  21)  roboty ziemne, zabezpieczanie ścian wykopów;

  22)  przyłącza wodociągowe, kanalizacyjne (przykanaliki) i gazowe;

  23)  ujęcia wody;

  24)  oczyszczalnie ścieków;

  25)  lokalne i centralne źródła ciepła;

  26)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz dozoru technicznego.

  1)   interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

  2)   korzystać ze źródeł wiedzy technicznej, ekonomicznej i prawnej;

  3)   rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa budowlane;

  4)   stosować przepisy prawa budowlanego i podatkowego;

  5)   stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

  6)   prowadzić działalność gospodarczą;

  7)   sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz działalności gospodarczej;

  8)   przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  9)   dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

  10)  udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

  11)  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  12)  komunikować się i współpracować w zespole;

  13)  rozwiązywać problemy;

  14)  podejmować decyzje;

  15)  doskonalić umiejętności zawodowe;

  16)  przestrzegać zasad etyki.

  1)   podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

  2)   funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych;

  3)   przepisy prawa budowlanego i podatkowego;

  4)   wybrane przepisy prawa pracy;

  5)   podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

  6)   przepisy i zasady bezpieczeństwa i higiena pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

  7)   środki ochrony indywidualnej;

  8)   pierwsza pomoc;

  9)   elementy ergonomii;

  10)  zasady i metody komunikowania się;

  11)  elementy socjologii i psychologii pracy;

  12)  formy doskonalenia zawodowego;

  13)  etyka.

*    Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

**   Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

  1)   pracownia ogólnobudowlana;

  2)   pracownia rysunku technicznego;

  3)   pracownia technologii instalacyjnych;

  4)   warsztaty szkolne.

  1)   próbki materiałów i wyrobów budowlanych;

  2)   próbki materiałów i wyrobów instalacyjnych;

  3)   przyrządy pomiarowe;

  4)   modele instalacji i urządzeń sanitarnych;

  5)   dokumentacje techniczne budynków, normy i certyfikaty stosowane w budownictwie;

  6)   katalogi i prospekty materiałów i wyrobów instalacyjnych.

  1)   stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

  2)   wzory pisma znormalizowanego;

  3)   modele figur i brył geometrycznych;

  4)   model rzutni prostokątnej;

  5)   materiały i wyroby budowlane oraz instalacyjne;

  6)   normy i certyfikaty stosowane w budownictwie;

  7)   projekty techniczne instalacji sanitarnych.

  1)   próbki materiałów i wyrobów instalacyjnych;

  2)   próbki materiałów izolacyjnych;

  3)   narzędzia i przyrządy do trasowania;

  4)   narzędzia i sprzęt do montażu instalacji sanitarnych w różnych technologiach;

  5)   modele instalacji i urządzeń sanitarnych;

  6)   elementy uzbrojenia, armatura czerpalna, przybory sanitarne, grzejniki;

  7)   katalogi, prospekty i cenniki materiałów, urządzeń, armatury i przyborów sanitarnych;

  8)   dokumentację techniczną instalacji sanitarnych.

  1)   stanowiska do ręcznej i mechanicznej obróbki rur;

  2)   stanowiska do montażu instalacji i urządzeń sanitarnych;

  3)   narzędzia i przyrządy do trasowania;

  4)   przyrządy pomiarowe i kontrolno-pomiarowe;

  5)   materiały stosowane do montażu instalacji wodociągowych, ciepłej wody użytkowej, kanalizacyjnych, centralnego ogrzewania, gazowej oraz wentylacji i klimatyzacji;

  6)   instrukcje obsługi maszyn, urządzeń i sprzętu do montażu instalacji;

  7)   katalogi i prospekty materiałów i wyrobów instalacyjnych, normy, aprobaty techniczne, certyfikaty jakości.

  1)   czytać i szkicować rysunki konstrukcyjne i technologiczne (odlewnicze);

  2)   czytać schematy układów mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych, elektrycznych i automatyki przemysłowej występujące w odlewnictwie;

  3)   oceniać stan techniczny użytkowanego urządzenia;

  4)   wykonywać proste naprawy, regulację i konserwację maszyn i urządzeń odlewniczych;

  5)   oceniać i weryfikować narzędzia, oprzyrządowanie modelowe i przyrządy pomocnicze stosowane w procesach odlewniczych;

  6)   posługiwać się przyrządami pomiarowymi i sprawdzianami w procesie technologicznym;

  7)   rozpoznawać materiały formierskie, rdzenie i formy, zalewać formy ciekłym metalem, wybijać i oczyszczać odlewy;

  8)   uruchamiać podstawowe maszyny i urządzenia odlewnicze, kontrolować ich pracę;

  9)   wykrywać wady odlewów, dokonywać napraw, a także analizować przyczyny wad celem wyeliminowania (ograniczenia) braków odlewniczych;

  10)  wykonywać kontrolę przebiegu procesu technologicznego zgodnie z procedurami zapewnienia jakości;

  11)  pobierać próby do badań składu chemicznego, właściwości wytrzymałościowych i technologicznych oraz struktury zgodnie z warunkami zamówienia;

  12)  korzystać z urządzeń komputerowych stosowanych w procesach wytwarzania, kontroli i sterowania;

  13)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

  14)  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

  15)  komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

  16)  stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

  17)  stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

  18)  korzystać z różnych źródeł informacji;

  19)  udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy.

  1)   użytkowania podstawowych i pomocniczych maszyn i urządzeń odlewniczych;

  2)   dokonywania przeglądu, konserwacji, drobnych napraw i regulacji maszyn, urządzeń oraz pieców odlewniczych;

  3)   wykonywania czynności związanych z weryfikacją, użytkowaniem i konserwacją przyrządów pomiarowych oraz narzędzi roboczych stosowanych w odlewniach;

  4)   prowadzenia procesu przygotowania materiałów i mas formierskich według instrukcji technologicznej;

  5)   wykonywania rdzeni i form ręcznie lub maszynowo na pojedynczych urządzeniach oraz w zmechanizowanych i zautomatyzowanych liniach produkcyjnych zgodnie z instrukcjami technologicznymi;

  6)   przygotowywania wsadu, prowadzenia wytopu i spustu ciekłego metalu;

  7)   zalewania form odlewniczych;

  8)   wybijania i oczyszczania odlewów;

  9)   wykonywania odlewów kokilowych, ciśnieniowych i odśrodkowych;

  10)  uczestniczenia w przeprowadzaniu kontroli wstępnej, międzyoperacyjnej i ostatecznej procesów odlewniczych zgodnie z procedurami zapewnienia jakości.

  1)   odlewania w formach piaskowych (żeliwa, staliwa lub stopów metali nieżelaznych);

  2)   specjalnych metod odlewania;

  3)   odlewnictwa zdobniczego i artystycznego.

  1)   eksploatacyjny;

  2)   technologiczny;

  3)   podstawy działalności zawodowej.

  1)   wykonywać szkice części maszyn;

  2)   czytać rysunki konstrukcyjne i technologiczne, dokumentację techniczno-ruchową (DTR) oraz instrukcje obsługi maszyn i urządzeń;

  3)   określać warunki równowagi ciała sztywnego;

  4)   wyjaśniać pojęcia: prędkość obwodowa, prędkość obrotowa, praca mechaniczna, moc, energia, sprawność;

  5)   rozróżniać typowe rodzaje obciążeń i naprężeń występujące w elementach maszyn;

  6)   rozróżniać rodzaje połączeń, osie, wały, łożyska, sprzęgła i mechanizmy oraz określać ich zastosowanie w budowie maszyn;

  7)   określać na podstawie dokumentacji technicznej elementy składowe maszyny lub urządzenia oraz ustalać przebieg ich montażu i demontażu;

  8)   określać parametry maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie tabliczki znamionowej oraz rozróżniać na schematach elementy obwodu elektrycznego;

  9)   rozróżniać układy zabezpieczeń;

  10)  dokonywać pomiaru natężenia prądu i mocy w obwodach prądu stałego oraz przemiennego jedno- i trójfazowego;

  11)  rozróżniać instalacje mieszkaniowe i przemysłowe oraz połączenia odbiorników szeregowo, równolegle, w gwiazdę i w trójkąt;

  12)  rozróżniać uziemienie ochronne, uziom, przewód uziemiający i zerowanie oraz dokonywać pomiaru rezystancji izolacji i rezystancji uziemienia;

  13)  wskazywać różnice w budowie i pracy między prądnicą, silnikiem i transformatorem;

  14)  rozróżniać podstawowe elementy elektroniczne oraz podstawowe elementy układów sterowania;

  15)  rozróżniać elementy układów automatyki przemysłowej oraz interpretować proste schematy układów automatycznej regulacji;

  16)  rozróżniać elementy napędów hydraulicznych i pneumatycznych oraz określać ich przeznaczenie;

  17)  czytać schematy układów pneumatycznych i hydraulicznych;

  18)  charakteryzować sprężarki i wentylatory oraz wskazywać ich wykorzystanie w procesach odlewniczych;

  19)  rozróżniać urządzenia transportowe stosowane w procesach wytwarzania odlewów oraz określać ich przeznaczenie;

  20)  rozróżniać urządzenia stosowane do obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej odlewów;

  21)  charakteryzować maszyny i urządzenia stosowane do przerobu materiałów, mas formierskich i rdzeniowych;

  22)  charakteryzować maszyny i urządzenia podstawowe oraz pomocnicze wykorzystywane w procesach wytwarzania form i rdzeni;

  23)  charakteryzować piece odlewnicze oraz urządzenia do zalewania form;

  24)  charakteryzować maszyny i urządzenia do wybijania, oczyszczania i wykańczania odlewów;

  25)  rozróżniać maszyny i urządzenia do formowania i odlewania metodami specjalnymi;

  26)  oceniać korzyści wynikające z automatyzacji procesów wytwarzania odlewów;

  27)  określać zależności między tarciem a smarowaniem;

  28)  rozróżniać zjawiska fizyko-chemiczne towarzyszące procesom destrukcyjnym w eksploatacji maszyn i urządzeń odlewniczych;

  29)  rozróżniać układy smarowania maszyn i urządzeń;

  30)  rozpoznawać stan techniczny użytkowanych maszyn i urządzeń;

  31)  charakteryzować rodzaje obsług i wykazywać ich wpływ na prawidłową pracę maszyn i urządzeń;

  32)  posługiwać się dokumentacją techniczno-ruchową (DTR), PN-ISO i literaturą techniczną;

  33)  przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz dozoru technicznego podczas użytkowania i obsługiwania maszyn i urządzeń w odlewni.

  1)   rysunek techniczny;

  2)   tolerancje, pasowania i chropowatość powierzchni;

  3)   podstawy mechaniki i wytrzymałości materiałów;

  4)   elementy maszyn;

  5)   montaż i demontaż;

  6)   elementy elektrotechniki i elektroniki;

  7)   mechaniczne urządzenia automatyki przemysłowej;

  8)   napędy hydrauliczne i pneumatyczne;

  9)   sprężarki i wentylatory;

  10)  urządzenia transportu wewnętrznego;

  11)  urządzenia do obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;

  12)  urządzenia do przeróbki materiałów i mas formierskich;

  13)  maszyny formierskie i rdzeniarskie;

  14)  piece odlewnicze;

  15)  maszyny i urządzenia do wybijania i oczyszczania odlewów;

  16)  maszyny i urządzenia do specjalnych metod odlewania;

  17)  kompleksowa mechanizacja i automatyzacja w odlewni;

  18)  tarcie i smarowanie w maszynach;

  19)  zużycie części maszyn i ocena stanu technicznego;

  20)  użytkowanie maszyn i urządzeń;

  21)  obsługiwanie maszyn i urządzeń;

  22)  przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisy dozoru technicznego.

  1)   rozróżniać materiały niemetalowe wykorzystywane w eksploatacji maszyn i urządzeń oraz procesach technologicznych wytwarzania odlewów;

  2)   rozróżniać materiały ogniotrwałe oraz uzasadniać ich dobór i zastosowanie jako tworzywa konstrukcyjne w budowie pieców i kadzi odlewniczych;

  3)   określać właściwości metali i ich stopów oraz wskazywać na znaczenie ich oceny w procesach kontroli materiałów wsadowych i odlewów;

  4)   rozróżniać gatunki, właściwości i zastosowanie stopów Fe-C, metali nieżelaznych i ich stopów;

  5)   oceniać wpływ składników strukturalnych żeliwa i staliwa na ich właściwości;

  6)   rozpoznawać zjawiska korozyjne i ich skutki, wskazywać sposoby ochrony przed korozją w procesach eksploatacji i produkcji odlewów;

  7)   rozróżniać cechy charakterystyczne rodzajów obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej oraz określać ich wykorzystanie w produkcji odlewów;

  8)   rozróżniać materiały stosowane w modelarstwie odlewniczym;

  9)   określać funkcje i przeznaczenie elementów oprzyrządowania odlewniczego;

10)  charakteryzować sposoby przeróbki materiałów i mas formierskich oraz określać ich przeznaczenie;

  11)  sprawdzać podstawowe właściwości materiałów i mas formierskich oraz oceniać ich wpływ na jakość odlewów;

  12)  przygotowywać, odświeżać i regenerować masy formierskie zgodnie z instrukcją;

  13)  klasyfikować i charakteryzować ręczne i mechaniczne metody wytwarzania form i rdzeni piaskowych;

  14)  wykonywać formy i rdzenie metodami formowania ręcznego, w zmechanizowanych stanowiskach, gniazdach i liniach produkcyjnych;

  15)  składać i przygotowywać do zalewania formy odlewnicze oraz oceniać ich stan;

  16)  ładować wsad i prowadzić wytop podstawowych stopów odlewniczych zgodnie z instrukcjami technologicznymi;

  17)  klasyfikować i charakteryzować specjalne metody odlewania;

  18)  charakteryzować układy wlewowe i określać ich wpływ na jakość odlewów;

  19)  objaśniać zjawiska zachodzące w formie po zalaniu ciekłym metalem oraz oceniać skutki powstawania gazów, stygnięcia i skurczu metalu w formie;

  20)  wybijać, oczyszczać i wykańczać odlewy;

  21)  klasyfikować i kwalifikować wady odlewnicze oraz wskazywać przyczyny ich powstawania;

  22)  naprawiać usuwalne wady odlewów;

  23)  wykonywać podstawowe operacje obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem;

  24)  lutować, kleić i wykonywać pod nadzorem operacje spawania elektrycznego i gazowego;

  25)  wykonywać czynności konserwacyjne, prace montażowo-demontażowe, drobne naprawy, wymianę części, regulację zespołów i całego urządzenia oraz